Danıştay Kararı · E. 2021/6013 · K. 2024/1311

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/6013 E.  ,  2024/1311 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/6013 Karar No : 2024/1311 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Hukuk Müşaviri … KARŞI TARAF (DAVACI) : … İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:… , K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Adıyaman ili, Gerger İlçe Emniyet Amirliği emrinde başpolis memuru olarak görev yapan davacı, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde yer alan; "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" hükmü uyarınca 16 ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziyesine, suçun niteliği, işleniş biçimi ve mesleğin özelliği dikkate alındığında hakkında aynı Tüzük'ün 15. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına, öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5 maddesi gereğince brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; Denizli ili, Akköy Polis Amirliğinde görevli olduğu dönemde 16/09/2014 tarihinde sabah 08.00'de Polis Merkezi Amiri A.G.'nin okulların açılması ile ilgili olarak alınacak emniyet tedbirleri hakkında toplantı yaptığı, toplantıda davacının da olduğu, A.G.'nin görev paylaşımı yaptığı toplantıda; "bölgemizde 6 okul var, 3 okulun giriş çıkışlarını grup memurları 3 okulunkini ise gündüz çalışan büro memurları takip etsin" dediği, A.G.'nin bu talimatından sonra davacının; "ben başpolisim, bana okulda görev veremezsin" dediği, sonrasında A.G.'nin ve davacının birbirleri ile yüksek sesle yaklaşık 10 dakika kadar konuştukları, bu konuşmalar sırasında birbirlerine karşı hakaret etmedikleri, davacının çalışma şekli ve kendisinin büro memuru olarak duyduğu rahatsızlığı dile getirdiği, bu konuşmalar üzerine A.G.'nin davacıya, "tamam sana okullar ile ilgili görev vermiyorum, sen büro işlerini takip et, mesai saatlerine riayet et, seni takip edeceğim, bir eksik görürsem rapor tutacağım." dediği ve böylelikle davacının, amirinin görev paylaşımı konusundaki haklı belirlemelerine itiraz ettiği sabit ise de; davacının bu fiilinin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde düzenlenen "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili kapsamına girmediği, bu fiilin aynı Tüzük'ün 5/A-4 maddesinde düzenlenen "Amir ve üstlerinin, görev ve mesleki konulara veya tutum ve davranışlarına ilişkin uyarılarına uymamak veya umursamamak" kapsamına girdiği ve üç günlüğe kadar aylık kesimi cezasını gerektirdiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 11/06/2015 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olarak, soruşturma raporunda getirilen teklif doğrultusunda tesis edildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmüştür. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü: gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Adıyaman ili, Gerger İlçe Emniyet Amirliği emrinde başpolis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca 16 ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziyesine, suçun niteliği, işleniş biçimi ve mesleğin özelliği dikkate alındığında hakkında aynı Tüzük'ün 15. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına, öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5 maddesi gereğince brüt aylığının 1/2 oranında kesilmesine ilişkin 31/03/2015 günlü, 2015/207 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu kararının iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde, "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; aynı Tüzük'ün 15. maddesinde ise, "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." kuralına yer verilmiştir. Bunun yanında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/5 maddesinde; "Öğrenim durumları nedeniyle yükselebilecekleri kadroların son kademelerinde bulunan Devlet memurlarının, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verilmesini gerektiren hallerde, brüt aylıklarının ¼’ü – ½’si kesilir ve tekerrüründe görevlerine son verilir." hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır. Uyuşmazlıkta; 16/09/2014 tarihinde sabah 08.00'de Polis Merkezi Amiri A.G.'nin okulların açılması ile ilgili olarak alınacak emniyet tedbirleri hakkında toplantı yaptığı, toplantıda davacının da olduğu, A.G.'nin görev paylaşımı yaptığı, toplantıda A.G.'nin "bölgemizde 6 okul var, 3 okulun giriş çıkışlarını grup memurları 3 okulunkini ise gündüz çalışan büro memurları takip etsin" dediği, A.G.'nin bu talimatından sonra davacının, "ben başpolisim, bana okulda görev veremezsin" dediği, sonrasında A.G.'nin ve davacının birbirleri ile yüksek sesle bir müddet konuştukları, bu konuşmalar sırasında davacının çalışma şekli ve kendisinin büro memuru olarak duyduğu rahatsızlığı dile getirdiği, bu konuşmalar üzerine A.G.'nin davacıya, "tamam sana okullar ile ilgili görev vermiyorum, sen büro işlerini takip et, mesai saatlerine riayet et, seni takip edeceğim, bir eksik görürsem rapor tutacağım." dediği ve böylelikle davacının, amirinin görev paylaşımı konusundaki belirlemelerine itiraz ettiği sabit ise de; davacının bu fiilinin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesinde düzenlenen "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili kapsamına girmediği, bu haliyle davacının fiilinin isnad edilen disiplin cezası ile örtüşmediği, disiplin soruşturması kapsamında bu durumun aksinin ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davacıya isnat edilen fiilin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesiyle örtüşmemesi nedeniyle tipiklik şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamktadır. Diğer taraftan, kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili olan, ilgili disiplin otoritesidir. İlgili disiplin otoritesince verilen disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ilgilinin fiilinin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı tespit edilerek hukuki denetim yapılmaktadır. İlgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmadığının tespiti halinde; diğer bir anlatımla tipiklik şartının yerine getirilmediği durumlarda ise yargı yerince disiplin cezasının iptaline karar verilebilecek olmakla birlikte, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin de yapılması, disiplin otoritesinin yetki alanına girildiği anlamına gelmekte ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğurmaktadır. Öte yandan; davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açık olduğundan; dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 11/06/2015 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.