Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/5801 · K. 2024/3922

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/5801 E.  ,  2024/3922 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/5801 Karar No : 2024/3922 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Aydın ili, İncirliova Belediye Başkanlığı bünyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde eğitmen olarak görev yapan davacının, 31/12/2019 tarihinde sona erecek sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin İncirliova 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bildirilen işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının sözleşmesinin feshedildiği 31/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, 01/01/2015 tarihinde 3. derece eğitmen ünvanı ile davalı idarede görev yapmaya başladığı, hizmet sözleşmesinin 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ilişkin olarak yenilendiği, davacının 2020 yılına ilişkin olarak hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin olarak dava konusu işlemin tesis edildiği, davalı idare tarafından dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde davalı idarenin bünyesinde görev yapan personel maaşlarının ödenememesi nedeniyle Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından inceleme ve soruşturma geçirdiği ve davalı idarenin yüksek miktarda borç altında bulunduğunun somut şekilde ortaya konulduğu, 5393 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeli personel çalıştırılmasının amacının teknik konularda uzman kişilerin hizmetine ihtiyaç bulunması nedeniyle olduğu, 2020 yılı için davacının uzmanlık alanı olan satranç eğitmenliği konusunda herhangi bir çalışmanın planlanmadığı, bu haliyle davacının uzmanlık alanıyla ilgili olarak hizmetine ihtiyaç bulunmadığının sabit olduğu, ayrıca davalı idare bünyesinde yer alan iki adet eğitmen kadrosunun da halihazırda beden eğitimi ve spor eğitimi danışmanı ve bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitim danışmanı ünvanlı personellerin istihdam edilmek suretiyle dolu olduğu ve dava konusu işlem sonrası davalı idare bünyesinde satranç eğitmeni istihdam edilmediği gibi davacının işgal ettiği eğitmen kadrosunun da ihtiyaç bulunmamaması nedeniyle iptaline karar verildiği, ayrıca davacı beyanlarından da anlaşıldığı üzere, davacının asıl uzmanlık alanı dışında davalı idare bünyesinde başka birimlerde görev yaptığının beyan edildiği, bu haliyle kendi uzmanlık alanı dışında çalışan davacının işe alınma nedeninin ve bu nedenin kadro karşılığının ortadan kalktığı ve davacının uzmanlık alanıyla uyumlu olacak şekilde işgal edebileceği bir kadronun bulunmadığı anlaşılmakla, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından tazminat talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarede eğitmen kadrosunda hizmet sözleşmesi imzalayarak görev yapan davacının, 31/12/2019 tarihinde sona eren sözleşmesinin anılan Ek 6. madde uyarınca hizmetinin gerektirdiği satranç eğitmeniliği pozisyona ihtiyaç kalmadığı gerekçeleriyle yenilenmemesine yönelik işlem tesis edilmiş ise de; davacının yanlızca satranç eğitmenliği görevi değil bunun dışında Kültür ve Bilim Sanat gerçekleştirme görevlisi ve Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Sorumlusu olarak verilen görevleri ifa ettiği, görevinde başarısız ya da yetersiz olduğu, kendisinden istifade edilemediğine ilişkin davalı idare tarafından somut bir tespit yapılmadığı gibi davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığı hususunun somut olarak ortaya konmadığı ve sözleşmenin yenilenmemesinin dayanağı olarak gösterilen diğer sebeplere ilişkin olarak da davalı idarece hukuken kabul edilebilir somut tespit ve gerekçenin dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının sözleşmesinin feshedildiği 01/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Belediyenin ekonomik sıkıntı içerisinde bulunduğu, Aydın'ın büyükşehir olması ile gelir kaynaklarında azalma olduğu, geçmiş döneme ilişkin maaş borçlarının bulunduğu, davacının ekonomist kadrosunda çalışmak üzere sınavsız olarak işe alındığı, çöp toplama, zabıta, imar, defin, mezarlık, şehir içi trafik, ruhsat düzenleme, sağlık, kentsel altyapı ve yolların yapımı gibi zaruri hizmetlere öncelik vermek gerektiği, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı, davacı ile birlikte başka sözleşmeli personellerin de sözleşmesinin yenilenmediği, dava konusu işlem tesis edilirken içinde bulunulan ekemomik sıkıntı, elzem işlerin yerine getirilmesi ve kamunun ihtiyaçları gözetilerek hareket edildiği, dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dosya kapsamında davacının başarısız veya yetersiz olduğuna ya da hizmetine ihtiyaç kalmadığına yönelik idarece yapılmış somut bir tespit bulunmadığı, sözleşme yenilememe işleminin haklı bir nedene dayanmadığı, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Aydın ili, İncirliova Belediye Başkanlığı bünyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde eğitmen olarak görev yapan davacının, 31/12/2019 tarihinde sona erecek sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin İncirliova 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bildirilen işleminin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal ve diğer özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" şeklinde tanımlanmıştır. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise; "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması" halinde, personelin sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte, idarelerin bu takdir yetkisinin de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindedir. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının 01/01/2015 tarihinde 3. derece eğitmen unvanı ile davalı idare bünyesinde sözleşmeli eğitmen olarak görev yapmaya başladığı, hizmet sözleşmesinin 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarında hizmet sözleşmesi yenilenerek çalışmaya devam ettiği, akabinde 2020 yılı eğitim planlaması için belediye birimlerinden satranç eğitimi alanında eğitim ihtiyacı bulunup bulunmadığının sorulduğu, verilen cevapta, satranç eğitimi konusunda eğitim ihtiyacının bulunmadığının bildirilmesi üzerine, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle 31/12/2019 tarihinde sona erecek sözleşmesinin yenilenmeyeceğine karar verilerek davacının kadrosunun ve 2019 yılında davacı ile birlikte eğitmen kadrosunda görev yapan 6 sözleşmeli personelden 4 tanesinin kadrosunun hizmetlerine ihtiyaç kalmadığından bahisle 08/01/2020 tarih ve 5 sayılı Belediye Meclis kararı ile iptal edildiği, 2020 yılında yeni bir eğitmen ile sözleşme imzalanmadığı, sözleşmesi yenilenen personellerden ...'nin bilgisayar ve bilişim teknolojileri öğretmeni olarak 01/01/2017 tarihinden itibaren Destek Hizmetleri Müdürlüğü Bilgi İşlem Müdürlüğünde tek sözleşmeli eğitmen olarak, sözlemesi yenilenen diğer personel olan A.H.M.'in ise beden eğitimi ve spor eğitmeni olarak 06/03/2014 tarihinden itibaren Kültür ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğünde spor biriminden sorumlu tek personel olarak görev yaptığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, hali hazırda davacının hizmetine devam edebileceği bir kadronun mevcut olmadığı, davacı dışında sözleşmeli satranç eğitmeni olarak davalı idare bünyesinde görev yapan başkaca bir personel bulunmadığı gibi 01/01/2020 tarihinden itibaren başkaca kadrolu veya sözleşmeli personel çalıştırılmadığı, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığının davalı idarece somut bilgi ve belgelerle ortaya konulduğu, sözleşmeli personel istihdamının belirli bir süre ile sınırlandırıldığı ve bu süre sonunda idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda takdir yetkisinin bulunduğu ve bu konuda idarenin yargı kararı ile zorlanamayacağı da gözönüne alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenip yenilenmemesi konusunda takdir hakkına sahip olan davalı idarece, bu yetkinin kadro ve ihtiyaç durumu değerlendirerek kullanıldığı dikkate alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının sözleşmesinin feshedildiği 01/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararın kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının sözleşmesinin feshedildiği 01/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı idareye iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge idare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 09/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY: Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararın kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının sözleşmesinin feshedildiği 01/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kararının hukuka ve usule uygun olduğundan onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.