Danıştay Dava Dairesi · E. 2021/759 · K. 2024/3107

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2021/759 E.  ,  2024/3107 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2021/759 Karar No:2024/3107 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kurulu VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, … Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. pay piyasasında 11/04/2016-22/04/2016 döneminde VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 7. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendine aykırı şekilde aracı kurumlar nezdindeki hesabın farklı bir şahsa kullandırdığından bahisle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. maddesi uyarınca 26.049,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; ... Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. (..., Şirket) pay piyasasında 11/04/2016-22/04/2016 döneminde gerçekleşen olağan dışı fiyat ve miktar hareketlerinin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri kapsamında incelenmesi neticesinde düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Denetleme Raporu'nda özetle; “İnceleme Dönemi'nde en fazla işlem gerçekleştiren yatırımcının 1.285.937 adet alım (%29,87) ve satım (%29,87) işlemi ile ... olduğu, en fazla işlem gerçekleştiren ikinci yatırımcı olan ...'in ise toplam işlemlerin %9,18'ini gerçekleştirdiği, İnceleme Dönemi'nde en fazla fiyat yükseltici alım işlemi gerçekleştiren yatırımcılar 50228 adet fiyat yükseltici alım işlemi (%17,58) ile ... ile 2.255 adet fiyat yükseltici alım işlemi (%0,79) ile ... olduğu, ... ve ...'in kendinden kendine işlemleri düşük bir düzeyde olmakla beraber, alıcı tarafta ..., satıcı tarafta ...'in bulunduğu karşılıklı işlemlerin oranı %30,27, kendinden kendine ve karşılıklı işlemlerin oranı ise %30,57 gibi yüksek bir düzeyde gerçekleştiği, İnceleme Dönemi'nde en fazla emir; 4.242.389 adetlik (%48,70) alım emri ve 2.099.167 adetlik (%28,23) satım emri ile ... tarafından iletilmiş olup, bu emirlerin toplamı (6.341.556 adet) ... pay piyasasındaki toplam emirlerin %39,66'sını oluşturduğu, en fazla emir ileten ikinci yatırımcı olan ...’in ise toplam emirlerin %9.61'ini ilettiği, İnceleme Dönemi'nde en fazla emir iptal eden yatırımcı olan ..., toplam iptal edilen emirlerin %73,43'ünü gerçekleştirdiği, öte yandan, piyasada iptal edilen alım emirlerinin %78,39'unun ... tarafından gerçekleştirildiğinin görüldüğü, bu çerçevede, iptal edilen emirlerin çok büyük kısmının ... tarafından gerçekleştirildiğinin tespit edildiği, İnceleme Dönemi'nde en fazla alım emri değişikliği gerçekleştiren yatırımcı ... olup, toplam değiştirilen alım emirleri içindeki oranının %85,03 seviyesine ulaştığı, en fazla satım emri değişikliği %74,22 oranı ile yine ... tarafından gerçekleştirildiği, en fazla alım emri değişikliği gerçekleştiren ikinci yatırımcı olan ...’in ise toplam değiştirilen emirlerin %9,32'sini gerçekleştirdiği, İnceleme Dönemi'nde ... pay piyasasında iletilen emirler ve gerçekleştirilen işlemler çerçevesinde ... ve ...'in işlemlerinin dikkat çekici bulunduğu ve adı geçen yatırımcılardan önce açıklama daha sonra ise savunma alındığı, yürütülmekte olan başka bir inceleme kapsamında açıklama için davet edilen ... ile 10/04/2018 tarihinde bir görüşme gerçekleştirildiği, ... söz konusu görüşme tutanağında özetle; borsa ile hiç ilgilenmediğini, borsada yaptığı tüm işlemlerin ve ilettiği tüm emirlerin ... tarafından gerçekleştirildiğini, ... ile 2015 veya 2016 yılında ...'ın da bulunduğu bir ortamda tanıştığını, ...’ın işsiz olduğunu, borsadan iyi anladığını ve bankalarla sorun yaşadığı için borsada işlem gerçekleştiremediğini ifade etmiş olduğunu ve bu konuda kendisine yardım etmesini istediğini, ...'ın isteği üzerine ayrı aracı kurumdan hesap açtırdığı ancak şimdiye kadar hiçbir aracı kuruma gitmediğini, evrakların ... aracılığı ile kendisine getirilip imzalatıldığını, söz konusu hesaplardan ne zaman, hangi amaçla emir iletildiği veya işlem gerçekleştirildiğini bilmediğini, aracı kurumlardan gelen ekstreleri görmesi için aracı kurumlara verdiği e-posta adresinin şifrelerini ...'a verdiğini ve ayrıca Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. (MKK) nezdinde bildirimde bulunmak için e-devlet şifresini de ...'a verdiğini, aracı kurumlardaki işlemleri gerçekleştirmek için ... mobil veri hattı alıp ...'a verdiğini, bu hatta ait herhangi bir faturanın tarafına gelmediğini, bu nedenle faturaların ... tarafından ödendiğini düşündüğünü, banka hesaplarına yatırılan büyük miktarlı paraların ... tarafından nakit olarak şahıs ile getirildiğini ve aracı ile bankaya gidilerek paranın hesaba yatırıldığını ifade ettiği, ... ile yapılan görüşmelerde özetle; serbest muhasebeci mali müşavir olduğunu ve aylık sabit bir gelirinin bulunmadığını, Borsa İstanbul A.Ş. pay piyasalarında ... ve ... hesaplarından yapılan tüm işlemlerin ve iletilen/iptal edilen/değiştirilen tüm emirlerin kendisi tarafından gerçekleştirildiğini ifade ettiği; ... ve ... tarafından İnceleme Dönemi'nde ... pay piyasasında iletilen emirler ve gerçekleştirilen işlemlerin kalıplarının benzerlik arz ettiği, ... ve ...'in emir iletiminde kullandıkları IP numarasında eşleşme olduğu, ... hesabından gerçekleştirilen işlemlerin arkasında ...'ın olduğu dikkate alınarak ... ve ... hesaplarından gerçekleştirilen işlemlerin 'Grup' veya 'Yatırımcı Grubu' adı altında birlikte değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, Grup tarafından gerçekleştirilen işlemler; İnceleme Dönemi'nde ... pay piyasasında gerçekleştirilen işlemlerden 1.681.191 adet alım (%39,05), ve satım (%39,05) işlemi olmak üzere, toplam işlemlerin %39,05'inin Grup tarafından gerçekleştirildiği, Grup hesaplarından İnceleme Dönemi içerisinde gerçekleştirilen alım ve satım işlemlerinin piyasadaki işlem miktarı içindeki payının birçok tarihte %25'ten yüksek oranlarda olduğu, alım işlemi oranının 15.04.2016 tarihinde %53.83 seviyesine ulaştığı, satım işlemi oranının ise 22/04/2016 tarihinde %79,81 seviyesine ulaştığının tespit edildiği, İnceleme Dönemi'nde ... pay piyasasında Grup hesaplarından gerçekleştirilen fiyat yükseltici sözleşme sayısının toplam fiyat yükseltici sözleşme sayısının %45.03'ünü oluşturduğu, diğer bir ifade ile ... pay piyasasında gerçekleştirilen yaklaşık her iki fiyat yükseltici sözleşmeden birinin Grup hesaplarından gerçekleştirildiği, dolayısıyla Grup'un pay fiyatının yükselmesinde etkili olduğunun değerlendirildiği, İnceleme Dönemi'nde ... pay piyasasında Grup hesaplarından gerçekleştirilen kendinden kendine/karşılıklı işlemlerin toplamı 513.975 adet olarak belirlenmiş olup söz konusu işlemlerin Grup hesaplarından gerçekleştirilen alım ve satım işlemlerine oranın da %30,57 gibi yüksek bir oranda olduğunun tespit edildiği, İnceleme Dönemi'nde ... pay piyasasında Grup'un ilettiği alım emirlerinin toplam alım emirlerinin %61,28'ini, satım emirlerinin ise toplam satım emirlerinin %34.89'unu oluşturduğu, ... pay piyasasında, Grup tarafından iletilen emirlerin piyasaya iletilen toplam emirlerin %49,27'sini oluşturduğu, yatırımcı grubu, gerçekleştirdiği yüksek miktarlı alım-satım işlemlerinin yanı sıra çok sayıdaki alım emriyle de ... pay piyasasındaki arz ve talep üzerinde etkili olduğu, Grup tarafından verilen emirlerin zaman farkı yönünden yapılan bir analize göre ise, emirlerin %71,7'si arasında 1 dakikadan, %83'ünde ise 3 dakikadan daha az bir zaman farkının bulunduğu, söz konu eşleştirilmiş emirlerin tesadüfi olmadığı, emirlerin bilerek eşleştirildiği kanaatinin hasıl olduğu, İnceleme Dönemi'nde ... pay piyasasına iletilen toplam pasif alım emirlerinin %75,53'ü, toplam aktif satım emirlerinin ise %25,78'inin Grup hesaplarınca verildiği, bu kapsamda, Grup hesaplarına verilen alım emirlerinin büyük kısmının pasif, satım emirlerinin ise aktif karakterli emirlerden oluştuğunun görüldüğü, verildiğinde kısmen aktif olup daha sonra pasife düşen emirler de dikkate alındığında, pasif emirler ile oluşturulan piyasadaki arz ve talebin büyük kısmının Grup hesaplarınca verilen emirlerden meydana geldiği anlaşılmakta olup piyasadaki arz ve talebin ağırlıklı olarak Grup tarafından belirlendiğinin düşünüldüğü, Grup'un alım iptal emirlerinin yoğunluğu dikkat çekici olup, piyasaya ilettiği alım emirlerinin %38.89'unun, satım emirlerinin ise %33.81'inin iptal edildiği, alım emirlerinin iptal oranına bakıldığında, piyasada alım yönlü bir talep varmış izlenimi verilmeye çalışıldığı ve piyasaya yeni alıcılar çekmeye çalışıldığı, sonrasında ise bu emirleri iptal ettiğinin görüldüğü; diğer taraftan, Grup'un iptal emirleri detaylı incelendiğinde, piyasada iptal edilen alım emirlerinin %85,84'ünün Grup tarafından gerçekleştirildiği, satım tarafında ise bu oranın %63,98 gibi bir seviyede gerçekleştiği, ... pay piyasasında değiştirilen alım emir miktarının %94.35'i, fiyatı değiştirilen satım emirlerinin ise %11,57'sinin Grup tarafından gerçekleştirildiği, Grup tarafından anılan pay piyasasına iletilen emirler göz önüne alındığında; Grup tarafından piyasaya iletilen emirlerin birkaç defa değiştirildiğinin görüldüğü, dönem başında toplam 0 adet ... payı bulunan Grup üyelerinin, İnceleme Dönemi boyunca gerçekleştirdiği alım ve satımdan kaynaklı net realize zararının 3.432,14-TL olduğunun tespit edildiği, ... adlı yatırımcıdan, hesaplarını ...'a kullandırması nedeniyle, Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmü uyarınca 26.049,00-TL idari para cezası tesis edilmesinin uygun olacağı” sonuç ve kanaatine varıldığı, 29/08/2019 tarih ve 47/1086 sayılı Kurul kararı ile de davacının Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 7. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi hükmüne uyan, aracı kurum nezdindeki hesabını ...'a kullandırmış olması fiili sebebiyle hakkında 2016 yılı için belirlenmiş asgari ceza tutarı olan asgari ceza tutarı olan 26.049,00-TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı; Uyuşmazlıkta, dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile denetleme raporunun birlikte değerlendirilmesinden, 11/04/2016-22/04/2016 tarihleri arasında ... pay piyasasına ilişkin işlemlerin, davacı adına kayıtlı hesap üzerinden ... isimli şahıs tarafından gerçekleştirildiğinin alınan ifadelerle sabit olduğu ve noter aracılığıyla düzenlenmiş bir vekaletname ile yetkilendirme olmaksızın hesapların başka bir şahıs tarafından kullanılmasının VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 7. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendindeki eylemi oluşturduğu sonucuna varıldığından aracı kurumlar nezdindeki hesabın farklı bir şahsa kullandırdığından bahisle 26.049,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, kendisinin haksızlık konusunda hataya düştüğü, bundan dolayı kendisinin cezalandırılamayacağı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın usule ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Fazladan yatırılan ... -TL harcın istemi halinde davacıya iadesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 04/07/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.