Danıştay Vergi Dairesi · E. 2022/3188 · K. 2024/5234

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2022/3188 E.  ,  2024/5234 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2022/3188 Karar No : 2024/5234 TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/... VEKİLİ : Av. ... 2-(DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı adına, asıl borçlu ... Otomotiv İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınamayan 2011, 2013 ila 2018 yıllarının muhtelif dönemlerine ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emri içeriği vergi ve cezalara karşı asıl borçlu şirket tarafından açılan davalarda, şirketin 27/08/2018 tarihinde tüzel kişiliğinin sonra ermesi sebebiyle dosyanın işlemden kaldırılması ve ehliyet yönünden davanın reddine dair kararların verildiğinin anlaşıldığı olayda 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinin 5. fıkrası uyarınca öncelikle söz konusu vergi ve cezaların davacı adına tarh edilerek borcun kesinleştirilmesi gerekirken usulüne uygun bir şekilde kesinleştirilmeyen kamu alacağının tahsili için davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle ödeme emri iptal edilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin 41. sırasında yer alan kamu alacağı bakımından iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen davalı idare istinaf başvurusu, değinilen hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle reddedilmiştir. Dava konusu ödeme emrinin diğer sıralarında yer alan kamu alacaklarının bir kısmının beyan üzerine tahakkuk eden vergilerden, diğer kısımlarının ise asıl borçlu şirketin tüzel kişiliği sona ermeden önce posta yoluyla ve elektronik ortamda tebliğ edilen ihbarnamelerden kaynaklandığının anlaşıldığı olayda, söz konusu kamu alacakları usulüne uygun bir şekilde kesinleştirildiğinden davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Vergi Mahkemesi kararının, ödeme emrinin bahsedilen kısmının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf başvurusu kabul edilerek değinilen hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra ödeme emrinin sözü edilen bölümü yönünden dava reddedilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından, tüzel kişiliği sona eren şirket borçlarından dolayı sorumluluğu bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı idare temyiz isteminin reddi, davacı temyiz isteminin ise kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava konusu ödeme emrinin 4 ila 9, 14 ila 16, 25 ila 27, 31 ila 39, 47 ila 55, 60 ila 62, 67 ila 82, 85 ila 120. sıra numaralarında yer alan kamu alacaklarının 2011 yılının Eylül, Aralık, 2013 yılının Ocak ila Nisan, Eylül ila Kasım, 2014 yılının Ocak, Şubat, Haziran ila Ağustos, Aralık, 2015 yılının Ocak, Mayıs, Temmuz ila Ekim, 2016 yılının Aralık ve 2017 yılının Mart ila Temmuz, Ekim dönemleri için yapılan katma değer vergisi tarhiyatı ve kesilen özel usulsüzlük cezasından kaynaklandığı görülmüştür. 27/0/2018 tarihinde tüzel kişiliği sona eren asıl borçlu şirket tarafından 2011 yılının Eylül ve Aralık dönemleri için salının vergi ve kesilen cezalara karşı açılan davada, ...Vergi Mahkemesinin ...tarih E:..., K:... sayılı kararıyla dosyanın işlemden kaldırılmasına kararı verildiği, 2013 yılının Ocak ila Nisan, Eylül ila Kasım, 2014 yılının Ocak, Şubat, Haziran ila Ağustos, Aralık, 2015 yılının Ocak, Mayıs, Temmuz ila Ekim, 2016 yılının Aralık ve 2017 yılının Mart ila Temmuz, Ekim dönemleri için salının vergi ve kesilen cezalara ait ihbarnamelerin 08/08/2018 tarihinde elektronik ortamda şirkete tebliğ edildiği söz konusu vergi ve cezalara karşı açılan davanın - ise ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla ehliyet yönünden reddedildiği anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinin 1. fıkrasında, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği öngörülmüş, 2. fıkrasında, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve bunlara bağlı alacakların kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı kural altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyiz istemlerine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ödeme emrinin 1 ila 3, 10 ila 13, 17 ila 24, 28 ila 30, 40 ila 46, 56 ila 59, 63 ila 66, 83, 84. sıra numaralarında yer alan kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür. Bir şirketin borçlu kılınabilmesi ancak tüzel kişilik kazandığı tarih ile bu kişiliğin sona erdiği tarih arasındaki zaman diliminde olanaklıdır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre de şirketlerin tüzel kişilikleri ticaret sicilinden silinmesiyle sona erer. Ticaret sicilinden kaydı silinen ve hukuksal varlığı sona eren bir kurumun bu tarihten sonra haklara sahip olması, borçlu kılınması, temsili, yargı yerlerinden hukuksal koruma istemesi mümkün olmayacaktır. 213 sayılı Kanunun yukarıda kuralına yer verilen 10. maddesi uyarınca, kanuni temsilcilerin tüzel kişiliğin borçları nedeniyle takip edilebilmesi için de öncelikle temsilcisi olduğu tüzel kişi adına usulüne uygun tarh ve tahakkuk ederek kesinleşmiş bir kamu alacağının bulunması gerekmektedir. Dava konusu ödeme emrinin 14 ila 16, 25 ila 26. sıra numaralarında yer alan 2011 yılının Eylül ve Aralık dönemleri için salının vergi ve kesilen cezalara karşı asıl borçlu şirket tarafından açılan davaya ilişkin yargılama devam ederken henüz bir karar verilmeden önce şirketin 27/08/2018 tarihinde tasfiye edilerek tüzel kişiliği sona ermesi nedeniyle Vergi Mahkemesince 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca dosyanın işlemden kaldırıldığı, 4 ila 9, 31 ila 39, 47 ila 55, 60 ila 62, 67 ila 82, 85 ila 120. sıra numaralarında yer alan 2013 yılının Ocak ila Nisan, Eylül ila Kasım, 2014 yılının Ocak, Şubat, Haziran ila Ağustos, Aralık, 2015 yılının Ocak, Mayıs, Temmuz ila Ekim, 2016 yılının Aralık ve 2017 yılının Mart ila Temmuz, Ekim dönemleri için salının vergi ve kesilen cezalara ait ihbarnamelerin şirket tüzel kişiliği sona ermeden önce tebliğ edildiği, söz konusu vergi ve cezalara karşı dava açma süresi dolmadan şirket tüzel kişiliği sona erdikten sonra şirket yetkilisince açılan davanın ise ehliyet yönünden reddedildiği dikkate alındığında, söz konusu vergi ve cezaların tahakkuk ettiğinden bahsedilemeyeceğinden davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmış olup Vergi Dava Dairesi kararının, dava konusu ödeme emrinin sözü edilen kamu alacağına ilişkin hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı temyiz isteminin reddine, davacı temyiz isteminin kısmen reddine, 2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu ödeme emrinin 1 ila 3, 10 ila 13, 17 ila 24, 28 ila 30, 40 ila 46, 56 ila 59, 63 ila 66, 83, 84. sıra numaralarında yer alan kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkralarının ONANMASINA, 3. Davacı temyiz isteminin kısmen kabulüne, 4. Kararın; dava konusu ödeme emrinin 4 ila 9, 14 ila 16, 25 ila 27, 31 ila 39, 47 ila 55, 60 ila 62, 67 ila 82, 85 ila 120. sıra numaralarında yer alan kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 5. Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca...-TL maktu harç alınmasına, 10/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.