Danıştay Kararı · E. 2021/9135 · K. 2024/1481

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/9135 E.  ,  2024/1481 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/9135 Karar No : 2024/1481 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, "Teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makina, cihaz ve teçhizatta kusuru ile hasara sebep olmak'' fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-6. maddesi uyarınca "6 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Diyarbakır Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı tarafından, idaresi altındaki resmi araçta meydana gelen hasarların yaptırılması amacıyla Bakım Onarım Şube Müdürlüğüne herhangi bir onarım talebinde bulunulmamakla beraber, hasarların tamiri için özel olarak girişimlerde bulunulduğu anlaşılmışsa da, davacıya ceza verilebilmesi için teslim aldığı araçta kusuru ile hasara sebep olmasının yeterli olduğu, dosya içeriğindeki kaza tespit tutanağının incelenmesinden ise, davacının Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/A maddesine aykırı şekilde kavşağa yaklaşırken aracının hızını azaltmayarak kazanın oluşumunda tali kusurunun bulunduğunun belirtildiği, aracı tamir ettirmesinin kusurunu ortadan kaldırmayacağı açık olduğundan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 15. maddesinin kendisine uygulanmadığı, kazaya kusuru ile sebebiyet vermediği, hakkında tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; davacıya isnat edilen eylemin sübut bulduğu, davacı hakkında tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, temyiz istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onikinci Dairesi tarafından Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesine, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından da, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletle 18/03/2011 tarihinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasına karışması nedeniyle hakkında başlatılan soruşturma üzerine hazırlanan disiplin soruşturma raporunda; davacı polis memurunun idaresindeki ... plaka sayılı araçla Urfa yolundaki lojmanlara seyir halindeyken ... Caddesi ...Kolordu Komutanlığı önünde aracın direksiyon hakimiyetinin kaybedilmesi sonucu savrulması ve başka bir araca arkadan çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, 18/03/2011 tarihli kaza tespit tutanağına göre, kazada davacının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. maddesi uyarınca asli kusurlar arasında sayılmayan ve 52. maddesinde düzenlendiği üzere "sürücüler, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar." kuralına uymama kusurunu işlediği anlaşıldığından Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-6 maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine bu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-6. maddesinde yer alan "Teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makina, cihaz ve teçhizatta kusuru ile hasara sebep olmak" fiili, 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/4-b-4. maddesinde ise, ''Teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makine, cihaz ve teçhizatta ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusurla hasara sebep olmak'' fiilinin, 6 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektirdiği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık konusu olayla ilgili disiplin soruşturması raporu, 18/03/2011 günlü maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı ve dosyada yer alan diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının üzerine atılı "Teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makina, cihaz ve teçhizatta kusuru ile hasara sebep olmak" fiilinin sabit olduğu ve bu eyleminin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-6. maddesi kapsamında bulunduğu açıktır. Dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir. Ceza hukuku kökenli bir ilke olan; "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir. İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Yukarıda metinlerine yer verilen ve davacının eylemine karşılık gelen eski düzenleme ile yeni düzenleme birlikte incelendiğinde; eski düzenleme uyarınca, disiplin suçunun oluşması için kişinin kusuru ile hasara sebebiyet vermesi yeterli iken, yeni düzenleme ile suçun manevi unsurunda değişiklik yapılarak, disiplin suçunun varlığı için ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusurun varlığının arandığı görülmektedir. Bu bakımdan, her ne kadar davacıya isnat edilen fiilin sabit olduğu anlaşılmakta ise de, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile davacı lehine bir düzenleme getirildiği görüldüğünden, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki temyize konu Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.