Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/121 · K. 2024/6240

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/121 E.  ,  2024/6240 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/121 Karar No : 2024/6240 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DİĞER DAVALI : ... Birliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, 12/12/2019 tarihli dilekçesi ile, yurt içi ve dışı üniversite fakültelerinde en az yardımcı doçent doktor ve daha yukarı akademik dereceli öğretim üyesi olarak hukuk bilimi dallarında hukuk derslerini 29/04/2013'den beri kesintisiz 4 yıldan fazla okuttuğundan bahisle Avukatlık Kanunu'nun 4. maddesine göre, baro levhasına stajdan muaf öğretim üyesi olarak kaydının yapılması ve ruhsatname verilmesine ilişkin talebinin Kilis Barosu Yönetim Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararı ile reddine karşı yapılan itirazın 15 günlük yasal itiraz süresinin geçtiği gerekçesiyle süre yönünden reddine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı işleminin ve bu kararın onaylanmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işbu davada tebligatın tarafına yapılmadığı veyahut 18/12/2019 tarihinde yapılmadığına ilişkin bir iddiası bulunmadığı, fakat, tebligatı yapılan Kilis Barosu Başkanlığı yazısında başvuru yolları ve süresinin gösterilmediğinden Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun itirazını incelemesi gerektiği ileri sürüldüğünden, davaya konu uyuşmazlık; davacının Avukatlık Kanunu'nun 4. maddesine göre, baro levhasına stajdan muaf öğretim üyesi olarak kaydının yapılması ve ruhsatname verilmesine ilişkin talebinin reddine ilişkin Kilis Barosu Yönetim Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararının Kilis Barosu Başkanlığı'nın yazısıyla tebliği tarihinden itibaren itibaren onbeş gün içinde yapılmamasına rağmen bu itirazın Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nca esastan incelenmesi gerekip gerekmediğine ilişkin olduğu; Anayasa'nın, "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesine 4709 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen ikinci fıkrasında yer alan "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." kuralının gerekçesinde, bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkan sağlanmasının amaçlandığı, son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk haline geldiği belirtildiği, bu durumda; davacının, Avukatlık Kanunu'nun 4. maddesine göre baro levhasına stajdan muaf öğretim üyesi olarak kaydının yapılması ve ruhsatname verilmesine ilişkin talebinin reddine ilişkin Kilis Barosu Yönetim Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararının davacıya bildirimine ilişkin Kilis Barosu Başkanlığı yazılarında, Anayasa ve yasalar ile davalı Kilis Barosu Başkanlığı'na verilen yükümlülüğün yerine getirilmediği, davacının başvurusunun reddine ilişkin karara karşı hangi süre içerisinde itiraz yoluna başvurulabileceğinin bildirilmediği, dolayısıyla davacının yasada belirtilen süre içerisinde başvurusunu yapamamasında davalı idare işlemlerindeki belirtilen hukuka aykırılığın sebep olduğunun kabulü gerektiği, dolayısıyla, davacının itiraz başvurusunun Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nca esastan incelenerek bir karar verilmesi gerekmekte iken süresinde yapılmadığından bahisle reddine ilişkin işlemde ve bu işlemin onaylanmasına ilişkin Adalet Bakanlığı işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: İLGİLİ MEVZUAT : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. ... 3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir. ... 6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları"; (d) bendinde ise, "Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır. 2577 sayılı Kanunun "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği; 7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin kesin olarak karar verdiği kararları dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir. Davacı tarafından, baro levhasına kaydının yapılması ve ruhsatname verilmesine ilişkin talebinin reddine ilişkin Kilis Barosu Yönetim Kurulu kararına karşı yapılan itirazın süre yönünden reddine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu işlemi ve bu kararın onaylanmasına ilişkin Adalet Bakanlığı işleminin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin tesisi ile ilgilinin baro levhasına yazılarak herhangi bir statü elde etmediği, davaya konu işlem ile bu statünün sonlandırılması sonucunu doğuracak herhangi bir durumun da mevzubahis olmadığı dikkate alındığında uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanunun temyiz kanun yoluna başvurulabilecek davaların tahdidi olarak sayıldığı 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davası" olarak nitelendirilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1- TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, 2- Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kesin olarak, 05/12/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- 2577 sayılı Kanun'un 'Temyiz' başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... d) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları, ..." hükmü düzenleme altına alınmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden, belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma işlemlerinin ilgili meslek, görev veya statü ile ilişkiyi süresiz olarak kesme niteliğine sahip işlemler olduğu, kanun metninden maddede sayılanlar ile birlikte bu sonucu doğuran her türlü işlemin temyize tabi olduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, davacı tarafından iptali istenilen baro levhasına kaydının yapılması ve ruhsatname verilmesine ilişkin talebinin reddine ilişkin Kilis Barosu Yönetim Kurulu kararına karşı yapılan itirazın süre yönünden reddine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu işlemi ve bu kararın onaylanmasına ilişkin Adalet Bakanlığı işleminin mahiyeti itibarıyla yasada tanımlanan belli bir meslekten çıkarılma sonucunu doğuran işlemlerden olduğunun kabulü ile bu işlemin iptali istemiyle açılan dava hakkında verilen kararın da temyiz edilebileceği sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin incelenmeksizin reddi yönünde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.