Danıştay Kararı · E. 2021/6871 · K. 2024/1557

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/6871 E.  ,  2024/1557 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/6871 Karar No : 2024/1557 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği KARŞI TARAF (DAVACI) : … İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen .. günlü, E:.., K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Çatak İlçe Emniyet Amirliği bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Amirin emrini yapmamak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi uyarınca 10 ay kısa süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Van Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacının 23/09/2012 tarihinde görev yaptığı Çatak ilçesinden Van merkezine geldiğinin davacı tarafından kabul edildiği, Çatak İlçe Emniyet Amirliğince düzenlenen ve davacıya da tebliğ edilen 22/08/2012 günlü tamimde; ikinci bir emre kadar Van iline gidilmemesi, ilçe merkezinden dışarı çıkılmaması yönünde talimatın bulunduğu, 23/09/2012 günlü görev yerlerini gösterir listeye göre 19:00/08:00 saatleri arasında 76/70 saat esasına göre Hükümet Konağı-Emniyet Lojmanları nöbet görevi olduğu anlaşılan davacının, istirahatli olduğu saatler içinde görev yerinde tutulması amirin talimatı ile mümkün olmadığından ve Anayasa ile güvence altına alınan seyahat özgürlüğü ancak Anayasa'da gösterilen nedenlere bağlı olarak kanunla sınırlanabileceğinden, davacının amirin emrini yapmadığından bahisle verilen disiplin cezasına konu dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; yapılan disiplin soruşturması neticesinde 23/09/2012 günü Van Gölü Endüstri Meslek Lisesi önünde polis memuru Ü.Ç. ve polis memuru G.K. arasında kız meselesi yüzünden tartışma yaşandığı, ilçede görev yapan G.K. ile birlikte iş arkadaşı davacının da kavga olayına karıştığının tespit edildiği, olayda davacı ve arkadaşlarının izin almadan ilçeden ayrıldıkları ve disiplin yönünden kusurlu olduklarının sabit olduğu, dava konusu işlemin usul ve mevzuata uygun olarak tesis edidliği sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: 23/09/2012 tarihinde Van Gölü Endüstri Meslek Lisesi önünde polis memuru Ü.Ç ile polis memuru G.K. arasında kız arkadaş meselesi yüzünden başlayan ve G.K. isimli polis memurunun davacının da aralarında bulunduğu arkadaşlarının da olayı ayırmak maksadıyla dahil oldukları tartışmada, tarafların birbirlerinden şikayetçi olmaları üzerine başlatılan disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen soruşturma raporunda; kavga olayına ilişkin olarak G.K. ve Ü.Ç.'nin "hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışta bulunmak" suçunu işledikleri kanaatiyle 6 ay kısa süreli durdurma cezasıyla, davacı ve K.K.'nin geçerli bir sebebe dayanmaksızın ilçeden il merkezine gelmeleri nedeniyle "görev dışında yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmak" suçunu işledikleri kanaatiyle kınama cezasıyla tecziyeleri yönünde teklif getirildiği; G.K. ve Ü.Ç. yönünden teklif doğrultusunda işlem tesis edilirken, Çatak İlçe Emniyet Amirliğince düzenlenen 22/08/2012 günlü tamimde yer alan ikinci bir emre kadar Van iline gidilmemesi, ilçe merkezinden dışarı çıkılmaması yönündeki talimata aykırı şekilde riskli bir konudan dolayı ve izin almadan ilçeden ayrılmaları nedeniyle K.K. ve davacının "amirin emrini yapmamak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10 ve 15. maddeleri uyarınca 10 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/06/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzüğün 1. maddesiyle, bu Tüzüğün adı “Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 10. maddesinde yer alan "Amirin emrini yapmamak" fiili 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; anılan Tüzüğün 15. maddesinde ise, kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısının uygulanabileceği hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında, kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare, disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin, hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak, bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir. Disiplin suçu teşkil eden fiillerle ilgili olarak soruşturma yapılması zorunlu olduğu gibi soruşturmanın belirli usuller çerçevesinde yapılması da isnada maruz kalanların hukuki güvencesidir. Soruşturma emri verilmesi; bağımsız ve üst veya denk görevde olan bir soruşturmacı atanması, olayla ilgili tanık ve soruşturulanın ifadelerinin alınması, ifade alınmadan kişiye haklarının ve soruşturma konusunun bildirilmesi, isnat olunan fiille ilgili lehe ve aleyhe başkaca delillerin araştırılması, soruşturma sonucunda bir rapor hazırlanması ve bu raporda; olayın değerlendirilmesi, soruşturmacının kanaat ve teklifini belirtmesi ve raporun ilgili makama sunulması, soruşturmayı yapan kişi ile soruşturmada elde edilen delilleri değerlendirecek kişi veya kurulların ayrı olması, yasal süre içerisinde isnat olunan fiiller bildirilerek sanığın savunmasının alınması gerekliliği disiplin hukukunun temel ilkelerinden olduğu gibi hukuki güvenlik ilkesinin de gereğidir. Uyuşmazlıkta; 23/09/2012 tarihinde kız meselesi yüzünden polis memurları Ü.Ç. ve G.K. arasında başlayan ve davacının da olayı ayırmak maksadıyla dahil olduğu tartışmaya ilişkin tarafların birbirlerinden karşılıklı şikayetçi olmaları üzerine konunun araştırılması ve sorumlu polis memurlarının tespiti amacıyla 28/09/2012 tarihli Makam Oluru ile soruşturma başlatıldığı, soruşturma onayı darp olayına ilişkin verilmesine rağmen, soruşturma aşamasında ilçe merkezinden dışarı çıkılmaması yönündeki talimata aykırı şekilde riskli bir konudan dolayı ve izin almadan ilçeden ayrıldığının tespit edildiği gerekçesiyle davacı hakkında bu konuda soruşturma yapılmasına ilişkin ek tahkik onayı alınmaksızın soruşturma yürütüldüğü, usule aykırı şekilde soruşturma olurunda yer almayan fiillerin disiplin cezasına dayanak yapıldığı, savunma istem yazısında disiplin soruşturmasına konu edilen isnatların açık biçimde belirtilmesi, dava konusu disiplin cezasına ilişkin işlemde ise sabit görülen ve cezaya dayanak yapılan fiillerin net bir biçimde ortaya konulması gerekliliğine karşın, davacıya 30/11/2012 tarihinde tebliğ edilen son savunma istem yazısında davacıdan sadece darp olayına ilişkin savunma istenildiği, disiplin cezasına konu fiile ilişkin savunma istenilmediği, bu haliyle savunma istem yazısı içeriğinin Anayasa ile koruma altına alınan savunma hakkının kullanılmasını mümkün kılabilecek nitelikte olmadığı hususları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, olayda disiplin hukuku ilkeleri çerçevesinde usulüne uygun olarak disiplin soruşturması yürütülmediği sonucuna varılarak, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen .. günlü, E:.., K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.