Danıştay Kararı · E. 2021/7066 · K. 2024/1010

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/7066 E.  ,  2024/1010 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/7066 Karar No : 2024/1010 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Kars Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesi uyarınca "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu, sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak'' fiilini işlediğinden bahisle "24 ay uzun süreli durdurma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin Kars Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; ülkemize illegal giriş yaptığı tespit edilerek hakkında sınır dışı kararı alınan D.Y. isimli yabancı uyruklu kadının sınır dışı edilmek üzere davacının görevlendirildiği ve 20/05/2015 tarihinde uçakla İstanbul'a hareket ettikleri, aynı gün iniş yaptıkları Atatürk Hava Limanında deportların dolu olması nedeniyle refakatinde bulunan D.Y. isimli şahısla birlikte Havalimanı yakınlarındaki otele gittikleri, otelde bir gece kaldıktan sonra sabah otelden ayrılarak taksiye bindikleri, havalimanı yolunda davacının simit almak için taksiden indiği sırada bir anlık dikkatsizliğinden ve tedbir almamasından faydalanarak D.Y.'nin firar ettiği, davacının deportların dolu olduğuna dair herhangi bir evrak ya da müracaat belgesi sunmadığı, emir ya da talimat olmaksızın adı geçen şahsı otele götürdüğü ve otel çıkışı adı geçen şahısla ilgili herhangi bir önlem almadığından korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu şahsın kaçmasına neden olmak fiilini işlediğinin sübuta erdiği, verilen cezada hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; disiplin cezasına konu olan fiil nedeniyle hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davada beraat kararı verildiği, disiplin cezasının ceza mahkemesi kararına göre değerlendirilmesi gerektiği, kendisine sınır dışı edilmek üzere teslim edilen şahsın kadın olmasına rağmen yalnız başına görevlendirildiği, kadın polis memurunun da olması gerektiği, ceza verilmesini gerektiren herhangi bir fiilinin, ihmal veya kusurunun bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından da Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Kars Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası'' ile cezalandırılmasına ilişkin Kars Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesinde, "Korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu sanık ya da suçluların uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiilinin 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirdiği hükme bağlanmıştır. 08/03/2018 günlü, mükerrer 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendinin 2. alt bendinde "Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak" fiili, "20 ay uzun süreli durdurma" cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Olayda, yasa dışı yollarla ülkemize giriş yaparak hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı uyruklu D.Y. isimli kadının sınır dışı edilmesinde davacının görevlendirildiği, Kars'tan uçakla İstanbul Atatürk Havalimanına indikleri, D.Y. isimli şahsın bindirileceği uçağın kalkış saatine 12-13 saat olduğu ve davacının iddiasına göre, havaalanında deportların dolu olması nedeniyle refakatinde bulunan D.Y. isimli şahısla birlikte bir otele gittikleri, sabah taksi ile havaalanına giderken simit almak için taksiden inen davacının bir anlık dikkatsizliğinden faydalanarak D.Y.nin firar ettiği, korunması ya da gönderilmesiyle yükümlü bulunduğu şahsın gerekli önlemleri almayarak kaçmasına neden olmak fiilini işlediğinin sabit olduğu ve bu fiilinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2 maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir. Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir. İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezasıyla cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Uyuşmazlıkta, davacının sabit olan fiili karşılığında Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-2. maddesinde düzenlenen disiplin cezası, 08/03/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/5-c-2 maddesinde belirtilen disiplin cezası ile karşılaştırıldığında, 7068 sayılı Kanunla davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden, İdare Mahkemesince, davacı lehinde olan düzenleme dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Her ne kadar davacı, söz konusu fiil nedeniyle görevi kötüye kullanmak suçundan hakkında yapılan yargılama sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, beraatine hükmedilmesi (bu karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.) nedeniyle hukuki sorumluğunu gerektirecek bir kusurunun bulunmadığını ileri sürmüşse de; ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukukunun farklı kural ve ilkelere tabi disiplinler olması, disiplin hukukunun, kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenlemesi ve bazı hâllerde kamu görevlisinin fiilinin, ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasa da disiplin hukuku yönünden sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıması, ayrıca davacı hakkındaki ceza yargılamasına konu suçlama ve manevi unsurun bakılmakta olan disiplin cezasına konu isnat ve manevi unsurundan farklı olması karşısında, bu iddiasına itibar edilmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.