Danıştay Kararı · E. 2021/6338 · K. 2024/1308

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/6338 E.  ,  2024/1308 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/6338 Karar No : 2024/1308 TEMYİZ EDEN (DAVACI): … KARŞI TARAF (DAVALI): … Valiliği VEKİLİ: Av. … İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem: Denizli ili, Bekilli İlçe Emniyet Amirliği emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı, "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Denizli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; 23/05/2014 tarihinde saat 23:19'da bir kamyonetin Kredi ve Yurtlar Kurumu Bekilli Öğrenci Yurdu önünde durdurulduğu, aracın sürücüsünün ehliyetsiz ve yanındaki şahsın alkollü olmasına rağmen grup amir vekili tarafından başka bir olaya gönderilmeleri nedeniyle şahsı ve aracı bıraktıkları, 30/05/2014 tarihinde davacının yurt müdürünü arayarak uygulama sırasında bir araba kaçırdığını, plakasını alamadığını, yurtta bulunan kamera kayıtlarına bakarak aracın plakasını alıp alamayacağını sorduğu, aradan 15-20 dakika geçtikten sonra davacının yurda geldiği, yurt müdürünün "arabayı durdurmuşsunuz, kime ait olduğunu biliyorsunuz, plakayı ondan alabilirsiniz" dediği, davacının da karşılık olarak olay günü durdurdukları aracın sürücüsünün ehliyetsiz ve alkollü olduğunu, işlem yapmak istediklerinde ilçe emniyet amiri Y.B.'nin kendilerini arayarak işlem yapmamalarını istediği ve bunun üzerine aracı bıraktıklarını, durumu da Cumhuriyet Başsavcılığına bildirdiğini beyan ettiği, her ne kadar olay günü Y.B.'nin talimatıyla araç ve şahıslar bırakılmış ise de, bunun keyfiyen olmadığı, aile içi şiddet olayı ihbarı gelmesi ve ilçede tek ekip otosu bulunması nedeniyle ekibin daha önemli olan bir olaya sevkedilmesinden kaynaklandığı, olayın da Cumhuriyet Başsavcılığına yansıtılmadığı, davacının bu eylemiyle ilçe emniyet amiri Y.B. hakkında yanıltıcı beyanda bulunduğu fiilinin sübuta erdiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, soruşturma izni alınan iddia ile ilgili herhangi bir suçun olmadığının tespit edildiği, disiplin cezası verilen fiilin kendisine anlatılmadığı ve bu konuda kendisine savunma hakkının tanınmadığı, iddia konusu ile ilgili ek soruşturma izni alınmadan ceza verildiği, davayı avukat aracılığıyla takip eden idare vekili lehine vekalet ücretine hükmedilemeyeceği, maddi delillerin korunması amacıyla Kredi ve Yurtlar Kurumu müdürüyle görüştüğü, maddi gerçeği çarpıtanların gerçeği saklayanlar ile soruşturmayı yürütenler olduğu, Y.B. hakkında, yanıltıcı beyanda bulunmasına rağmen fiilinin sübuta ermediği gerekçesiyle disiplin cezası verilmediği, ceza verilmesine sebebiyet veren beyanların çelişkili olduğu; sonuç itibarıyla, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI: Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: … DÜŞÜNCESİ: Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince tarafından; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Denizli ili, Bekilli İlçe Emniyet Amirliği emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesi uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Denizli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temiyzen bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez." hükmü düzenlenmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesinin ikinci fıkrasında, "Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir." hükmü; 130. maddesinde ise, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne yer verilmiştir. Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesinde, "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; "Bir alt ceza verilmesi" başlığını taşıyan 15. maddesinde ise, ''Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara ve Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir.'' kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinin 3. fıkrasında; bu fıkrada sayılan ve emniyet teşkilatı mensuplarının da içinde bulunduğu birtakım kamu görevlilerinin, özel kanunları hükümlerine tabi oldukları belirtilmişse de, bu görevlilerin, özel kanunlarında hüküm bulunmayan hallerde kamu görevlileri için genel nitelikte Kanun olan 657 sayılı Kanun'a tabi olacakları tartışmasızdır. Bu bağlamda emniyet teşkilatı mensupları için özel nitelikte Kanun olan 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nda savunma hakkına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, 657 sayılı Kanun'un 130. maddesinin emniyet teşkilatı mensupları için de uygulanabilir olduğu açıktır. Öte yandan, işlem tarihinden sonra yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinde savunma hakkı 657 sayılı Kanun'un 129 ve 130. maddelerine paralel düzenlenmiştir Bu bağlamda, hakkında soruşturma açılan kamu görevlisinin disiplin cezasıyla cezalandırılması için, savunmasını yapmak üzere en az (7) günlük süre tanınmalı, savunma istem yazısında, gerek savunma süresi gerekse disiplin suçunu oluşturan eylem ya da eylemler açık bir şekilde belirtilmeli, disiplin suçu oluşturan eyleminin hangi disiplin kurallarını ihlal ettiği ortaya konulmalıdır. Bunun için de, disiplin soruşturmasıyla ilgili tüm hukuki delillerin toplanması ve soruşturmanın usulüne uygun olarak tamamlanması gerekmektedir. Aksi durumun, hangi disiplin suçunu, ne zaman ve ne şekilde işlediği tam olarak ortaya konulamayan ilgilinin Anayasa ile güvence altına alınan savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracağı açıktır. Dosyanın incelenmesinden; Bekilli İlçe Emniyet Amirliği emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı hakkında, "31/05/2014 tarihinde sabah saatlerinde ilçede bulunan K.Y.K.ye giderek yetkisiz ve idarenin izni olmadan burada bulunan kamera kayıtlarını izleyip kayıtları istediği" iddiası ile ilgili olarak soruşturma başlatıldığı, soruşturma kapsamında ifadesinin istenilmesine ilişkin yazıda davacıya isnat edilen fiilin, " ...ilçede bulunan Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenci Yurduna giderek, yetkiniz ve iznininiz olmadan burada bulunan kamera kayıtlarını izleyip, kayıtları istediğiniz iddia edilmektedir" şeklinde bildirildiği, davacının 11/02/2015 tarihli son savunma aşamasında aynı doğrultuda soru sorulduğu ve davacının savunmalarını bu isnada yönelik olarak yaptığı; davacı hakkında düzenlenen 16/12/2014 tarihli soruşturma raporunda; davacının yurt müdürü M.T.'ye alkollü ve sürücü belgesi olmayan bir şahsın İlçe Emniyet Amiri Başkomiser Y.B.'nin emriyle bıraktırıldığı ve Cumhuriyet Başsavcılığına ilettiğini belirterek yalan beyanda bulunduğu, hem de çalışmakta olduğu kurumun ilçedeki en üst düzeydeki yöneticisini suçlayarak teşkilatın itibarına zarar verici davranışta bulunduğu yönünde değerlendirilme yapılarak, davacının kamera kayıtlarının izlenmesi esnasındaki bu tutum ve davranışları ile "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinden 6 ay kısa süreli durdurma cezası verilmesi yönünde teklifte bulunulduğu; dava konusu işlemde de aynı değerlendirmeye yer verildiği ve bu değerlendirme doğrultusunda davacının "Bekillli İlçesi Kredi Yurtlar Kurumundaki kamera kayıtlarını inceleme esnasında, tutum ve davranışları ile yetkili olmaksızın farklı kuruma ait kamera kayıtlarına müdahale edip bu amaçla kurum yetkililerine yalan beyanda" bulunduğundan bahisle dava konusu disiplin cezasının tesis edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda Denizli İl Polis Disiplin Kurulunca verilen disiplin cezasına konu "...Bekilli İlçesi Kredi Yurtlar Kurumundaki kamera kayıtlarını inceleme esnasında, tutum ve davranışları ile ...kurum yetkililerine yalan beyanda bulunmak" fiili yönünden davacının savunmasının alınmadığı, dolayısıyla Anayasal güvence altında bulunan savunma hakkının usulüne uygun kullandırıldığından söz edilemeyeceği açık olduğundan, dava konusu işlemde bu yönden hukuka uyarlık, idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.