Danıştay Kararı · E. 2021/9183 · K. 2024/1416

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2021/9183 E.  ,  2024/1416 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2021/9183 Karar No : 2024/1416 Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): … Karşı Taraf (Davalı). : … Bakanlığı / ANKARA Vekili : Hukuk Müşaviri … İstemin Özeti.: 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararında geçen iddialarla ilgili olarak hakkında açılmış herhangi bir disiplin soruşturması veya ceza kovuşturmasının bulunmadığı, hakkında kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyetinin mevcut olmadığı, savunması alınmadan kamu görevinden ihraç edildiği, mahkemece verilen karar ile suçlu olduğu yönünde izlenim yaratıldığı ve bu hususun masumiyet karinesine aykırı olduğu, ancak usûlüne uygun bir bir biçimde yürütülecek bir disiplin soruşturması sonucunda kamu görevinden çıkarılabileceği, ceza hukuku anlamında yeni bir suç ve cezanın ihdas edildiği ve geçmişteki faaliyetlerinin bu suç kapsamında değerlendirilerek cezalandırılması sebebiyle suç ve cezaların geriye yürümezliği ilkesinin, aynı fiillerden ötürü iki ayrı yargılama sonucunda iki ayrı ceza uygulanması sebebiyle çifte cezalandırma yasağının, mahkeme kararında dayanılan birçok bilgi, belge ve delilin tarafına tebliğ edilip beyanlarının sunması hususunda makûl bir süre tanınması gerekirken bu yola başvurulmaması sebebiyle çekişmeli yargılama ve silahların eşitliği ilkesinin, davanın esasını etkileyecek birçok iddia ve itirazın incelenmeden reddedilmesi sebebiyle gerekçeli karar hakkının ihlâl edildiği, mahkeme kararında dayanılan bilgi, belge ve delillerin çoğunluğunun yasa dışı delil niteliğinde olduğu, işlendiği sırada yasal olan faaliyetler gerekçe gösterilmek suretiyle kamu görevinden çıkarıldığı, kanun hükmünde kararnamenin 30 (otuz) günlük süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanmaması sebebiyle kamu görevinden çıkarılmasının yasal dayanağının kalmadığı, kamu görevinden çıkarılmasının ölçülü olmadığı ve keyfîlik içerdiği iddia edilmektedir. Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hâkimi.: … Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır. Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde verilen …. Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararında, tanık N.K.'nin; "...Ben sanığı 2007-2008 tarihinden itibaren öğretmen olmasından dolayı tanıyorum. O zaman hayır işleri ile ilgili olarak bilinen bu FETÖ terör örgütüne hepimiz kandık. Sanıkla beraber bu yapı içerisinde faaliyetlerde bulunduk, elimizden geldiği kadar koşturduk. O dönem sanık FETÖ'nün öğretmenler grubunun mütevelli heyetindeydi. Mütevelli heyeti haftada bir toplanırdı. Sanık ... düzenli olarak mütevelli heyetlerine katılırdı. Mütevelli heyetine girebilmek için örgüte inanan ve üst düzeyde sadık olan kişiler alınırdı..." şeklinde, tanık S.B.'nin; "...Ben sanığı önceki ismi cemaat olan şimdiki ismi FETÖ olan yapıdan biliyorum, ben belirttiği yapıdan 2012 yılı sonlarında ayrıldım, ben ayrılmadan önce sanık cemaate bağlı birisiydi, ana mütevellinin altında bulunan Milli eğitim mütevellisinde bulunuyordu, mütevelli toplantılarında cemaatin iş ve işleyişlerine ilişkin konular güncel kurban, gazete, dergi abonelikleri cemaate ait işler ve cemaate eleman kazandırma gibi konular konuşuluyordu, alt mütevelliye katılan şahıslar değişim gösterdiklerinde özellikleri tutanlar üst mütevelliye alınıyordu..." şeklinde, tanık A.T.'nin; "...Benim emniyette vermiş olduğum ifadem doğrudur aynen tekrar ederim, sanığı milli eğitim camiasından olduğu için tanırım. Bende öğretmenim, kendisi ile samimiyetim yoktur, arkadaş grubu içerisinde oturup çay içmişliğimiz vardır, … yurdunda yapılan dini sohbetlerde kendisini görmüştüm ve kendisine selam vermiştim. Bu toplantılarda yurt dışından gelen ve orada çalışan kişiler konuşma yaparlardı, gelen kişilerin kim olduğunu şuan hatırlamıyorum, ancak konuşmalarında örgütün yurt dışındaki okullarından hizmetlerinden bahsederlerdi onları överlerdi propaganda yaparlardı..." şeklinde, tanık H.A.'nın; "...Ben sanık ... … ile uzaktan akraba olurum, ayrıca meslektaşım olması sebebiyle kendisini tanırım, Ş.E.'nin örgütün Milli Eğitim abisi olduğu 2011 yılı öncesi dönemde sanık ile aynı sohbet grubundaydım, birlikte sohbetlere giderdik, bu sohbetlerde cemaate adam kazandırma, gazete aboneliği, sızıntı aboneliği, kurban, bağış gibi konular konuşulurdu, sonrasında ben öğretmen grubundan ayrılarak Diyanet grubuna geçtim, sanık öğretmen grubunda kaldı, 2011 yılından sonra sohbet gruplarımız aynı olmadığı için ben sanığın devam edip etmediğini bilmiyorum..." şeklinde, tanık H.E.'nin; "...Benim emniyette vermiş olduğum ifadem doğrudur aynen tekrar ederim, 2008-2009 yılında … ilköğretim okulunda öğretmenlik yaparken … yurdundaki toplantılara katılmıştım, sanığı orada gördüm, ben 2010 yılında üniversiteye geçtim. Kuzu yurduna yılda 5-6 defa gitmişimdir. Ancak sanığı ne kadar gördüğümü hatırlamıyorum, sanık ile çok tanışıklığım yoktur..." şeklinde, tanık M.M.Y.'nin; "...Ben emekli öğretmenim, uzun yıllar yaklaşık 26 sene idarecilik yaptım, Halk Eğitim merkezinin müdürüydüm, sanık spor öğretmeniydi, halk eğitim merkezinde açılan spor kurslarında öğretmenlik yaptığından dolayı sanığı tanırım, haftada 6 saat ek ders ücreti karşılığında öğretmenler bu şekilde kurs açabiliyorlardı. Ben 2005-2010 yılları arasında örgütün … yurdunda yılda 3-4 defa yaptığı genellikle kandil programları iftar programları gibi etkinliklerde sanığı görüyordum, bu programlar herkesin katılabileceği genel programlardı. Ben 2011-2012 yılına kadar örgütün bu sohbet ve toplantılarına katılmıştım, bizim sohbet grubumuz vardı ancak sanık bizim grubumuzda değildi..." şeklinde, tanık T.Ö.'nün; "...... …'i tanırım, bir akrabalığım yoktur, ben 2011-2014 yılları arası FETÖ'nün birtakım genel sohbetlerine katılıyordum. ... ...'i de bu sohbetlerde gördüm. Ben de ... ... de bu sohbetlerde etkin konumda değildik, sadece dinliyorduk. Benim FETÖ'nün okul veya banka gibi herhangi bir oluşumuna dahlim veya temasım olmamıştır, sadece sohbetlere katılıyordum, ... ...'in herhangi bir dahli veya teması var mıdır bilmiyorum, daha önce ifademde bildiklerimi anlatmıştım, şu anda sohbetleri kimin düzenlediğini ve nerede yapıldığını hatırlamıyorum..." şeklinde, tanık Ö.S.Y.'nin; "...... ...'i hemşerim olması ve meslektaşım olması sebebiyle tanırım. Ben 2010-2013 yılları arasında Siirt ilinde Fetö örgütünün öğretmenlere yönelik sohbet toplantılarına katıldım. ... ...'i de bu toplantılara katılırken gördüm. ... ...'in bu sohbetler dışında sorumlu olduğu alt grup diye tabir edilen bir grubu vardı. Ancak alt grup sohbetlerini geniş toplantıların olduğu ... yurdunun üst katında değil, yine örgütle irtibatlı ...'in üst katında gerçekleştirirdi. ... ...'e bu görevi bana olduğu gibi S.K. vermiştir. S.K. örgütün Siirt ili MEB öğretmen sorumlusudur. Gündeme ilişkin bize bilgi verir. Alt gruba da gündemle ilgili gerekenleri anlatmamızı söylerdi. Gündem genelde burs, kurban, gazete, dergi şeklindeydi. ... ... 2013 yılından sonra sohbet toplantılarına katıldı mı? alt gruba ilişkin görevi devam ediyor mu? bilmiyorum. Çünkü ben 17-25 Aralık sürecinden sonra Yalova iline tayin oldum. Bu nedenle bu tarihten sonrasına ilişkin bilgim yoktur. Benim daha önce vermiş olduğum ifade aynen geçerlidir. Tekrar ederim..." şeklinde, tanık S.Ö.'nün; "...Ben ... ...'i Siirt'te öğretmenlik yapmam nedeniyle tanırım. Ancak 2009 yılından sonra Yalova'ya tayinim çıktı. Kendisi ile bu tarihten sonra görüşüp görüşmediğimi hatırlamıyorum. Benim Siirt'te çalıştığım dönemde örgütle irtibatlı ... adında bir dernek vardı. Derneğin öğretmenlere yönelik faaliyetleri vardı. ... ...'in de bu derneğe üye olduğunu hatırlıyorum. Örgütün düzenlemiş olduğu geniş katılımlı sohbetlere, gezilere katıldığını biliyorum. 2009 yılından sonra örgütle ilişkisine dair herhangi bir bilgim yoktur. 15 Temmuz darbe girişiminden sonra yakalandığını duydum. Bilgim bu kadardır..." şeklinde, tanık M.C.Y.'nin; "...Bana ismini okumuş olduğunuz Sanık ... ...'i tanırım. Bu şahıs Aktif-Sen üyesiydi. Örgüte bağlı biriydi. Bu şahıs beden eğitimi öğretmeniydi, Aktif-Eğitim Sen'in öğretmenlere yönelik yaptığı etkinliklerde grup sorumlusu olarak bulunmuştur. Yani grup abisiydi. Zaman zaman örgütün yaptığı toplantılara katılmıştır, ... sanığın ifademde belirttiğim gibi öğretmen mütevellisinde grup sorumlusu olduğunu ve sohbetlere gittiğini biliyorum..." şeklinde, tanık H.S.N.'nin; "...Ben beden eğitimi öğretmeni olarak çalışmaktayken KHK ile Fetö/PDY kapsamında açığa alındım, henüz ihraç edilmedim. ... …'i de meslektaşım ve mahalle arkadaşım olması sebebiyle tanırım. Kendisini çocukluğumdan itibaren tanırım. Fetö/ PDY terör örgütünün sohbet toplantılarına 2005-2012 tarihleri arasında katıldım. Çok sık gitmezdim. Sohbet toplantılarında Fetö/PDY terör örgütü lideri Fetullah GÜLEN'in sohbetlerini dinlerdik, kitaplarını okurduk. Ben sohbete katılırdım, düzenleyicisi değildim. ... …'in de bir kısım sohbetlere katıldığına şahit oldum. ... …'in herhangi bir şekilde bu yapıya para verdiğine şahit olmadım. ... …'in ben 2012 yılında ayrıldığımdan sonra sohbetlere devam edip etmediğini bilmiyorum. Bilgim görgüm bundan ibarettir..." şeklinde, gizli tanık ...'un; "...Sanığı beden eğitim öğretmeni olarak çalıştığı için tanırım, kendisi bir dönem spor lisesinde çalışıyordu, örgütün faaliyetleri kapsamında spor ile ilgilenen öğrencilerin organizasyonunu yapıyordu, örgüt büyük şehirlerde futbol, basketbol gibi değişik branşlarda ayrı ayrı organizasyonlar yapıyordu, ancak Siirt küçük olduğu için sporculara yönelik tek bir organizasyon vardı, bu organizasyonu spor lisesinde örgüt adına sanık ... ... yapıyordu, sanık aynı zamanda N.B. ve S.K.'nin öğretmen mütevelli sorumlusu olduğu dönemde Siirt öğretmen mütevelli toplantılarına katılıyordu, 2014 yılı Nisan ayına kadar bu şekilde toplantılara geliyordu, mütevelli toplantısı normal sohbet toplantısının bir üst aşamasında olan toplantılardır, sohbet toplantıları halka hitap eder, oraya herkesi alabilirler ancak mütevelli toplantısına herkesi almazlar, oraya katılabilmek için mesafe katetmiş, güven vermiş olmak gerekir, sanığın katılmış olduğu milli eğitim mütevellisinde milli eğitim ile ilgili örgütün yapacağı faaliyetlere ilişkin konular konuşulur, yine gazete aboneliği, burs, kurban, himmet gibi konular da bu mütevelli toplantılarında konuşulur, bu milli eğitim mütevellisinin üzerinde "il mütevellisi" vardır, örgüte bağlı Siirt'te 200-250 arasında değişen sayılarda öğretmen vardı, bu sayı çok fazla oluğu için öğretmen mütevellisi başındaki N.B. ve ondan sonra gelen S.K.'nin bu kadar büyük bir sayıyı organize etmesi mümkün olmadığından öğretmen mütevellisine katılan sanık ve diğer mütevelli üyeleri etkin bir pozisyondaydılar, örgüt milli eğitimi okul müdürleri, müdür yardımcıları, sınıf öğretmenleri ve öğretmenlerin branşlarına göre değişik kategorilere ayırmıştı, her kategoriden sorumlu mütevelliye katılan sanık gibi sorumlular vardı, aktif bir şekilde örgütün talimatları doğrultusunda çalışırlardı..." şeklinde beyanlarına yer verildiği, öte yandan anılan ceza yargılamasında; "...sanığın kullanmış olduğu … nolu GSM hattı üzerinden ByLock programını indirerek kullandığı, kullanıcı ID numarasının "…", kullanıcı adının “…” olduğu, programa girişine, program üzerinden arama, mesajlaşma ve mail yoluyla haberleştiğine dair log ve veri kayıtlarına dair tespitlerin bulunduğu, ByLock üzerinden 4 kişiyle irtibatının tespit edildiği, … ID no'lu kullanıcının sanığı "..." adıyla ByLock'a kaydettiği..." yönünde tespitlerde bulunulduğu, bu durumda, bakılmakta olan dava dosyasında yer alan bilgi, belge ve tespitler ile ceza yargılamasında elde edilen tespitler birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 21/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.