Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/3225 · K. 2024/1884

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/3225 E.  ,  2024/1884 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3225 Karar No : 2024/1884 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... (...) Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... tarihli ... numaralı TIR karnesi muhteviyatı eşyayı taşıyan ... plakalı araçta yapılan inceleme sonucunda yurt dışı edilmesi gereken eşyanın yurt içinde bırakıldığından bahisle gümrük müşaviri sıfatıyla davacı adına 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesine göre eşyalara ait gümrük, katma değer ve özel tüketim vergilerinin ödenmesine yönelik olarak tesis edilen işleme vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi mahkemesince dava konusu işleme karşı açılan davanın süre yönünden reddi yolundaki karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın Danıştay Yedinci Dairesince bozulmasını müteakip, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yönündeki Dairelerinin kararı doğrultusunda yapılan inceleme ile, mahrece iade için düzenlenen ... no'lu TIR karnesi muhteviyatı eşyaları taşıyan araçta, TIR karnesinde belirtildiği gibi 118 adet kapta 18.680 kg değil, 8.000 kg "biley taşı" bulunduğu, eşyanın önce davacıya ait ... plakalı çekici-dorse ile 28/06/2009 tarihinde ... seri numaralı TIR karnesi muhteviyatı "telefon aparatları, cilt bakım ürünleri, peynir, salam, printer vb." olarak Almanya'dan Türkiye'ye getirildiği, bu araçta biley taşının bulunmadığı, Türkiye'ye girdikten sonra davacı tarafından eşyanın 29/08/2009 tarihinde Egemen Antrepo'ya boşaltıldığı iddia edildiği halde teslim ve tesellüm tutanağında tarihin 08/07/2009 olduğu, her ne kadar teslim ve tesellüm tutanağında "vasıta manifesto harici olarak başka eşya ve maddeye rastlanılmadığı" yazılmışsa da eşyaların antrepoya girişte ... seri numaralı TIR karnesi muhteviyatına aykırı olarak 118 adet kapta 18.680 kg biley taşı olarak kaydedildiğinden bahisle eşyanın mahrece iade talebinde bulunan gümrük müşaviri olan davacı hakkında müteselsil sorumluluk esasları uyarınca işlem tesis edildiği, ancak davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısında, ... tarihli ... sayılı banka dekontu ile tüm vergi borçlarının ... Uluslararası Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ödendiği ve diğer yükümlülerin sorumluluğunun sona erdiği, konuyla ilgili gerekli güncellemelerin yapılması gerektiği belirtilmiş olmasına rağmen, dava konusu işlemin davalı idarece kaldırılmadığı gibi, davacıya bu yönde herhangi bir tebligatın da yapılmadığı dikkate alındığında, kamu alacağının tahsil edilmesi amacıyla tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen vergi mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların bu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : TIR karnesi muhteviyatı eşyanın mahrece iadesi talebinin gümrük müşaviri olan davacı tarafından yapılması nedeniyle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 183. maddesine göre sorumlu tutulmasında ve tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Olayda, Türkiye Gümrük Bölgesine giriş işlemlerini gerçekleştirerek eşyaları transit rejime tabi tutan idarenin Kapıkule Tır Gümrük Müdürlüğü olması nedeniyle söz konusu eşyayla ilgili olarak işlem tesis edilmesine anılan Müdürlüğün yetkili olduğu, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulması amacıyla sevk edildiği ve mahrece iade işlemlerini başlatan Halkalı Gümrük Müdürlüğünce tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, "Gümrük idaresi veya idareleri" deyiminin, gümrük mevzuatında belirtilen işlemlerin kısmen veya tamamen yerine getirildiği merkez veya taşra teşkilatındaki hiyerarşik yönetim birimlerinin tamamını; (b) bendinde, "Giriş gümrük idaresi" deyiminin, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirildiği ve risk analizine dayalı giriş kontrolüne tabi tutularak geciktirilmeksizin sevk işlemlerinin yapıldığı gümrük idaresini; (c) bendinde, "İthalat gümrük idaresi" deyiminin, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın risk analizine dayalı kontrolleri de dahil olmak üzere gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanıma tabi tutulmasına ilişkin işlemlerinin yerine getirildiği gümrük idaresini; (e) bendinde, "Çıkış gümrük idaresi" deyiminin, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmeden önce sunulmasının gerekli olduğu ve çıkış işlemlerinin tamamlanması ile ilgili gümrük kontrolleri ve risk analizine dayalı kontrollere tabi tutulduğu gümrük idaresini; 12. fıkrasında, "Gümrük gözetimi" deyiminin, gümrük mevzuatına ve gereken hallerde gümrük gözetimi altındaki eşyaya uygulanacak diğer hükümlere uyulmasını sağlamak üzere gümrük idareleri tarafından genel olarak uygulanan işlemleri; 13. fıkrasında, "Gümrük kontrolü" deyiminin, Türkiye Gümrük Bölgesi ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımını ve serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen gümrük mevzuatı ve diğer mevzuatın doğru uygulanmasını sağlamak için gümrük idareleri tarafından yürütülen; eşyanın muayenesi, beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması, işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının incelenmesi, taşıma araçlarının kontrolü, bagajların ve kişilerin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın kontrolü ile resmi araştırmalar ve diğer benzeri uygulamaları ifade edeceği öngörülmüş; Kanun'un 36. maddesinde, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın girişinden itibaren gümrük gözetimine tabi olduğu, bunların yürürlükteki hükümlere uygun olarak gümrük idareleri tarafından denetleneceği, söz konusu eşyanın gümrük statüleri belirleninceye, serbest dolaşımda olmayan eşyanın ise 77. maddenin 1. fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, gümrük statüleri değişinceye ya da serbest bölgeye girinceye yahut 163 ve 164. maddeler gereğince yeniden ihraç veya imha edilinceye kadar gümrüğün gözetimi altında kalacağı hükme bağlanmış; 84. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınmasının, transit rejimi hükümlerine tabi olduğu; 2. fıkrasında, gümrük idarelerinin, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde; yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye'ye, Türkiye'den yabancı bir ülkeye, bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınmasına izin verecekleri belirtilmiş; 86. maddesinde de, asıl sorumlunun, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olduğu, asıl sorumlununu yükümlülükleri saklı kalmak üzere, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü oldukları kuralına yer verilmiş; 183. maddesinin 1. fıkrasında ise, gümrük gözetimi altındaki ithalat vergilerine tabi eşyanın, kanuna aykırı olarak gümrük gözetimi dışına çıkarılması halinde gümrük yükümlülüğünün doğacağı öngörülmüştür. Gümrük Yönetmeliğinin olay tarihinde yürürlükte bulunan 213. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde, "Hareket idaresi"nin, eşyayı transit rejimine tabi tutan beyanın kabul edildiği gümrük idaresini; (j) bendinde, "Varış idaresi"nin, transit rejimine tabi tutulan eşyanın, rejimin sonlandırılması için sunulması gereken gümrük idaresini ifade ettiği; 239. maddesinde, hareket idaresinin, kendisindeki bilgilerle varış idaresinden gelen bilgileri karşılaştırarak rejimin usulüne uygun olarak sonlandırıldığını tespit etmesi durumunda rejimi ibra edeceği; 240. maddesinde, hareket idaresinin, rejimi ibra etmesi halinde teminatı serbest bırakacağı, ancak kapsamlı teminat kullanılması durumunda varış bilgisi mesajı alındığında teminat tutarının serbest bırakılacağı düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Olayda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, transit rejim kapsamında antrepoya konulan ve antrepo rejimine tabi tutulmadan önce yurt içinde bırakılan eşyaya ilişkin olarak 4458 sayılı Kanun uyarınca gözetim ve denetime ve işlem tesis etmeye yetkili gümrük idaresinin, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine giriş işlemlerini gerçekleştirerek transit rejime tabi tutan gümrük idaresi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; ... no'lu TIR karnesi kapsamındaki eşyaların yurda giriş işlemlerini yapan gümrük idaresinin Kapıkule Tır Gümrük Müdürlüğü; anılan TIR karnesinin varış işlemlerini yapan varış gümrük idaresinin Halkalı Gümrük Müdürlüğü ve mahrece iade için düzenlenen ... no'lu TIR karnesi kapsamındaki bahse konu eşyaların araç içerisinde bulunmadığının tespitini yapan gümrük idaresinin ise Kapıkule Tır Gümrük Müdürlüğü olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda, antrepoya konulan eşyaların Türkiye Gümrük Bölgesine giriş işlemlerini gerçekleştirerek transit rejime tabi tutan idarenin Kapıkule Tır Gümrük Müdürlüğü olması nedeniyle söz konusu eşyayla ilgili olarak işlem tesis edilmesine anılan Müdürlüğün yetkili olduğu anlaşıldığından, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulması amacıyla sevk edildiği Halkalı Gümrük Müdürlüğünce tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık, temyize konu kararda ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 04/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.