Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/1108 · K. 2024/7927

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/1108 E.  ,  2024/7927 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1108 Karar No : 2024/7927 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Taşımacılık Nakliyat Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 2-... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... plakalı araç ile ilgili Belediyeden çalışma izni/ruhsatı almaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi hükmü uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile şoför diğer davacı ... hakkında 6.141,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta; denetim tarihinde davacı şirkete ait araçla izinsiz olarak taşındığı belirtilen ..., ... ve ..'nın İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü İstanbul Orman İşletme Müdürlüğü Fenertepe Orman İşletme Şefliği emrinde fidan dikim işinde çalıştırılmak amacıyla İstanbul İli'nde bulundukları, anılan kişilerin ücret karşılığı taşındıklarına yönelik somut herhangi bir tespitin yapılmadığı, ayrıca araç sürücüsü ... isimli şahsında fidan dikim işlerinde çalıştırılan personel içerisinde yer aldığı, bu durumda; eksik inceleme neticesinde yapılan değerlendirme ile aracın trafikten men edilmesine ve araç sürücüsü hakkında idari para cezası uygulanmasına yönelik tesis olunan dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, aksi yöndeki istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirkete ait ... plakalı araç ile ilgili Belediyeden çalışma izni/ruhsatı almaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi hükmü uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlem ile şoför diğer davacıya idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…) (Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden; a) Çalışma izni/ruhsatı almadan, b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında, c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının; a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün, b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün, c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir. İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Mevzuat gereğince ilgililer taşımacılık faaliyeti yapabilmek için bir takım belgeleri edinmek ve denetim sırasında ibraz etmek zorundadırlar. Denetim tarihine kadar gerekli belgeleri almaksızın taşımacılık hizmeti verenlerin, eğer denetim olmasa idi bu izinsiz faaliyeti devam ettirecekleri, böylece izin almak suretiyle faaliyette bulunanların katlandıkları mali, idari ve toplumsal sorumluluklara katlanmayarak kamu düzenini ve trafik güvenliğini bozma yanında haksız rekabete yol açtıkları sonucuna ulaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; davacıların olay tutanağında yolcu olarak tespit edilen kişileri 15 gün önce Diyarbakır'dan İstanbul'a 20 gün çalışmak üzere mevsimlik işçi olarak getirdiği, 19/12/2020 tarihli olay tutanağında da belirtildiği üzere yolcuların Fenertepe Orman İşletme Şefliği'nde çalıştıkları, dava konusu araç ile İstanbul'daki ulaşımlarının sağlandığı, dava konusu araca ait D2 yetki belgesi bulunduğu, dava dilekçesinde davacıların hasta işçileri hastaneye götürdüğü beyanının yer aldığı, olay tutanağının görevliler, yolcular ve davacı şoför tarafından imzalandığı görülmüştür. Bu durumda davacıların her ne kadar Diyarbakır'dan İstanbul'a mevsimlik işçi getirmesine yönelik olarak otobüsle yurtiçi tarifesiz yolcu taşımacılığına izin veren D2 yetki belgesinin yeterli olduğu görülse de, işçilerin İstanbul ili sınırlarındaki ulaşımı esnasında da kullanıldığına yönelik idare tespitine ilişkin olarak davacıların ilgili belediyeden alınmış güzergah izin belgesi bulunmadığı görüldüğünden dava konusu trafikten men ve idari para cezası işlemlerinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 31/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.