Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/1524 · K. 2024/2676

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2022/1524 E.  ,  2024/2676 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1524 Karar No : 2024/2676 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; ... Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanunun 8/6-e maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin .... İl Polis Disiplin Kurulu'nun ...günlü, .... sayılı kararının uygun bulunduğuna dair Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü,... sayılı kararının iptali ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, .... Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü emrinde görev yaptığı, ... KOM Şube Müdürlüğü Kaçakçılık Suçları Büro Amirince 21/12/2018 tarihinde sahte alkol veya gümrük kaçağı içkilerin satılmasının tespiti amacıyla yapılacak denetim öncesinde kendisine ait GSM hattı üzerinden denetim yapılacak işyerleri arasında yer alan ... isimli işyeri sahibi Ş. T. kullanımında bulunan GSM hattına WhatsApp uygulaması üzerinden 21/12/2018 günü saat 22:27 sıralarında “Dayı İyi Akşamlar-Arkadaşlar Uğrayacak İçecekler İçin Denetime” şeklinde mesaj gönderdiği, davacı tarafından bu durumun aksinin ortaya konulamadığı, konu ile ilgili olarak davacı hakkında açılan ceza davası sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin .... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla eylemin sübuta erdiği gerekçesiyle mahkumiyetine karar verildiği ve dosyanın istinaf aşamasında olduğu, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgeler ve alınan ifadelerden davacıya isnat edilen eylemin sübuta erdiği, söz konusu eylemin "gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevi veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" suçu kapsamında kaldığı, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-e maddesi gereğince verilen meslekten çıkarma cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; Mahkemece karar verilirken hakkında yürütülen ceza yargılamasının devam etmekte olduğu, gelinen aşamada göreve ilişkin sırrın açıklanması isnadıyla açılan ceza davasından beraat ettiği, disiplin soruşturmasında delil olarak gösterilen mesajın hukuka aykırı elde edildiği, savunma hakkının kısıtlandığı, geçmiş hizmetleri olumlu ve iyi hali olmasına rağmen alt ceza uygulanmadığı, verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Davacı hakkında "Göreve ilişkin sırrın açıklanması" suçlamasıyla açılan ceza davasında, ... Asliye Ceza Mahkemesince beraat kararı verilmesi ve söz konusu kararın kesinleşmesi nedeniyle "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veye yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilinden disiplin cezası verilemeyeceği, bununla birlikte disiplin hukukunun kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları belirleyen bir hukuk alanı olması nedeniyle davalı idarece davacının fiiline uygun başka bir disiplin cezası verilebileceği, bu sebeple, 7068 sayılı Kanunun 8/6-e maddesi uyarınca verilen meslekten çıkarma cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: ... Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanunun 8/6-e maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... İl Polis Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı kararının uygun bulunduğuna dair Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Cezai kovuşturma ile disiplin kovuşturmasının bir arada yürütülmesi" başlıklı 131. maddesinde; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." kuralı yer almaktadır. 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezaları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabileceği" düzenlenmiş, 8/6-e maddesinde; "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir. Disiplin hukuku, kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır. Bazı hâllerde kamu görevlisinin fiili, ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir. Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir. Bununla birlikte; yapılan disiplin soruşturmasında yalnızca iletişime ilişkin delile dayanılarak disiplin cezası verilemeyeceği açık ise de, iletişim deliline dayalı olarak disiplin soruşturması başlatılmasında ve açılan soruşturma genişletilmek suretiyle elde edilen tanık ifadeleri gibi bilgi ve belgelere dayalı olarak disiplin cezası verilmesine hukuki bir engel de bulunmamaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden; ... Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü'nce... tarihinde sahte alkol ve gümrük kaçağı içkilerin satışına yönelik tespit yapmak amacıyla Mersin Sulh Ceza Hakimliğinden önleme-arama ve el koyma kararı alındığı, davacının da aralarında bulunduğu anılan Şube Müdürlüğü'nde görevli personelin yapılan planlama doğrultusunda görevlendirildiği, eğlence mekanlarına eş zamanlı olarak yapılan uygulama sonunda herhangi bir kaçak ya da gümrük kaçağı içkiye rastlanılmadığı, uygulama sonrasında Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü Büro Amiri olan komiser yardımcısı M.B.Y. tarafından tutulan 22/12/2018 günlü tutanakta, "uygulamanın yapıldığı gece davacıyla birlikte iki polis memurunu denetim yapılan işyerinlerinden ... isimli işyerinin önünde gördüğü, "siz bu uygulamada görevli değil miydiniz?" sorusunu yöneltiği, polis memurlarının "uygulamanın bittiğini ve arkadaşlarını bekledikleri" cevabını verdikleri, yaklaşık 15 dakika sonra tekrar aynı işyerinin önünden geçtiğinde davacıyla diğer polis memurlarının işyerinin içerisinde, sahnenin karşısındaki masada işyeri sahibi Ş.T. ile oturduklarını gördüğü, işyeri sahibinin durumun açıklığa kavuşturulması için ertesi gün Müdürlüğe getirildiği, yapılan görüşmede davacının "Dayı İyi akşamlar Arkadaşlar uğrayacak içecekler için denetime" şeklinde mesaj gönderdiğini söylediği, telefonunun WhatsApp uygulamasının açıldığı ve telefonun mesaj ve rehber kayıt bölümünün fotoğrafları çekilerek tutanağa eklendiğinin" belirtildiği, söz konusu tutanak üzerine davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-e maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, davacı hakkında "Göreve ilişkin sırrın açıklanması" isnadıyla açılan ceza davasında; .... Asliye Ceza Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla 10 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hükmün açıklamasının geri bırakılmasına karar verildiği, yapılan itiraz üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, Değişik İş No:... sayılı kararıyla itiraz kabul edilerek, kararın kaldırıldığı, Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonrasında ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla eylemin sübuta erdiği gerekçesiyle mahkumiyet kararı verildiği ve cezanın ertelendiği, istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:.... sayılı kararıyla hükmün bozulmasına karar verildiği, ... Asliye Ceza Mahkemesince ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla bozma kararına uyularak "yüklenen suçtan mahkumiyete yeterli, kesin ve inandırıcı somut delil elde edilememesi" nedeniyle beraat kararı verildiği ve kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür. Dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki soruşturma raporunda yer alan davacının ve işyeri sahibi Ş.T.'nin ifadesi ile yazılı ve sözlü savunmalar incelendiğinde "Dayı İyi akşamlar Arkadaşlar uğrayacak içecekler için denetime" şeklindeki mesajın davacının telefonundan, davacı tarafından işyeri sahibi Ş.T.'ye gönderildiğinin beyan edildiği görülmektedir. Bu durumda, ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukukunun farklı kural ve ilkelere tabi disiplinler olması ve yukarıda aktarılan 657 sayılı Kanun'un 131. maddesi uyarınca memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması hallerinin disiplin cezasının uygulanmasına engel olmaması karşısında, davacı hakkında ceza yargılaması sonucunda beraat kararı verilmekle birlikte, disiplin soruşturması kapsamında alınan ifade ve savunmasında işyeri sahibi Ş.T.'ye mesaj gönderdiğini ve içeriğini kabul ettiği, işyeri sahibinin de ifadesinde kendisine gönderilen mesajı doğruladığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, disiplin hukuku açısından davacının "Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak" fiilini işlediği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamıştır. Her ne kadar davacı savunma sürelerinin usulüne uygun verilmediğini iddia etse de; işlem tesis edilmeden önce 31/12/20219 tarihinde savunma istendiği, savunma istem yazısında ... sayılı yasanın 31/4. maddesinde belirtilen hakların açıklandığı, davacı tarafından yazılı savunmanın sunulduğu ve sözlü savunma yapmak istenildiğinin belirtildiği, bu yazının 31/12/2021 tarihinde tebliğinden sonra 17/01/2020 tarihinde sözlü savunma gününün davacıya tebliğ edildiği, ilk savunma istem yazısının tebliğ edildiği tarih ile sözlü savunmanın yapıldığı 21/01/2020 tarihi arasında 21 günlük süre bulunduğu, bu haliyle davacının savunma hakkının kısıtlanmadığı, disiplin soruşturması aşamalarında sözlü savunma için ilave süre verilmesi veya savunma hakkının kısıtlandığına dair herhangi bir şerh beyanının bulunmadığının anlaşılması karşısında davacının iddiasına itibar edilmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya aidesine 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezaları" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında; "Kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabileceği" kuralına yer verilmiştir. Olayda, davacının disiplin cezasıyla cezalandırılmasına neden teşkil eden ve "... KOM Şube Müdürlüğü Kaçakçılık Suçları Büro Amirince 21/12/2018 tarihinde sahte alkol veya gümrük kaçağı içkilerin satılmasının tespitini amacıyla yapılacak denetim öncesinde kendisine ait GSM hattı üzerinden denetim yapılacak işyerleri arasında yer alan .... isimli işyeri sahibi Ş. T. kullanımında bulunan GSM hattına WhatsApp uygulaması üzerinden 21/12/2018 günü saat 22:27 sıralarında “Dayı İyi Akşamlar-Arkadaşlar Uğrayacak İçecekler İçin Denetime” şeklinde mesaj göndermek" suretiyle gerçekleşen eyleminin sabit olduğu dosya içeriğinden anlaşılmakta ise de "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü,.... sayılı kararında, suçun vasfı, işleniş şekli ve niteliği göz önünde bulundurulduğunda Kanun'un bir alt ceza verilmesi yönündeki 7/2. maddesinin tatbikine yer olmadığına karar verilmişse de, 7/2. maddede belirtildiği şekilde, davacının "geçmiş hizmetleri ve değerlendirme puanları" kararda tartışılmayarak, kararın, objektif kriterlere dayandırılmaksızın zaten disiplin cezası verilirken dikkate alınan suçun vasfı, işleniş şekli ve niteliğinden bahisle tesis edildiği anlaşılmıştır. 7/2. maddede öngörülen takdir yetkisinin maddede belirtilen kriterlere uygun kullanılmadığı açıktır. Bu nedenle; davacının "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ve kararın bozulması gerektiği gerekçesiyle, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı davacının istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararın onanmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum.