Danıştay Kararı · E. 2021/9165 · K. 2024/1302

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/9165 E.  ,  2024/1302 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2021/9165 Karar No : 2024/1302 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği KARŞI TARAF (DAVACI) : … İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Muhabere Elektronik Şube Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapan davacının; "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. ve 15. maddeleri uyarınca 6 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Diyarbakır Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; polis memuru olarak görev yapan davacının, haber merkezini arayan vatandaşla arasında geçen telefon görüşmesinde, vatandaşa karşı yüksek sesle "Bak senin kafan basmıyorsa beni iyi dinle, hırsız nerde lan hırsız nerde" şeklinde konuştuğu, eylemin davacı tarafça da ikrar edildiği, bu eylemin niteliği ve oluş şekli dikkate alındığında Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünde tanımı yapılan "hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, verilen cezada mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı, ancak, aynı Tüzüğün 5/A-7. maddesinde ''iş sahiplerine veya halka karşı onur kırıcı söz söylemek veya davranışta bulunmak'' fiilinin üç günlüğe kadar aylık kesimi cezasını, 6/A-2. maddesinde ise ''iş sahiplerine ya da herhangi bir nedenle Emniyet binalarına gelen ya da getirilenlere hakaret etmek'' fiilinin 4 ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayıldığı, davacının eyleminin yeniden değerlendirilerek anılan Tüzüğün belirtilen maddelerinden birini ihlal ettiğinin idarece ortaya konulması halinde yeniden işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; polis memuru olan ve 155 operatörü olarak görev yapan davacının, ihbar yapmak üzere arayan vatandaşa karşı kullandığı ifadelerin polis-halk ilişkisini zedeleyebileceği, polislik mesleğinin güvenirliği ve saygınlığıyla bağdaşmayacağı, söz konusu ifadelerin, ses kaydı ve davacının kendi samimi beyanıyla sabit olduğu, eylemine uyan disiplin cezasının verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesi tarafından, Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesine, anılan Daire tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacının, Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Muhabere Elektronik Şube Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yaptığı dönemde hakkında yürütülen soruşturma neticesinde "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, geçmiş hizmetlerinin olumlu olması ve tecziyesinin bulunmaması nedeniyle aynı Tüzüğün 15. maddesi uygulanarak 6 ay kısa süreli durdurma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Diyarbakır Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu'nun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1. maddesinde yer alan "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiili, 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış olup, aynı Tüzüğün 15. maddesinde, "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." kuralına yer verilmiştir. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezaları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında, "Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir." hükmü yer almış, 8/5-b-2. maddesinde de, "Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" fiilinin, mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde olduğu gibi 16 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirdiği düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : "Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır. Kamu görevlilerinin disipline aykırı fiillerine verilecek cezanın tayininde yetkili olan, ilgili disiplin otoritesidir. İlgili disiplin otoritesince verilen disiplin cezasının uyuşmazlık konusu yapıldığı durumlarda yargı yerlerince, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ilgilinin fiilinin sübut bulup bulmadığı, sübut bulmuş ise eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılıp cezalandırılmadığı tespit edilerek hukuki denetim yapılmaktadır. İlgilinin eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmadığının tespiti halinde; diğer bir anlatımla olayda tipiklik şartının yerine getirilmediği durumlarda yargı yerince disiplin cezasının iptaline karar verilebilecek olmakla birlikte, ayrıca ilgilinin eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin de yapılması, disiplin otoritesinin yetki alanına girildiği anlamına gelmekte ve hukukilik denetiminin sınırlarının aşılması sonucunu doğurmaktadır. Bu itibarla, Mahkemece, idarenin yerine geçerek davacının eylemine uyan disiplin cezasının tespitinin yapılmaması gerekmektedir. Temyize konu İdare Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, polis memuru olan ve 155 operatörü olarak görev yapan davacının, ihbar için arayan bir vatandaşla arasında geçen telefon görüşmesinde yüksek sesle konuşma eyleminin gerçekleştiği sabit olmakla beraber, niteliği ve oluş şekli dikkate alındığında Tüzükte tanımı yapılan "hizmet içinde resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, diğer bir ifadeyle anılan madde ile örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediği göz önüne alındığında dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.