Danıştay Kararı · E. 2022/2785 · K. 2024/2213

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/2785 E.  ,  2024/2213 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/2785 Karar No : 2024/2213 DAVACI : ... Sendikası VEKİLİ : Av. .... DAVALILAR : 1- ... 2- ... Bakanlığı VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri Av. ... Hukuk Müşaviri ... DAVANIN KONUSU : 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri ile "Sağlık izni" başlıklı 8. maddesinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Yönetmeliğin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri yönünden, dava konusu Yönetmelikle “denetimli alan” ve “gözetimli alan” tanımlarının yapıldığı ve bu tanımlar kapsamında sağlık izni verilmesinin belirli şartlara bağlandığı; denetimli alan, içerisine iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı cihazının bulunduğu ve doğrudan radyasyona maruz kalınan alan olarak tanımlandığı, radyasyon cihazının bir parçası olan kumanda masalarının ise denetimli alan tanımına dahil edilmeyip, gözetimli alan kapsamına alındığı; bu tanımlara göre, denetimli alanlarda çalışanların sağlık izninden yararlanması mümkün iken, gözetimli alanlarda çalışanların ise bu izinden yararlanmalarına olanak bulunmadığı, tıbbi görüntüleme teknisyeni/teknikeri gibi personelin sağlık izninden yararlanmasını engelleyen tanımlamaların hukuka aykırı olduğu; Yönetmeliğin "Sağlık izni" başlıklı 8. maddesi yönünden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 103. maddesinde “Hizmetleri sırasında radyoaktif ışınlarla çalışan personele, her yıl yıllık izinlerine ilâveten bir aylık sağlık izni verilir.” hükmünün bulunduğu; sağlık izninin, radyasyonla teşhis veya tedavi yapılan bir bölümde çalışmakla kazanılan bir izin olduğu, dava konusu Yönetmelikle, sağlık izninin kullanımının bir takım şartlara ve radyasyon doz limitlerinin (yıllık 6 mSv'nin) aşılmasına bağlandığı, 657 sayılı Kanun’a aykırı olan bu düzenlemenin yok hükmünde olduğu; öte yandan, radyasyon ünitelerinin bir bütün olduğu ve radyasyonda güvenli doz miktarının olmadığı, radyasyonla teşhis veya tedavi işlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının, düşük ve süreğen dozlara maruz kaldığı, radyasyonun insan vücudu üzerindeki etkilerinin yıllar sonra ortaya çıkabildiği, bu alanda çalışan personelin kanser olma risklerinin bulunduğu, sağlık iznini alımını zorlaştıran ve izin süresini sınırlayan dava konusu Yönetmelik hükümlerinin hukuka ve üst hukuk normlarına aykırı olduğu ileri sürülmektedir. DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : Yönetmeliğin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri yönünden, Radyasyon Güvenliği Tüzüğü'nün 2. maddesinde ve Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği'nin 15. maddesinde “denetimli alan” ve “gözetimli alan” tanımlarının yapıldığı, aynı Yönetmeliğin 10 maddesinde de, radyasyon görevlisi için doz sınırlarının belirlendiği; ayrıca, radyasyon uygulamalarının ilgili kuruluşlarca güvenlik ve emniyet sağlanacak şekilde yürütülmesine ilişkin düzenleme, değerlendirme, yetkilendirme denetim ve yaptırım faaliyetlerinin Nükleer Düzenleme Kurumunca (mülga Türkiye Atom Enerjisi Kurumu) yürütüldüğü; bu Kurum tarafından hazırlanan Radyasyon Alanlarının Sınıflandırılmasına İlişkin Kılavuzda “…Bu tanıma göre denetimli alanlar, bu alanlarda çalışan kişilerin, potansiyel ışınlanmalar da göz önüne alındığında, yıllık olarak 6 mSv’in üzerinde etkin doz alma olasılığı olan alanlardır.” ifadesinin yer aldığı; öte yandan, radyasyon alanlarının, denetimli alan ve gözetimli alan olarak ikiye ayrılmasında; esas olarak radyasyon kaynaklarının özellikleri ile kaynağın ve kullanıldıkları alanların zırhlama özelliklerinin göz önüne alındığı, genellikle radyasyon kaynaklarının bulunduğu yerler denetimli alanlar, bu yerlere bitişik alanların da gözetimli alanlar olarak sınıflandırıldığı, radyasyon dozu alma olasılığı açısından, denetimli alanlarda çalışmanın, gözetimli alanlarda çalışmaktan daha riskli olduğu; anılan Kılavuza göre, denetimli alan ile gözetimli alanın radyasyon güvenliği açısından zırhlama yoluyla ayrıldığı, buna göre, Yönetmeliğin 4. maddesinde yer alan dava konusu düzenlemelerin radyasyonla ilgili temel düzenlemelerle uyumlu olduğu, üst normlara ve diğer mevzuata aykırı olmadığı; Yönetmeliğin "Sağlık izni" başlıklı 8. maddesi yönünden, 3153 sayılı Kanun'da radyasyon görevlisi tanımına yer verilmediği, bununla birlikte bir cihazın radyasyon kaynağı sayılıp sayılmayacağı ve hangi personelin radyasyon görevlisi (iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı çalışanı) sayılacağının her personel bakımından ilgili mevzuat çerçevesinde ayrı ayrı değerlendirildiği; radyasyon görevlisi sayılan personelin mevzuatta birbirine paralel düzenlenen sağlık izninden ve fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmelerinin mümkün olduğu; radyasyon görevlisi sayılan personel, sağlık izni ve fiili hizmet süresi zammından aynı anda yararlanmakla birlikte, yıl bazında bazı aylar radyasyon kaynağında çalışan personelin sağlık iznini tam olarak kullandığı; radyasyonla çalışma süreleriyle orantılı olarak sağlık izninin kullanılmasının sağlanması amacıyla, Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenleme yapıldığı; radyoloji hizmetlerinin, iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı içeren ve içermeyen cihazlarla yapılabildiği gibi, teşhis için görüntüleme yapma, ışınlarla veya radyoaktif maddelerle tedavi uygulama, çekilen görüntülerin yorumlanması ve raporlanması gibi bir çok iş ve işlemlerden oluştuğu, bu hizmetlerin sunumunda kullanılan tüm cihazların iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı olup olmadığına ve bu hizmetlerde personelin çalışma süresine bakılmaksızın bir aylık sağlık izni verilmekte iken, Yönetmeliğin 8. maddesiyle bu durumun değiştirildiği ve sadece iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile denetimli alanlarda çalışanlara fiilen çalıştığı süreler dikkate alınarak sağlık izni verilmesinin öngörüldüğü; yılın tamamında denetimli alanlarda iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı ile çalışan personel ile bu alanlarda çalışmayan veya bazı zamanlar çalışan personel arasında sağlık izni bakımından farklılaşmaya gidildiği, böylece fiilen iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile çalışılmayan sürelerin, sağlık izni hesabının dışında bırakılması suretiyle, iş gücü kaybının da önüne geçildiği, hizmetin sürekliliği ve kamu yararı gözetilerek hazırlanan dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Yönetmelik, 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olduğundan, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri ile 8. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır. 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesi ile 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmış bulunduğundan konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu ve Onikinci Dairelerince, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca yapılan müşterek toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacı Sendika tarafından, 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri ile "Sağlık izni" başlıklı 8. maddesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan dava konusu İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin, 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesiyle yürürlükten kaldırılması nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri ile "Sağlık izni" başlıklı 8. maddesinin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 3. Posta gideri avansından artan tutarın, kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava, 25/04/2022 tarih ve 5530 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla, 26/04/2022 tarih ve 31821 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (d) bentleri ile "Sağlık izni" başlıklı 8. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır. Dava konusu Yönetmelik, 12/04/2023 tarih ve 7077 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla 13/04/2023 tarih ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 11. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte, yürürlüğe giren Yönetmek'te, iptali istenilen düzenlemelere ilişkin esaslı değişikliklerin yapılmadığı, yürürlükten kaldırılan Yönetmelik ile benzer nitelikteki düzenlemelere yer verildiği anlaşıldığından, davanın esasının incelenmesi gerektiği oyu ile dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz.