Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/5492 · K. 2024/2905

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/5492 E.  ,  2024/2905 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/5492 Karar No : 2024/2905 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Adıyaman ili, Kahta Adliyesinde mübaşir olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 05/04/2018 tarih ve 110 sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin dayanağı olan soruşturma raporu ve eki ifade tutanaklarının ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih E:... ve K:... sayılı kararının birlikte değerlendirilmesi sonucunda; güveni kötüye kullanma suçundan davacıya 1 yıl 15 gün hapis cezası verildiği, davacıya isnat edilen fiilin, ceza mahkemesi kararıyla sübuta erdiği, bu fiilin "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket niteliğinde" bulunduğu sonucuna varıldığından, davacının fiillerine uygun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta, soruşturma yapmakla görevlendirilen Kahta İcra Dairesi Müdürü tarafından davacının tutuklu olarak bulunduğu anlaşılan Kocaeli 1 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna hitaplı olarak yazılan ... tarih ve ... Muh sayılı yazı ile davacının ekte sunulduğu bildirilen daha önceki ifadesinde yedi günlük savunma süresi tanınmadığının anlaşılması nedeniyle, önceki ifadenin davacıya tebliği ile yedi günlük sürede ek bir savunmada bulunabileceğinin ihtar edilmesinin istenildiği, bunun dışında davacının yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca savunmasının alındığına ilişkin bir belgeye rastlanılmaması üzerine, ... tarih ve E:... sayılı ara kararı ile davalı idareden "Dava konusu Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararına ilişkin olarak, davacının 657 sayılı Kanun'un 129/2 ve 130. maddeleri uyarınca savunmasının alınıp alınmadığının sorulmasına, mevcut ise savunma istem yazısı, anılan yazının davacıya tebliği ve davacının savunmasını gösterir belgeler ile dava konusu işleme esas alınan tüm bilgi ve belgelerin (soruşturma raporu ve ekleri, dava konusu işlem, soruşturmacı veya disiplin kurulu tarafından tespit olunan yazılı veya sözlü savunmalar, bunlara ilişkin savunma istem yazıları dahil) onaylı ve okunaklı örneklerinin gönderilmesinin" istenilmesine karar verildiği, bunun üzerine davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu işleme ilişkin olarak, davacının 657 sayılı Kanun'un 129/2 ve 130. maddeleri uyarınca savunmasının alındığına ilişkin bir belgeye yine rastlanılmadığı, bu durumda, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinin ikinci fıkrasında sayılan ve Devlet memurluğundan çıkarılmaya ilişkin cezalarda tanınması zorunlu olan hakların davacıya tanınmadan dava konusu disiplin cezası işleminin tesis edildiği görüldüğünden, mevcut haliyle savunma hakkının kısıtlanmış olması nedeniyle usul yönünden dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği; öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu saptandığından, Anayasanın 125. maddesi uyarınca davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığı tarafından sözlü savunma alındığı, davacının yapılan soruşturma neticesinde sübuta eren eylemine uyan disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Mevzuatta üzerine atılı suçun oluşması için faile "meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin yada hangi nedenle doğmuş olursa olsun başkasının malların idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya sanıklara usulü dairesinde tevdi edilmiş eşya " olması şartının bulunduğu, dosyalardan reddiyat yapma görev ve yetkisi yasa ve mevzuta gereği yazı işleri müdürünün görev ve yetkisinde olduğu, suç tarihi itibari ile yazı işleri müdürü ve ilgili hakim tarafından sanıklara reddiyat ve tahsilat yapma görev ve yetkisi usulüne uygun olarak verilmediği, dolaysıyla hizmet ilişkisi olmadığı gibi hizmet gereği tevdi edilmiş bir eşyanın söz konusu olmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : Deniz DAĞISTANLI ALTINORDU DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Görev yeri Kahta Cumhuriyet Başsavcılığı'na "... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava dosyaları üzerinden gönderilen müzekkerelerin kurumlara göre ayrılarak, her bir kurum için toplu nitelikte evrakların tek zarf içinde gönderildiği, ancak posta masraflarının her bir dosya için ayrı ayrı çekildiği" yönünde 04/11/2016 tarihinde gelen bir ihbar üzerine başlatılan ceza soruşturması ile birlikte zabıt katibi olan davacı, katip ... ve yazı işleri müdürü ... hakkında 04/11/2016 tarihli fiile ilişkin zimmet suçunu işlediklerine dair iddialar nedeniyle disiplin soruşturması da başlatıldığı, söz konusu disiplin soruşturmasında, ... Asliye Hukuk Mahkemesinde davacının görevde bulunduğu 08/04/2016 tarihinde katip ... tarafından hazırlanan reddiyatların, yazı işleri müdürü onayına sunulmadan vezne ekranına düşürülmesi ve vezne müdürü ... tarafından sunulan reddiyatlar doğrultusunda çıkışları yapılarak davacıya teslim edilen ve davacı tarafından 12/04/2016 tarihinde toplam 1,479,00-TL olarak vezneden çekilen posta masrafları uyarınca, masraf karşılığı doğrultusunda gönderilmesi gerekli postaların, aynı birime gidecek olanlarının tek zarf içinde ve tek masraf kullanılmak suretiyle gönderildiği, anılan eylem nedeniyle her ne kadar 12/04/2016 tarihinde toplam 1,479,00-TL para çekilmiş ise de 12/04/2016 tarihinde 14 adeti ücretli ve ücret tutarı 72,75-TL ve 4 adeti ücretsiz olan toplam 18 adet postanın gönderildiği, böylece aradaki fark kadar tutarın zimmete geçirildiğinin ve başlangıç tarihi 08/04/2016, bitiş tarihi 12/04/2016 olan ve katip ... İle aynı eylem ve fikir birliği içerisinde olduğu tespit edilmesi üzerine, davacının meslekten çıkarılması için karar verilmesi için dosyanın Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verildiği, böylece davacı hakkında Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığının ...tarih ve ... sayılı kararı ile 657 sayılı Kanunun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak," eylemini işlediğinden bahisle verilen ''Devlet memurluğundan çıkarma'' cezasına ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve hâller arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporu üzerine Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu Başkanı tarafından davacıdan son savunmasının istenilmesine ilişkin dosya içerisinde bir belge bulunmamakla birlikte; dava konusu Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemin incelenmesinden, davacının toplantıya avukatıyla birlikte katılarak sözlü savunmada bulunduğu görülmüştür. Bu durumda, dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla davacıya, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinin ikinci fıkrası gereği sözlü savunma hakkı tanındığının ve savunmasını yaptığının, davacının sözlü savunma hakkının kısıtlanmadığının işlem içeriğinde belirtilmek suretiyle kayda geçirildiği, temyize konu karar gerekçesinde yer verilen usuli eksikliğin dava konusu işlemde bulunmadığı görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesi tarafından dava konusu olayın esasının incelenmesi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, davacıya son savunma hakkı kullandırılmadığı gerekçesiyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine lişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, ... Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 05/06/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.