Danıştay Kararı · E. 2021/5250 · K. 2024/5115

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2021/5250 E.  ,  2024/5115 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2021/5250 Karar No : 2024/5115 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DİĞER DAVALI : ... Belediye Başkanlığı - ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ... 9- ... 10- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Samsun ili, Alaçam ilçesi, ...Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsele ilişkin... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile ...tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen ve ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ve bu plan değişikliğine dayanılarak taşınmaza verilen 13/07/2018 tarihli yapı ruhsatının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen raporun ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planı değişikliğiyle getirilen belediye hizmet alanı fonksiyonunun planlarda somutlaştırılmadığı, belirsiz bir kullanım türüne yer vermesi nedeniyle dava konusu planların planlama esasları ve şehircilik ilkelerine uygun olmadığı, ayrıca kaldırılan otopark alanı yerine eş değer alan ayrılmadığı, eş değer alan içerisinde bir otopark alanına ihtiyaç bulunup bulunmadığına dair herhangi bir analiz sentez yapılmadığı, dava konusu planlarda bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı, bu plana dayanılarak verilen yapı ruhsatının da hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemler hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmaz üzerinde Alaçam Belediyesi Sosyal Tesisleri ile kadın mesleki eğitim merkezinin bulunduğu, belediye hizmet alanı olarak gösterilen taşınmazın ne amaçla kullanıldığının somut olduğu, getirilen fonksiyonun nüfus arttırıcı nitelik taşımadığı, dava konusu plan değişikliğinde aykırılık bulunmadığı, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Samsun ili, Alaçam ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel, ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle ticari alan olarak belirlenmiştir. Anılan plan değişikliğine açılan davada ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, 1/5000 ölçekli nazım imar planında otopark olarak planlı taşınmazın uygulama imar planı değişikliğiyle ticari alan olarak planlanmasının üst ölçekli plana aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bu iptal kararı üzerine dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle taşınmaz belediye hizmet alanı olarak belirlenmiş ve taşınmaza 13/07/2018 tarihli yapı ruhsatı verilmiştir. Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde; "nazım imar planı" varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak, hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasında esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinde, "İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır. Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz. İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır. b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir. Eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur." hükmüne yer verilmiştir. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 5.maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, belediye hizmet alanı; belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin götürülebilmesi için gerekli itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma yönelik transfer istasyonu, araç ve makine parkı, bakım ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanları, belediye depoları, asfalt tesisi, atık işleme tesisi, zabıta birimleri, mezbaha, ekmek üretim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkez gibi mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesislerin yapılabileceği alan, olarak tanımlanmış ve alan kullanım esasları belirlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, mahkemece dava konusu planlarda belediye hizmet alanı kullanımının somutlaştırılması gerektiğinden bahisle iptal kararı verilmişse de, 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında, mekansal kullanımın belediye hizmet alanı olarak gösterilmesinin yeterli olduğu, söz konusu alanın içeriğinin 1/5000 ölçekli nazım imar planında doldurulmasının zorunluluk arz etmemesi karşısında bu yönden dava konusu nazım imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmesinde isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden ise, ulaşım yükü, nüfus ve yapı yoğunluğu başta olmak üzere planlama alanına birbirinden çok farklı etkileri bulunan ve yukarıda yer verilen tanımında örnekleme yoluyla sayılan tesisleri bir bütün olarak kapsayan belediye hizmet alanı gösterimi tek başına yeterli olmamakla birlikte, dava konusu taşınmaz üzerinde belediye hizmet alanı fonksiyonu olarak Alaçam Belediyesi Sosyal Tesisleri ile Kadın Mesleki Eğitim Merkezinin yapıldığı ve faaliyet gösterdiği görüldüğünden, belediye hizmet alanı fonksiyonunun hangi amaçla kullanılacağı hususunun bu aşamada belirsizlik taşımadığı anlaşılmış olup, uyuşmazlıkta öncelikle kaldırılan otopark alanına, planın çevresiyle bir bütün olarak değerlendirilmesi suretiyle ihtiyaç bulunup bulunmadığının, konum ve büyüklük gibi unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi, diğer bir deyişle söz konusu alanda otopark alanı yerine belediye hizmet alanı (Alaçam Belediyesi Sosyal Tesisleri ile Kadın Mesleki Eğitim Merkezi) getirilmesinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. Öte yandan yapılacak incelemede, bilirkişi raporunda, taşınmaz üzerinde Alaçam Belediyesi Sosyal Tesisleri ile Kadın Mesleki Eğitim Merkezini barındıran tek katlı bir yapı inşa edildiği ve etrafına bahçe düzenlemesi yapıldığı, etrafının beton duvarla çevrili olduğu, taşınmazın bitişiğinde bulunan davacılara ait yapının bodrum katında yer alan otoparka girişin engellenmediği, dava konusu yapı ruhsatında yer alan bağımsız birim sayısı ve yüzölçümünün, yapı taban alanının, toplam inşaat alanının, kat sayısı ve yüksekliğin dayanak alınan uygulama imar planına uygun olduğu tespitlerine yer verildiği hususunun da dikkate alınacağı tabiidir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 01/10/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.