Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/1540 · K. 2024/4487

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/1540 E.  ,  2024/4487 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1540 Karar No : 2024/4487 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne engelli personel atamaları kapsamında veri hazırlama kontrol işletmeni olarak atanan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atamasının iptaline ilişkin Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Düzce İl Müdürlüğünce hazırlanan ön kabul ve taahhüt beyanındaki engel grubunun genel engelli olarak açıkça belirtildiği, davacının bu belgeyi başvuru esnasında ÖSYM Düzce Kayıt Bürosuna sunduğu, buradaki görevlinin davacının engel durumunu bu belgelere göre değil, kendi anlayış ve yorumuna göre başka bir grupta değerlendirilerek sisteme Engel Durumu-Zihinsel (MR) olarak kayıt yaptığı ve bu duruma açıkça itiraz edilmesine rağmen bilgi girişinin ilgili görevlice düzeltilmediğini beyan ettiği, aynı davacı gibi Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasındaki davacının da aynı şekilde aynı görevlinin yanlışlığı nedeniyle atamasının iptaline sebep olunduğunu ileri sürmesine karşın, davalı idarece ve sınavı gerçekleştiren kurumca ilgili merkez nezdinde bu açıklamalara ilişkin bir araştırmaya gidilmediği, her iki kişinin bu yöndeki anlatımlarının kesin olarak doğru olup olmadığının bilinemeyeceği, ancak birbirini öncesinde tanımadığı anlaşılan ve aynı yanlışlıkta kasıtla veya başkaca saikle birlikte hareket etmeyeceği anlaşılan iki adayın aynı gerekçeyle atamasının iptal olması ve iki kişinin anlatımların tekerrürünün hayatın olağan akışına da uygunluk göstermeyeceği kanaatinin daha ağır bastığı, bunun dışında davacının söz konusu sınava ilişkin başvurusunun kendisi tarafından doldurulup idareye sunulmadığı, kılavuz hükümleri gereğince başvuru merkezi görevlisi tarafından bilgilerinin elektronik ortama aktarıldığı, ilgili sınav kılavuzunun davacıya yüklediği yükümlülüğün (Adayların, başvuru işlemi için ÖSYM Başvuru Merkezine gitmeden önce, aday ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İl Müdürlüğü (varsa ilçe) görevlisi tarafından imzalanmış Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı belgesini edinmesi) yerine getirildiği ancak başvuru merkezi tarafından klavuzun "Başvuru merkezi görevlisi tarafından, adayın tüm belgeleri kontrol edilecek, adayın Ön Kabul ve Taahhüt Beyanı belgesindeki bilgiler ve Aday Başvuru Formu ile Engel Bilgi Formundaki bilgilerle birlikte web kamerayla alınacak fotoğrafı da elektronik ortama aktarılacaktır." yönündeki düzenlemesine uygun olarak işlemlerin gerçekleştirilmediği; nitekim Mahkemelerinin ara karanına cevaben ÖSYM Başkanlığı Hukuk Müşavirliği tarafından dosyaya sunulan ve 18/08/2020 tarihinde kayıtlara giren 4752 sayılı cevabi yazıda da; "2018-EKPSS aday başvuru sürecinde adayların engel durumuna ilişkin herhangi bir evrak talep edilmemiş olup aday beyanı esas kabul edilmiştir" ibarelerine yer verilerek bu durumun açıkça ikrar edildiği, başvuru sırasında davacının ön kabul ve taahhüt beyanının istenilerek buna göre işaretleme yapılmamasının ve bilgilerin elektronik ortama aktarılmamasının, yer verilen kılavuz hükümlerine uygun olmadığı gibi yine Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin gerek "İdare, sunduğu kamu hizmetlerinin özürlüler tarafından kolayca erişilebilir olması için gerekli tedbirleri alır." hükümlerine gerekse "İş sınavlarına müracaat safhasında sadece sınav için gerekli belgeler istenir" hükümlerine uygun olmadığı, tüm bu hususlar gözetildiğinde, davacının gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğunun ya da davalı idareyi veyahut sınava başvurusunda ÖSYM Başkanlığını yanılttığına dair kanaat oluşmadığı gibi, ilgili merkezin başvuru işlemlerini mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesinden doğan yanlışlığın sonucu ile külfetinin davacıya yükletilmesi de hakkaniyete ve hukuka uygun düşmeyeceğinden, davacının gerçeğe aykırı bilgi ve beyanda bulunduğundan bahisle memurluğa alınma şartlarından herhangi birini sonradan taşımadığı gerekçesiyle atamasının iptaline ilişkin davaya konu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, her birinin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren (idari başvuru tarihi olan 01/07/2020 tarihinden sonra olmak üzere) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacının ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden yerleştirilmesi yapılan adayların engel durumlarının yeniden değerlendirildiği, davacının teslim etmiş olduğu belgelerin incelendiği ve sonucunda zeka işlev bozukluğu derecelerinden herhangi birinin bulunmadığının tespit edilmesi nedeniyle atamasının iptal edildiği, işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği görevine son verilmesi işleminin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tesis edilmesi gerektiğinden, işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu, herhangi bir şekilde gerçeğe aykırı belge verme ya da beyanda bulunma gibi bir eylemi olmadığı, aynı mağduriyeti yaşayan bir çok adayın sınav geçerliliğinin devam ettiği, Kurum nezdinde çalışan bir memurun ısrarlı uyarılara rağmen bilgileri yanlış girmesinden dolayı bu durumun ortaya çıktığı, aynı görevlinin aynı sınava giren ve aynı kuruma atanan E.H.Y. isimli kişinin bilgilerini yanlış girerek onun da atama onayının iptaline neden olduğu, çok sayıda kişinin aynı hatadan dolayı mağduriyet yaşadığı ve bu hususun memurların bu konuda yeterince eğitim almadıkları ve bilgilendirilmediklerini gösterdiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacı, Düzce Atatürk Devlet Hastanesinin ... tarih ve ... sayılı Engelli Sağlık Kurulu Raporu ile 12/02/2018 tarihinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Düzce İl Müdürlüğüne başvuruda bulunmuş ve anılan rapor doğrultusunda engel durumunu "genel engelli" olarak belirterek "ön kabul ve taahhüt beyanı" imzalamıştır. ÖSYM sınav başvuru kaydında engel durumu "zihinsel" olarak kaydedilen davacı, bu başvuru kaydına istinaden 22/04/2018 tarihinde yapılan EKPSS sınavına katılmış ve sınav sonucuna göre, Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna yerleştirilmiş, sonrasında davacının sağlık kurulu raporunda belirtilen engel durumu ile, EKPSS başvuru formundaki engel durumunun farklı olması nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atamasının iptaline yönelik Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ... sayılı işlemi tesis edilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Memurluğun sona ermesi" başlıklı 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca maddesinde, "Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" Devlet memurluğunu sona erdiren sebepler arasında sayılmıştır. Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkındaki Yönetmeliğin, Adayların başvurmaları ve atanmaları başlıklı 15/4 maddesinde; " Gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilenlerin atamaları yapılmaz, atamaları yapılmış ise iptal edilir, bu kişiler hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Gerçeğe aykırı belge verdikleri veya beyanda bulundukları tespit edilen adaylar hakkında yapılacak işlemler, atama başvuru formunda kamu kurum ve kuruluşları tarafından yazılı olarak belirtilir." hükmüne yer verilmiştir. 22/04/2018 tarihinde yapılan Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) ve Kura Başvuru kılavuzunun "Genel Kurallar" bölümünün, 1.8 bendinde; "Adaylar beyan ettikleri bütün bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar. Bir adayın beyanının gerçeğe uymadığı veya evrak üzerinde sahtecilik yaptığı tespit edildiği takdirde bu aday, aradan geçen süreye bakılmaksızın bu sınavdan elde ettiği tüm haklarını kaybedecektir. Sınava veya kuraya katılma hakkı olmadığı hâlde sınava girip yüksek puan almak veya kurada bir kadroya yerleşmiş olmak, göreve memur olarak atanma hakkı doğurmaz. Koşullardan herhangi birine durumunun uymadığı tespit edilen adaylar, EKPSS/kuraya alınmış olsalar bile bu sınav/kura sonucu ile elde ettikleri hiçbir haktan yararlandırılmazlar" kuralına yer verilmiş, 1.2 bendinde; zihinsel engellilere engel durumlarını dikkate alarak ayrı bir test oluşturulmasına ve sınav süresinin 1/3’ü kadar ek süre verilmesine, okuyucu ve işaretleyici yardımı alarak soru kitapçığını hiç okuyamayan zihinsel engellilere ise sınav süresinin 2/3’ü kadar ek süre verileceği öngörülmüştür. Aynı kılavuzun "2. Adım" başlıklı kısmında, Başvuru Merkezlerinden başvuru işleminin nasıl yapılması gerektiği anlatılmış, bu bölümde; "DİKKAT: Başvuru bilgilerinizin doğruluğundan ve fotoğrafınızın uygunluğundan, başvurunuz onaylandıktan sonra ortaya çıkabilecek yanlışlıktan veya eksiklikten sorumlu olduğunuzu unutmayınız. Onaylanmış, fotoğraflı belgeyi alınız ve EKPSS/Kura’nın bütün aşamalarında size gerekli olabileceğinden saklayınız. BU AŞAMADA BAŞVURU İŞLEMİNİZ HENÜZ TAMAMLANMAMIŞTIR! Bilgilerinizin doğruluğunu kontrol ettikten sonra ONAY KODUNU GÖREVLİYE BİLDİRİNİZ. Görevli onay kodunu girdikten sonra başvuru bilgileriniz sisteme kaydedilecektir. Onay kodu girilmeyen başvurularda sınav/kura başvuru ücreti yatırılamayacağından sorumluluk adaylara aittir. Başvuru bilgileriniz sisteme kaydedildikten sonra sınav/kura başvuru ücretini süresi içinde yatırarak BAŞVURUNUZU TAMAMLAYINIZ. Başvurunuzu başvuru tarihleri içinde https://ais.osym.gov.tr üzerinden MUTLAKA KONTROL EDİNİZ. " uyarısına yer verilmiştir. Aynı kılavuzun "Engel Bilgi Formu" başlıklı maddesinde; "sınavda, 1-Genel Engelliler, 2- Görme Engelliler, 3-İşitme Engelliler, 4- Zihinsel Engelliler olmak üzere dört engel grubunun olduğu, Engel Sağlık Kurulu raporunda Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında özür oranları cetveline uygun olarak belirlenmiş zeka işlev bozuklukları [sınırda mental kapasite (IQ:70-80); Hafif (IQ:50-69); Orta ( IQ:35-49); Ağır ( IQ:20-34); Çok Ağır ( IQ:20'nin altında) vb. zeka işlev bozukluğu] belirtilmiş adaylar için engel grubu alanına zihinsel engelliler yazılmalıdır. Engelli Sağlık Kurulu raporunda Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında yukarıda belirtilen zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adaylar için engel grubu alanında genel engelliler yazılacak, engel durumu bilgisi alanında ise Ruhsal ve Duygusal yazılacaktır. Engel bilgisinde yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunanlar ile bilgilerindeki tutarsızlıklar bulunan adayların, yanlış, yanıltıcı bilgilerin sorumluluğu kendilerine aittir. Bilgilerinde gerçeğe uymayan hususlar tespit edilen adaylar, sınav/yerleştirmeden doğan hakları kaybedecekler ve bu durumdan dolayı hak iddia edemeyeceklerdir." şartları düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, davacının, Düzce Atatürk Devlet Hastanesinden alınan ... tarih ve ... sayılı anksiyete bozukluğu, çölyak hastalığı ile lomber disk hernisi hastalıklarını içeren ve engel grubunun süreğen(kronik) ile "zihinsel" olarak belirtildiği "Engelli Sağlık Kurulu Raporu" ile, 22/04/2018 tarihinde yapılacak olan EKPSS sınavına katıldığı, 12/02/2018 tarihinde ÖSYM biriminde sınav başvuru kaydını oluşturduğu, ÖSYM sınav başvuru kaydında engel durumunun "zihinsel" olarak kaydedildiği, davacının bu başvuru kaydına istinaden EKPSS sınavına katıldığı ve sınav sonucuna göre Düzce Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atandığı, sonrasında davacının sağlık kurulu raporunda belirtilen engel durumu ile, EKPSS başvuru formundaki engel durumunun farklı olması nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, EKPSS sınav başvurularında, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınmaması durumunda sınav sonucunun herhangi bir hak doğurmayacağı; diğer taraftan, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınması hususundaki yükümlülük ve sorumluluğun başvuru yapan kişilere bırakıldığı, sınav kılavuzunda bu hususta gerekli uyarılara yer verildiği açıktır. Bu durumda; başvuru kılavuzunda adayların zihinsel engelli grubunda sınava girebilmek için belirli zeka işlev bozukluklarına sahip olmaları gerektiği, zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adayların genel engelliler grubunda sınava girebileceği açık bir şekilde belirtilmekte olup, davacının sağlık kurulu raporuna göre anksiyete bozukluğu, çölyak hastalığı ile lomber disk hernisi engeline sahip olduğu ve engel durumunun da "süreğen(kronik) ile "zihinsel" olduğu, sınav kılavuzuna göre zihinsel engele sahip olanların sınav süresinin 1/3 oranında artırıldığı, yine zihinsel engeli bulunan adayların kendileri için hazırlanan soru kitapçığını kullanacağı, bu haliyle davacının kendi durumuna göre katılması gereken sınavdan farklı bir sınava katıldığı, sınav kılavuzuna göre başvuru kayıtlarını gerçeğe uygun olarak düzenlenmesi yükümlülüğünün başvurana ait olduğu ve sınav kılavuzunda bu doğrultuda gerekli uyarı ve bilgilendirmelerin yapıldığı hususları dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının her birinin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren (idari başvuru tarihi olan 01/07/2020 tarihinden sonra olmak üzere) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların her birinin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren idari başvuru tarihi olan 01/07/2020 tarihinden sonra olmak üzere) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 23/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının, her birinin ödenmesi gereken tarihlerden itibaren (idari başvuru tarihi olan 01/07/2020 tarihinden sonra olmak üzere) işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca "yoksun kaldığı parasal haklarının, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.