Danıştay Kararı · E. 2022/3179 · K. 2024/5653

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/3179 E.  ,  2024/5653 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3179 Karar No : 2024/5653 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Odası Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : 1-Davacı tarafından, hakkında tahakkuk ettirilen ... tarihli ve B-... numaralı büro tescil belgesi ücretlendirme işlemi, ... tarihli ve ... numaralı, ... tarih ve ... Proje numaralı toplam 16.500 TL sicil durum belgesi (SDB) ücretlendirme işlemi ile; 2- Bu işlemlerin dayanağı Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosunun C Uygulama İlkeleri bölümünün 1., 2., 3., 4., 6., 7. ve 8. maddelerinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu tahakkuklardan 26.08.2020’de haberdar olduğu, Türk Mühendis Ve Mimar Odaları Birliği Şehir Plancıları Odası Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim Ve En Az Ücret Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri gereği Odanın mesleki denetim uygulaması ile yapmış olduğu işlemin sadece odaya kayıtlı mensubu tarafından projenin yapıldığına dair şekli bir işlem olduğu, davalı Odanın içerik açısından inceleme ve denetleme yapamayacağı, davaya konu tahakkukların dayanağının dava konusu edilen Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosu’nun C Ugulama İlkeleri Bölümünün 3. maddesi olduğu, 2019 ve 2020 yılına dair işlerde uygulanan ait MDU Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablolarında çelişkili, eksik, haksız rekabete yol açacak kararlar olduğu, C Uygulama İlkelerinin 1. maddesi irdelendiğinde, sicil durum belgesi bedellerinde alan büyüklüğü farkı gözetilmeksizin maktu ücret belirlenmesinin haksızlığa yol açacağı, küçük alanlı kar marjı düşük plan işi yapan plancının maktu alınan MDU ücreti nedeniyle maliyetinin arttığı, C Uygulama İlkelerinin 2. ve 3. maddeleri irdelendiğinde, daha önce bu maddede yer alan “farklı ölçeklerde tek sözleşmeye bağlı işlerle ilgili tek MDU ücreti alınması için aynı tarihte mesleki denetim yaptırılması” şartının kaldırıldığı, yine “tek sözleşmeye bağlı ve tek konuda üstlenilme” ifadesinin kaldırıldığı, 3. maddede geçen “her bir ilçe belediyesi” ifadesi ile bu maddede sayılan işlerin yine tek bir sözleşme ile yapılma durumunun anlaşıldığı; ayrıca 1. maddede planlama işlerinde alan büyüklüğü farkı gözetilmeksizin tek bir SDB formu düzenlenirken bu maddede ilçe sayısınca SDB formu ücreti alınmasının çelişkili ve adaletsiz olduğu, C Uygulama İlkelerinin 4. maddesi irdelendiğinde, söz konusu maddede yapılan işin planlama işi olduğu, planlama işi için SDB-B formu düzenlenmesi ve 3.300-TL MDU ücreti ödenmesi gerekirken maddede SDB-A formu düzenlenerek 275-TL MDU ücreti alınacağının ifade edildiği, C Uygulama İlkelerinin 6. maddesi irdelendiğinde, bu maddede tarifelenen işlerin tamamı veya bir kısmının planlama sürecinde zaten yapılan işler olduğu, planlama işinin bir parçası olduğu, planlama işinin bütün halinde yapılması halinde belirlenen MDU ücretinin, bu işlerde % 20 oranında alınmasının tutarsız olduğu, maddede geçen “temel çizim”, “uyumlama” şeklinde tariflenen işlerin planlama literatürü ve imar mevzuatında yer alan kavramlar arasında olmadığı, C Uygulama İlkelerinin 7. ve 8. maddesi irdelendiğinde, bu maddelerde tariflenen işlerin kayıt ücretinin (MDU ücreti) tescil yenileme aşamasında yani yıl sonunda ödenecek olmasının bu nitelikteki işleri yapan oda mensubu plancılara ayrıcalık sağladığı, oysa kendisinin de mağduriyetine sebep olan 3. madde kapsamındaki işlerin her birisinin MDU ücretlerinin onay öncesinde ödenmesi düzenlemesi ve hatta ödenmediği takdirde 2’ye katlandığı, yasal faiz uygulandığı durumuna bakıldığında her iki düzenleme arasında çelişki olduğu, Odanın eşitliği gözetmediği, mensupları arasında haksız rekabete yol açtığı, dava konusu tahakkukların ve dayanağı Uygulamam İlkelerinin 1, 2, 3, 4, 6, 7. ve 8. maddelerinin hukuka aykırı olması sebebiyle iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür. DAVALININ SAVUNMASI : Dava konusu ... B-... nolu tahakkukun büro tescil belgesine istinaden düzenlenen 60-TL’lik ücret tahakkuku olduğu, Türk Mühendis Ve Mimar Odaları Birliği Şehir Plancıları Odası Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim Ve En Az Ücret Yönetmeliği’nin 4/ı ve 11. maddeleri gereği, ücret karşılığında büronun gireceği ihaleler için talep üzerine düzenlenen belge olduğu, ücretinin de belge verilirken tahakkuk ettirildiği, dolayısıyla davacının bu tahakkuktan haberinin olmamasının veya çok sonradan haberinin olmasının mümkün olmadığı, bu tahakkuk yönünden davanın süresinde olmadığı; ayrıca tahakkukun dayanağının dava konusu edilen Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosu değil Oda Yönetim Kurulları tarafından hazırlanan 2019 yılı için geçerli olan Belge ve Hizmet Ücretleri Tablosu olduğu, bu tahakkuka dayanarak MDU Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosunun iptalinin istenemeyeceği belirtilmiştir. Dava konusu ... tarih B-... nolu tahakkuk ve ... tarih B-... nolu tahakkukların, (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosunda yer alan kurallar gereğince davacı tarafından yapımı üstlenilen ancak mesleki denetim uygulaması ve sicil durum belgesi olmaksızın onama kurumuna sunulduğu tespit edilen şehircilik hizmetlerine karşılık düzenlendiği, davacı ile yapılan sözlü görüşmeler ve davacının yazılı dilekçeleri ile sunmuş olduğu gerekçeler (sağlık sebebiyle yaşadığı sorunlar) üzerine kendisine yardımcı olunmaya çalışıldığı ve 14.400-TL’lik cezalı kısma dair tahakkukun hiç düzenlenmediği, üyenin bu ödemelere dair ödeme kolaylığı (taksit) talebi de olduğu, dolayısıyla tahakkuk işlemi üyenin bilgisi dahilinde olup sonradan haberdar olduğuna dair öne sürülen iddianın gerçeği yansıtmadığı, davanın süresinde olmadığı ileri sürülmüştür. Türk Mühendis Ve Mimar Odaları Birliği Şehir Plancıları Odası Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim Ve En Az Ücret Yönetmeliği’nin 1/b, d, f. fıkraları, 4/k, s, t. fıkraları ve 11, 14, 15, 16, 18. maddelerinde yer alan düzenlemeler irdelendiğinde anlaşılacağı üzere, serbest şehircilik hizmetleri üreten gerçek ve tüzel kişilerin eşit koşullar içinde çalışmalarını sağlamak, haksız rekabeti önlemek amaçlarıyla plan üretme süreçlerini disipline edecek kuralların belirlendiği, mesleki denetim işlemi ve bu esnada düzenlenen sicil durum belgesi işlemlerinin işverenden alınan/alınacak olan ödemelere bağlı bir eylem olmadığı, planlama hizmetinin kuruma sunulma süresine bağlı, üye ile Oda arasındaki yasal yükümlülükler gereği yapılan işlem olduğu, davacının iddia ettiği gibi hizmetlere ilişkin fatura kesilmesine, ön ödeme alınmasına bağlı bir durum olmadığı, dava konusu Uygulama İlkelerinin dayanağı olan Şehir Plancıları Odası Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim Ve En Az Ücret Yönetmeliğine karşı birden çok kez dava açıldığı, mahkeme kararlarının uygulanması amacıyla MDU ücret tarifesinde değişiklikler yapıldığı, davacının talep ettiği alan büyüklüğü dikkate alınarak MDÜ ücreti belirlenmesinin mahkeme kararlarına aykırılık teşkil edeceği, enerji nakil hattı, trafo, boru hattı gibi tek konuda üstlenilmiş ve kentin farklı yerlerini ya da farklı kentleri içermek zorunda olan planlama işlerinde, kurumlarca yapılan sözleşmelerde ve işin kapsamında zaman içinde oluşan taleplerin farklılaşması sebebiyle (ayrı ayrı meclis kararları istenmesi, her ilçe belediyesine ayrı BTB verilmesi vb.) bunlara dair ücret bedellerinin hesaplanmasında ve Odalardan alınacak belgelerde farklılığa gidilmesine sebebiyet verdiği, sonuç olarak gelen talepler ve yaşanan sorunları en aza indirmek adına 3. maddede değişiklik yapıldığı, genel bir uygulama yapılması gerekmesi nedeniyle her bir ilçe belediyesi için farklı proje kayıt numarası düzenlenmesi ve ilçe belediyesi sayısınca plan değişikliği ücreti alınmasının kararlaştırıldığı, düzenlemede hukuka aykırılık olmadığı açıklanmıştır. İptali istenen Uygulama İlkelerinin 6., 7. ve 8. maddelerinin dava konusu her üç tahakkukun oluşturulma gerekçelerine bakıldığında bu maddelere istinaden düzenlenmedikleri, bu maddelerin iptalinin istenilmesinde davacının menfaatinin olmadığı, haksız davanın reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın kısmen süre yönünden reddine kısmen iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; davacı hakkında tahakkuk ettirilen ... tarihli ve B-... numaralı, 28/05/2019 tarihli ve B-... numaralı, ... tarihli ve B-... Proje numaralı toplam 16.500 TL SDB ücretlendirme işlemleri ile bu işlemlerin dayanağı Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosunun C Uygulama İlkeleri 1.2.3.4.6.7.8 numaraları maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden ; davaya konu ... tarih ve B-... nolu tahakkuk fişinin dayanağının "Belge ve Hizmet Ücretleri"tablosu olduğu,Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri İlkeleri Tablosunun olmadığı anlaşıldığından, bu tahakkuk açısından, Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri İlkeleri Tablosunun ve anılan tahakkuk fişinin iptalinin istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Öte yandan; dosyadaki belgeler veTMMOB Şehir Plancıları Odası Serbest Şehircilik Hizmetleri,Büro Tescil,Mesleki Denetim ve En Az Ücret Yönetmeliğine karşı Danıştay'da açılan davalar incelendiğinde, bu davalar neticesinde verilen kararlar uyarına davaya konu uygulama ilkelerinde değişikliklere gidildiği ve buna göre de davacı adına dava konusu edilen 28/05/2019 tarihli ve B-10816 numaralı, ... tarihli ve B-... Proje numaralı tahakkukların yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda; hukuk ve mevzuata uygun olarak tesis edilen Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosunun C Uygulama İlkeleri 1.2.3.4.6.7.8 numaraları maddelerinde ve bu maddelere dayanılarak tesis edilen ... tarihli ve B-... numaralı, ... tarihli ve B-... Proje numaralı tahakkuklarda da hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddinin gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : Şehir Plancıları Odası üyesi olan davacı tarafından, dayanağı Oda Yönetim Kurulu tarafından kabul edilen 2019 yılı Belge ve Hizmet Ücretleri Tablosu olan ... tarihli ve B-... numaralı 60-TL büro tescil belgesi ücretlendirme işlemi, dayanağı 03.12.2018 tarihinden itibaren geçerli olan Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosu olan ... tarihli ve B-... numaralı 2.250-TL sicil durum belgesi (SDB) ücretlendirme işlemi, dayanağı 02.12.2019 tarihinden itibaren geçerli olan Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosu olan ... tarih ve B-... Proje numaralı 14.400-TL sicil durum belgesi (SDB) ücretlendirme işlemi ile bu işlemlerin dayanağı olarak belirtilen Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosunun C Uygulama İlkeleri bölümünün 1., 2., 3., 4., 6., 7. ve 8. maddelerinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; 2. fıkrasında, bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı; 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri düzenlenmiş; "Sürelerle ilgili genel esaslar" başlıklı 8. maddesinde ise, "Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Tatil günleri sürelere dahildir. Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar." kuralına yer verilmiştir. Dava konusu ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk ile ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk işlemlerinin iptali isteminin incelenmesi; ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk 60-TL ücretinde “büro tescil belgesi” için tesis edilmiş olup dayanağı Oda Yönetim Kurulu tarafından hazırlanan 2019 yılı Belge ve Hizmet Ücretleri Tablosudur. ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk ise 2.250-TL ücretinde "sicil durum belgesi" (SDB) için tesis edilmiş olup dayanağı 03.12.2018 tarihinden itibaren 1 yıl geçerli olan Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosudur. 28.03.2024 tarihli Ara Kararımıza davalı idare tarafından verilen cevap ve bu cevapla birlikte dosyaya sunulan belgelere göre, dava konusu 26.03.2019 tarih ve 28.05.2019 tarihli tahakkukların 29.05.2019 tarihinde davacının elektronik posta adresine iletildiği ve 20.09.2019 tarihinde, anılan tahakkuklara ilişkin borçlar hatırlatılarak taksitli ödeme seçeneği için dilekçe verilebileceğinin davacıya bildirildiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, dava konusu büro tescil belgesine istinaden düzenlenen 26.03.2019 tarih ve B-... nolu tahakkukun, Türk Mühendis Ve Mimar Odaları Birliği Şehir Plancıları Odası Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim Ve En Az Ücret Yönetmeliği gereği, ücret karşılığında büronun gireceği ihaleler için talep üzerine düzenlenen belge olması ve ücretinin de belge verilirken tahakkuk ettirilmesi sebebiyle davacının bu tahakkuktan çok sonradan (26.08.2020) haberinin olduğu iddiasına itibar edilmemiştir. Bu durumda, bildirimin yapıldığı 29.05.2019 tarihini izleyen günden itibaren en geç 60 gün içinde anılan tahakkuklara karşı dava açılması gerekirken 26.10.2020 tarihinde açılan işbu davada dava konusu ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk ile ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk işlemleri yönünden süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmaktadır. Dava konusu 02.12.2019 tarihinden itibaren geçerli olan Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosu C Uygulama İlkeleri bölümünün 6., 7. ve 8. maddelerinin iptali isteminin incelenmesi; Dava konusu ilkelerin 6. maddesinde "Kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan teknik çizim, temiz çizim, sayısallaştırma, vaziyet planı, uyumlama, plan notu değişikliği gibi işler için kayıt ücreti, aynı işlerin planlama sürecinin bütünü plancı tarafından yapıldığında belge ücretlendirme tablosunda karşılık gelen kayıt ücretinin %20'si oranında tahsil edilir."; 7. maddesinde "Danışmanlık hizmetlerine yönelik kayıt işlemi tescil yenileme aşamasında gerçekleştirilecektir. Danışmanlık hizmetleri için uygulanacak kayıt ücreti 300-TL olarak uygulanacaktır."; 8. maddesinde "Gayrimenkul değerleme hizmetlerine yönelik kayıt işlemi tescil yenileme aşamasında gerçekleştirilecektir ve kayıt ücreti 2-TL olarak uygulanacaktır." kuralına yer verilmiştir. İlan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayan dava açma süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgililerin menfaatini ihlal eden bir uygulama işleminin tesis edilmesi gerekmektedir. Dava konusu 02/07/2020 tarih ve B-... numaralı tahakkuk, 14.400-TL ücretinde “sicil durum belgesi” için tesis edilmiş bir işlem olup işlemin dayanağı olarak gösterilen yukarıda yer verilen dava konusu Uygulama İlkelerinin 6., 7. ve 8. maddeleriyle bir ilgisi yoktur. Bu durumda, Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosu C Uygulama İlkeleri'nin 6., 7. ve 8. maddelerine karşı, söz konusu İlkelerin Resmî Gazete'de yayımlandığı 02/12/2019 tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekirken, dava açma süresi geçirildikten sonra, 26/10/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bunun yanı sıra, davalı idarenin ... tarih ve B-... proje numaralı tahakkuk işlemi için davanın süresinde olmadığı itirazı yönünden yapılan incelemede, ilk olarak 24.03.2021 tarihli Ara Kararımızla, bu Ara Kararımıza cevap verilmemesi üzerine ikinci olarak 28.03.2024 tarihli Ara Kararımızla söz konusu tahakkukun davacıya tebliğ edilip edilmediği taraflara sorulmuş, tebliğ edildi ise buna ilişkin belgelerin dosyaya sunulması taraflardan istenilmiş olup davalı idare tarafından verilen 29.08.2024 tarihli cevapta, dava konusu edilen her üç tahakkuktan birlikte bahsedilerek bu tahakkukların 29.05.2019 tarihinde davacının elektronik posta adresine iletildiği ve 20.09.2019 tarihinde, anılan tahakkuklara ilişkin borçlar hatırlatılarak taksitli ödeme seçeneği için dilekçe verilebileceğinin davacıya bildirildiği belirtilmektedir. Ancak dava konusu edilen üçüncü tahakkuk 02/07/2020 tarihli olup bu tahakkukun düzenlenmesinden daha önceki bir tarih olan 29.05.2019 tarihinde davacının mail adresine iletilmesi mümkün bulunmamaktadır. Öte yandan, davacı, dava dilekçesinde, 02/07/2020 tarihli üçüncü tahakkuku 26.08.2020 tarihinde öğrendiğini belirtmekte olup aksi davalı idare tarafından ortaya konulamadığı gibi dosyada yer alan bilgi ve belgelerden de anlaşılamamaktadır. Bu durumda, öğrenme tarihi olan 26.08.2020 tarihini takip eden günden itibaren 60 günlük dava açma süresinin son günü 25.10.2020 pazar gününe denk gelmekte olup, tatil gününü izleyen ilk çalışma günü olan 26.10.2020 pazartesi günü açılan bu davanın, dava konusu ... tarih ve B-... proje numaralı tahakkuk yönünden süresinde olduğu sonucuna varıldığından davalı idarenin dava konusu ... tarih ve B-... proje numaralı tahakkuk yönünden süre itirazına itibar edilmemiştir. ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: Anayasanın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceği; "Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları" başlıklı 135. maddesinde de, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarının, belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzel kişilikleri olduğu, hükmüne yer verilmiştir. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 2. maddesinin b bendinde, "Birliğin kuruluş amacı: b) Mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini ve ahlakını korumak için gerekli gördüğü bütün teşebbüs ve faaliyetlerde bulunmak" kuralına; 32. maddesinde, "Odaların gelirleri: a) Aza kaydiyeleri; b) Aza yıllık aidatı; c) Hizmet karşılığı alınan ücretler; ç) Vesika ücretleri;..." kuralına; 33. maddesinde, "Türkiye'de mühendislik ve mimarlık meslekleri mensupları mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri ve mesleki tedrisat yapabilmeleri için ihdisasına uygun bir odaya kaydolmak ve azalık vasfını muhafaza etmek mecburiyetindedirler..." kuralına; 39. maddesinde, "Bu kanun hükümleri müteşebbis heyetlerce ihzar ve Birlik Umumi Heyetince tasvip edilecek bir talimatname ile tatbik olunur." kuralına yer verilmiştir. Dava konusu ... tarih ve B-... Proje numaralı tahakkukun tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle Türk Mühendis Ve Mimar Odaları Birliği Şehir Plancıları Odası Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim Ve En Az Ücret Yönetmeliğinin "Amaç" başlıklı 1. maddesinin d bendinde, "Serbest Şehircilik Hizmetleri yapan gerçek veya tüzel kişiler ve kuruluşların, yeterlik, kapasite, uzmanlaşma ve mesleki denetim yönlerinden değerlendirilmelerine esas olacak kayıtların tutulması ve kriterlerin saptanmasını sağlamak, uygulamaları izlemek, denetlemek ve bunlarla ilgili bedelleri belirlemek"; "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 4. maddesinde, "k)Mesleki Denetim Uygulaması (MDU): Meslek ve meslektaş hak ve çıkarlarını korumak, geliştirmek, serbest şehircilik hizmetlerinin yetkili meslek adamlarınca yapılmasını sağlamak, eşit rekabet koşullarını oluşturmak, nitelikli, güvenilir ve yüksek teknik özelliklere sahip, Serbest Şehircilik Bürosu tarafından yapılan, tüm Serbest Şehircilik Hizmetinin Yönetmelik ve ekleri çerçevesinde, Oda tarafından incelenmesi, denetlenmesi ve bunların kayıtlarının tutulması işlemini, p) Mesleki Denetim Ücreti: Serbest Şehircilik Bürosunun Serbest Şehircilik Hizmetleri denetimi karşılığı olarak ödediği ücreti, t) Sicil Durum Belgesi: Mesleki Denetim Uygulaması aşamasında her iş için ayrı ayrı düzenlenen ve serbest şehircilik hizmetini veren yetkili serbest şehirci üyenin sicil durumuna ilişkin bilgileri içeren, ücreti karşılığı düzenlenen ve plan onama kurumuna yapılan işle birlikte verilen belgeyi, ifade eder."; "Mesleki Denetim Uygulaması" başlıklı 14. maddesinde, "Serbest Şehircilik Bürosu yaptığı veya yaptırdığı, en az ücretleri belirlenmiş Serbest Şehircilik Hizmeti kapsamındaki her türden proje ve ekleri ile ilgili dokümanları, Odaya vererek Mesleki Denetim Uygulamasından geçirmek ve uygunluk sağlamak zorundadır."; "Mesleki Denetim Uygulaması İlkeleri" başlıklı 15. maddesinin 4. fıkrasında, "Mesleki Denetim Uygulaması yapılan her iş için, Serbest Şehircilik Bürosu ve plan müellifi Yetkili Serbest Şehircinin bilgilerini içeren Sicil Durum Belgesi düzenlenir. Bu belgenin onay kurumuna iş ile birlikte teslim edilmesi zorunludur." hükümlerine yer verilmiştir. Dava konusu ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk ile 02.12.2019 tarihinden itibaren geçerli olan Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosu C Uygulama İlkeleri bölümünün 1., 2., 3. ve 4. maddelerinin iptali isteminin incelenmesi; ... tarih ve B-... proje numaralı tahakkuk 14.400-TL ücretinde “sicil durum belgesi” için tesis edilmiş olup dayanağı 02.12.2019 tarihinden itibaren geçerli olan Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosudur. Anılan Uygulama İlkelerinin 1. maddesinde "Sicil Durum Belgesi bedelleri, alan büyüklüğü farklılığı gözetmeksizin, yukarıda belirtilen maktu ücretler üzerinden belirlenir."; 2. maddesinde "Aynı alana ait farklı ölçekteki planlar, tek sözleşme ile üstlenilerek mesleki denetim uygulamasına getirilmişse, mesleki denetim uygulamasında bu işler tek iş olarak değerlendirilir ve SDB ücreti tek iş üzerinden belirlenir."; 3. maddesinde "Kentin farklı yerlerinde veya farklı kentleri de içeren, trafo, boru hattı, enerji nakil hattı şeklindeki planlama işlerinde, planlama hizmetinin sunulduğu her bir ilçe belediyesi için farklı proje kayıt numarası düzenlenir ve ilçe belediyesi sayısınca plan değişikliği ücreti alınır."; 4. maddesinde "Onaylı imar planlarına bitişik konumda, tek ada şeklinde ilave imar planı niteliğinde mülkiyet sahiplerince hazırlatılan planlama çalışmaları ile kamusal tesisler için ilgili kurumlar tarafından tek ada şeklinde yaptırılan işler plan değişikliği kapsamında değerlendirilerek, SDB-A Formu düzenlenir." kurallarına yer verilmiştir. Dava konusu Uygulama İlkeleri, yukarıda yer verilen mesleki denetim uygulaması yapılan her iş için, Serbest Şehircilik Bürosu ve plan müellifi Yetkili Serbest Şehircinin bilgilerini içeren sicil durum belgesi düzenlenmesi ve bu belgenin onay kurumuna iş ile birlikte teslim edilmesi zorunluluğu getiren Şehir Plancıları Odası Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim Ve En Az Ücret Yönetmeliği'nin 15. maddesinin 4. fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır. Sicil durum belgesine ilişkin düzenlemelere yer verilen Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosunun C Uygulama İlkeleri bölümünün 1., 2., 3. ve 4. maddelerinin dayanağı olan, Şehir Plancıları Odası Serbest Şehircilik Hizmetleri, Büro Tescil, Mesleki Denetim Ve En Az Ücret Yönetmeliği'nin 15. maddesinin 4. fıkrası, Dairemizin 24.12.2020 tarih ve E:2016/14835, K:2020/6068 sayılı kararıyla, hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Anılan Daire kararımız, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 18.05.2022 tarih ve E:2021/2468, K:2022/1819 sayılı kararıyla "mesleki denetim uygulaması, serbest şehircilik bürosu ve plan müellifi yetkili serbest şehircinin hizmet yetkisi ve statüsüne sahip olup olmadığı ve hizmet yapma yetkisini yitirip yitirmediği hususlarının tespitine ilişkin olup, projenin içerik denetimini kapsamadığından, bu denetim sonucunda tek bir mesleki denetim belgesi düzenlenmesi ve mesleki denetim ücreti alınması gerekirken, mesleki denetim uygulaması yapılan her iş için, sicil durum belgesi adı altında ücret karşılığında ikinci bir belgenin düzenleneceğine ilişkin Yönetmelik'in 15. maddesinin 4. fıkrasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır." gerekçesiyle onanarak kesinleşmiştir. Bu durumda, söz konusu Yönetmelik hükmünün hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi nedeniyle, bu hükme dayanılarak tesis edilen Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosunun C Uygulama İlkeleri bölümünün 1., 2., 3. ve 4. maddeleri ve ... tarih ve B-... Proje numaralı sicil durum belgesi (SDB) ücretlendirme işleminde de hukuka uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusu ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk, ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk işlemleri ile 02.12.2019 tarihinden itibaren geçerli olan Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosu C Uygulama İlkeleri bölümünün 6., 7. ve 8. maddeleri yönünden DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE, 2. Dava konusu ... tarih ve B-... numaralı tahakkuk ile 02.12.2019 tarihinden itibaren geçerli olan Serbest Şehircilik Hizmetleri Mesleki Denetim Uygulaması (MDU) Esasları ve Belgelendirme Ücretleri Tablosu C Uygulama İlkeleri bölümünün 1., 2., 3. ve 4. maddelerinin İPTALİNE, 3. Dava kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL tutarın davacı üzerinde bırakılmasına ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, yargılama giderinin yarısı olan ...-TL tutar ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 05/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.