Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/1934 · K. 2024/654

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/1934 E.  ,  2024/654 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1934 Karar No : 2024/654 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : … Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İzmir Özel Yamanlar ... Anadolu Lisesinde edebiyat öğretmeni olarak çalışmakta iken, 667 sayılı KHK ile çalıştığı kurum kapatıldığı gerekçesiyle çalışma izni iptal eidlen davacı tarafından, çalışma izninin iadesi talebiyle İzmir Valiliği'ne 09/02/2021 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı tarafından, 09/02/2021 tarihinde davalı idareye başvurularak çalışma izninin iadesinin istenildiği, söz konusu başvuruya altmış gün içinde cevap verilmeyerek talebin zımnen reddedildiği, zımni reddin gerçekleştiği 12/04/2021 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde dava açılması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 06/10/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, 7256 sayılı Kanun'un 41. maddesi ile 10/02/2018 tarihli 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’a eklenen Geçici 4. maddesi gereğince, OHAL döneminde çıkarılan KHK’lar ile ilave tedbirler konusunda getirilen hak kısıtlamalarına karşı ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına başvuru imkanı getirildiği, anılan düzenlemeye istinaden 09/02/2021 tarihinde yasal süresi içerisinde lisansının aktifleştirilmesi için başvuruda bulunulduğu, 09/02/2021 tarihinden 06/10/2021 tarihine kadar davalı idarece başvuruya herhangi bir cevap verilmeyerek başvurusunun zımnen reddedildiği ileri sürülmektedir. Yine, anılan başvuruda; ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve … Esas … Karar sayılı kararıyla; hakkında yapılan ceza yargılaması neticesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kararı verildiği, anılan kararın hakkında hukuki sonuç doğurmayacağı belirtilerek işlemin kaldırılması istenilmektedir. Uyuşmazlığın çözümü için; davacı tarafından açıkça 7075 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi uyarınca başvuru yapıldığından; davacının 09/02/2021 tarihli başvurusunun mahiyeti ile davacının hukuki durumunun ortaya konulması önem arz etmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı'nın … tarih ve E… sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve … tarih ve E… sayılı işlem ile bütün Valilikler bünyesindeki İl Milli Eğitim Müdürlüklerine gönderilen yazıda ise; "667 sayılı KHK Eki II sayılı listede yer alan özel öğretim kurumları İle özel öğrenci yurtlarının kapatıldığı, yine KHK'nın 2 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakan onayı ile özel öğretim kurumları ve özel öğrenci yurtlarının kapatılabileceği belirtilmektedir. 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarda çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personel hakkında çalışma izin onaylarının iptal edilmesi, bu personellere başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesi gerektiği belirtilmiştir. Bu yöndeki uygulamalar sonucunda bazı personellerin mağdur duruma düştüğü yönündeki başvuruların Bakanlığımıza ve valiliklere iletildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle; 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarla ilgili yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılan personeller hakkında valilikler tarafından komisyon oluşturulacaktır. Milli Eğitim Müdürlüklerine müracaat edenlerden 667 sayılı KHK kapsamında millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisaki, bunlarla irtibatı olmadığı; oluşturulan bu komisyon marifetiyle belirlenen personellerin ekteki tabloya işlenerek Bakanlığımızca değerlendirmek üzere Valilikler tarafından Genel Müdürlüğümüze bildirilmesi gerekmektedir." açıklamalarına yer verilmiştir. 08/03/2018 tarih ve 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun Komisyonun görevleri başlıklı 2.maddesinde, ''(1)Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir. a) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi. b) Öğrencilikle ilişiğin kesilmesi. c) Dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf yükseköğretim kurumları, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması. ç) Emekli personelin rütbelerinin alınması. (2) Olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerle gerçek veya tüzel kişilerin hukuki statülerine ilişkin olarak doğrudan düzenlenen ve birinci fıkra kapsamına girmeyen işlemlerde Komisyonun görev alanındadır. (3)Bu maddede belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerde yer alan; (İptal ibare:Anayasa Mahkemesinin 24/12/2019 tarihli ve E:2018/74; K:2019/92 sayılı kararı ile) (…) kanun yollarının açık olduğu işlemler hakkında ayrıca başvuru yapılamaz.'' hükmü yer almaktadır. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun Komisyonun görevleri başlıklı 2.maddesinin 3 bendinde yer alan; "bu maddede belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerde yer alan ilave tedbirler ile kanun yollarının açık olduğu işlemler hakkında ayrıca başvurulamaz." ibarelerinin ilave tedbirler kısmının Anayasa Mahkemesinin 24/12/2019 tarihli ve E:2018/74; K:2019/92 sayılı kararı ile iptali üzerine, 17/11/2020 tarihince yürürlüğe giren 11/11/2020 tarih ve 7256 sayılı Kanunun 41.maddesiyle 7075 sayılı Kanuna geçici 4.madde hükmü eklenmiş olup 7075 sayılı Kanunun ilave tedbirler için başvuru yolu başlıklı geçici 4.maddesinde, ''(1)Bu Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı hakkında tedbir uygulanan kişi, kanuni temsilcisi ya da mirasçıları tarafından tedbiri uygulayan veya tedbirle ilgili olan kamu kurum ve kuruluşlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde başvurulur. Kamu kurum ve kuruluşları, başvuru üzerine yapacağı inceleme sonucuna göre en geç altı ay içinde başvurunun reddine veya tedbirin kaldırılmasına karar verir. 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun ek 7 nci maddesi hükmü saklıdır. (...)"kuralı benimsenmiştir. 7075 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı hakkında tedbir uygulanan kişi, kanuni temsilcisi ya da mirasçıları tarafından tedbiri uygulayan veya tedbirle ilgili olan kamu kurum ve kuruluşlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde başvuru yapılacağı kamu kurum ve kuruluşlarının, başvuru üzerine yapacağı inceleme sonucuna göre en geç altı ay içinde başvurunun reddine veya tedbirin kaldırılmasına karar vereceği açıktır. Yukarıda yer alan 7075 sayılı Kanunun 2. maddesinde, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'nun görev alanının belirlendiği, Anayasa Mahkemesinin 24/12/2019 tarih ve E:2018/74, K:2019/92 sayılı kararı sonrası kanuna eklenen Geçici 4. madde de ise Kanunun 2. maddesine bağlı olarak tesis edilen işlemlere karşı bir başvuru yolu öngördüğü, davacının ise; doğrudan kanun hükmünde kararname ile kamu görevinden çıkarılmadığı, Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve E.7762886 sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu, bütün Valilikler bünyesindeki İl Milli Eğitim Müdürlüklerine gönderilen Genelge uyarınca çalışma izni onayının iptal edildiği, davacının başvurusunun ise; anılan çalışma izninin verilmesine ilişkin olduğu ve başvurunun reddi işleminin 7075 sayılı Kanun'un 2. maddesinde sayılan işlemlerden olmadığı, davacının başvurusunun kapsam ve içeriği itibariyle, Milli Eğitim Bakanlığı'nın … tarih ve E…. sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve … tarih ve E…. sayılı işlemiyle bütün Valilikler bünyesinde kurulan komisyonca incelenmesi gereken bir başvuru olduğu görüldüğünden; uyuşmazlıkta, 7256 sayılı Yasanın 41. maddesi ile 01/02/2018 tarihli 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’a eklenen Geçici 4. madde hükümlerinin işletilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Mahkeme kararında da belirtildiği üzere; davacının yaptığı başvurunun; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinin kapsamında olduğu, bu haliyle davacının, hakkında ceza yargılaması neticesinde verilen karar ile oluşan yeni hukuki durum uyarınca tarafına çalışma izni verilmesi talebiyle yaptığı 09/02/2021 tarihli başvurusuna altmış gün içinde cevap verilmeyerek talebin zımnen reddedildiği, zımni reddin gerçekleştiği (son günün 10/04/2021 Cumartesi gününe denk gelmesi nedeniyle) 12/04/2021 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde dava açılması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 06/10/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmamaktadır. Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmeyerek yukarıda yer verilen gerekçe ile onanmasına karar verilmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda yer alan gerekçe ile ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 16/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.