Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/6833 · K. 2024/4140

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/6833 E.  ,  2024/4140 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/6833 Karar No : 2024/4140 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ... 2- ... İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca çalışma izin/ruhsat almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle davacılardan ... adına kayıtlı ... plakalı aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile aynı Kanun mucibince davacılardan ...'e 6.141,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemlerin dayanağı niteliğindeki 19/03/2020 tarihli tutanak incelendiğinde; tutanağın sadece görevli iki polis memurunca tanzim edilip imzalandığı, aleyhine olay tutanağı düzenlenen araç sürücüsü ve/veya yolcu imzalarının tutanakta bulunmadığı ve imzadan imtina ettiklerine dair de herhangi bir şerhin tutanağa düşülmediğinin görüldüğü; bu durumda, çalışma izin/ruhsat almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığının hukuken kabul edilebilir somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : 19.03.2020 tarihinde, saat 10:00 sıralarında ... plaka sayılı araç durdurularak davalı idare görevlilerince yapılan denetim sonucunda araçta bulunan yolcunun 20-TL ücret karşılığında Sancaktepe - Sultanbeyli arası taşındığı gerekçesiyle dava konusu işlemler tesis edilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası,  (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten men edilir.  İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge; "Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge; "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış; 5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 2. maddesinde, "Turizm Yolcu Taşımacılığı"nın şehir içi turizm yolcu taşımacılığı yapan araçları kapsadığı; 6. maddesinde, taşımacı ve/ya alt taşımacının, İstanbul Büyükşehir Belediyesi TUHİM tarafından verilen Güzergâh İzin Belgesinde yazılı güzergâhta, bu yönergeye göre yayınlanacak talimatlar çerçevesinde toplu taşıma faaliyetlerini İstanbul Büyükşehir Belediyesi TUHİM yönetim ve denetiminde yapacağı, 10. maddesinde, servis aracı Güzergâh Kullanım İzin Belgesinin 1 (bir) yıl süreyle, sözleşme ve isim listesi ile birlikte geçerli geçerli olduğu belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; olay tutanağında araç sürücüsünün imzası ya da imzadan imtina şerhi bulunmasa da, aynı tarihli idari para cezası karar tutanağında sürücünün imzasının bulunduğu, davalı idare tarafından davacıların turizm servis güzergah izin belgesi olmadan taşımacılık faaliyetini yürüttüğünün belirtildiği, davacıların ise, dava dilekçesinde ilgili belediyeden alınmış yetki ve izin belgeleri dahilinde servis taşımacılığı faaliyeti yürüttüklerini ileri sürdükleri görüldüğünden söz konusu taşımacılığın niteliğinin ortaya konulduğu anlaşılmaktadır. Dosyaya, söz konusu faaliyetin sahip olunan yetki ve izin belgeleri çerçevesinde yürütüldüğünü ispat amacıyla davacılar tarafından, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce araç maliki adına düzenlenmiş 04.10.2018 - 04.10.2028 tarihleri arasında geçerli servis taşımacılığı yetki belgesi, denetimden sonra alınmış 20.03.2020 - 15.03.2021 tarihleri arası geçerli uyuşmazlığa konu araç için düzenlenmiş "otogardan şehir içine ücretsiz yolcu servis aracı güzergah kullanım izin belgesi", servis taşımacılığı faaliyetiyle iştigal edildiğini gösteren İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Müdürlüğü kaydı, İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası kaydı ve vergi levhası sunulmuş ise de, servis taşımacılığı yetki belgesinin öğrenci ve/veya personel servis taşımacılığı yapılabilmesi için gerekli belgelerden sadece biri olduğu, tek başına öğrenci/personel servis taşımacılığı yapılabilmesi için de yeterli olmadığı; olayda, davalı tarafından turizm servis güzergah izin belgesinin bulunmadığının belirtildiği; esnaf odası kayıtları ve vergi levhalarının, ilgili belediyeden alınması gerekli izin ve ruhsatların yerine geçemeyeceği, belediyeden alınan diğer belgenin de denetim tarihinden sonra temin edildiği ve otogardan şehir içine ücretsiz yolcu servis aracı güzergah kullanım belgesi olduğu görüldüğünden yapılan denetim sonucu tespit edilen ticari yolcu taşımacılığı faaliyetinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli izinlerin olmadığı ve bu nedenle dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 04/07/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.