Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/3467 · K. 2025/1576

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/3467 E.  ,  2025/1576 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3467 Karar No : 2025/1576 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Van ili, ... İlçe Millî Eğitim Müdürü olarak görev yapmakta iken emekli olan davacının, görev yaptığı dönemle ilgili olarak hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Millî Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, "çocuğun cinsel istismarı" ve "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçlarını işlediği iddiasıyla yargılandığı davada ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ''sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair mahkumiyetine yeter her türlü şüpheden uzak, somut, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı'' gerekçesiyle beraatine karar verildiği, anılan Ağır Ceza Mahkemesi kararında ayrıca; "sanığın; mağdurun ailesinin aile dostu olduğu, olay tarihinde mağdur ile sanığın görüştüğü, her ne kadar sanığın mağdurun göğüslerine dokunması suretiyle cinsel istismarda bulunduğu iddiasıyla kamu davası açılmışsa da aşamalarda alınan mağdur beyanlarının çelişkili olduğu, sanığın ise soruşturma ve kovuşturma aşamalarında alınan istikrarlı savunmalarında üzerine atılı suçu işlemediğini belirttiği, dosyada sanığın savunmasının aksini gösterir, mağdurun soyut ve çelişkili beyanı dışında, somut herhangi bir delil bulunmadığı, kamera görüntülerinin de sanık savunmasını doğruladığı, bu hali ile sanığın üzerine atılı suçları işlediğine dair mahkumiyetine yeter, her türlü şüpheden uzak, somut, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı" şeklinde tespitlere yer verildiği, bununla birlikte disiplin soruşturması dosyasında da davacının üzerine atılı fiili işlediğinin kesin, inandırıcı ve hukuken geçerli olabilecek nitelikte ve yeterlilikte somut delillerle tam olarak ortaya konulamadığı, mağdurun beyanı esas alınmak suretiyle işlem tesis edildiği anlaşılmış olup, tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezası verilebilmesi için 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda "amir" isteğinin/teklifinin bulunması gerekmekte olup, yüksek disiplin kurulunca bu cezanın verilebilmesi için "amir" isteğinin/teklifinin bulunmasının bir ön koşul olduğu, böyle bir istek/teklif bulunmadan yüksek disiplin kurulunca bu cezanın verilmesinin Kanun'a uygun olmayacağı, ancak burada, Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen "amir"in kim olduğunun da ortaya konulması gerektiği, burada kastedilenin "atamaya yetkili amir" olduğunun açık olduğu, zira, Kanun'un 126. maddesinin üçüncü fıkrasında disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi bulunmadığı, cezayı kabul veya reddedecekleri, ret halinde "atamaya yetkili amirler"in 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbest oldukları belirtildiğine göre, başka bir ceza vermekte serbest olan atamaya yetkili amirin "isteği/teklifi reddedilen" amir olduğunun kabulü gerektiği; bu itibarla, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması teklifini içeren vali yardımcısının yazısının atamaya yetkili amir isteği/teklifi olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp, davacı hakkında atamaya yetkili amirin herhangi bir isteği/teklifi bulunmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği belirtilerek, istinaf başvurusunun anılan gerekçeyle reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Soruşturma raporunda yer verilen tespitler doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Van ili, ... İlçe Millî Eğitim Müdürü olarak görev yapmakta iken 25/05/2018 tarihinde isteği ile emekli olan davacının, görev yaptığı dönemle ilgili olarak hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen 26/09/2018 tarihli soruşturma raporunda; davacının, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılması yolunda kanaat bildirilmiş, bunun üzerine dosya, gereğinin yapılması için (Vali adına) Vali Yardımcısının ... tarih ve E... sayılı yazısı ile Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna sunulmuş, Millî Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, davacının "Devlet memurluğundan" çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinde; "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler. Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar açıkça belirlenmiştir. Her idari işlemde olduğu gibi disiplin cezasının tesisinde de işlemin yetkili makam tarafından yapılması, yetkilerin kanunun çizdiği sınırlar içinde şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarına uygun olarak kullanılması idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda, olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda; adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacının kanaat ve teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta düzenlenen hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının disiplin amiri, disiplin kurulu veya yüksek disiplin kurulu tarafından değerlendirileceği; yukarıda açık metnine yer verilen mevzuat hükümlerinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasına, idarece usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma sonucunda getirilen teklif üzerine, yetkili yüksek disiplin kurulunca karar verileceği öngörülmüş olup; Kanun'da yer alan "amirlerinin bu yoldaki isteği" ibaresinin de bu hususa ilişkin bulunduğu; sadece atamaya yetkili amir veya disiplin amirince bu konuda özel şekle tabi bir teklifte bulunulması gerektiği yönünde bir düzenlemenin de bulunmadığı görülmektedir. Uyuşmazlıkta, Van Valiliğinin 22/05/2018 tarihli oluru ile başlatılan soruşturma sonucunda hazırlanan 26/09/2018 tarihli soruşturma raporunda, disiplin yönünden davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması yolunda getirilen teklif doğrultusunda gereğinin yapılması için dosyanın Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği, dolayısıyla teklifin usulüne uygun gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava konusu işlemde 657 sayılı Kanun'un 126/2. maddesi yönünden hukuka aykırılık bulunmadığının açık olması karşısında; Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusu ile ilgili olarak uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, belirtilen husus göz ardı edilerek verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 19/03/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, ''Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak'' fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, 126. maddesinde ise "Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir. Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler. Özel kanunların disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullarla ilgili hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir. Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 03/06/1991 tarihli ve 20890 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin eki Cetvelde, ilçe milli eğitim müdürü olarak görev yapan davacının disiplin amiri; kaymakam, üst disiplin amiri ise vali olarak belirlenmiştir. Dosyanın incelenmesinden, Van ili, ... İlçe Millî Eğitim Müdürü olarak görev yapmakta iken emekli olan davacının, görev yaptığı dönemle ilgili olarak hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde Devlet memurluğundan çıkarılması teklifini içeren maarif müfettişi soruşturma raporunun, (teklif tarihi itibarıyla "Vali Vekili" sıfatı bulunmayan) Vali Yardımcısı tarafından Milli Eğitim Bakanlığına sunulduğu ve teklif uygun bulunarak, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği görülmüştür. 657 sayılı Kanun'un 126. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "amirlerin bu yoldaki isteği üzerine" ibaresindeki "amir"den, "disiplin amiri"nin anlaşılması gerektiği açık olup; Milli Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca, ilçede görev yapan davacı hakkındaki teklifin, disiplin amiri olarak; kaymakam, üst disiplin amiri olarak vali tarafından yapılması gerekmektedir. Uyuşmazlıkta, böyle bir teklif bulunmaksızın, disiplin amirliği yetkisi olmayan vali yardımcısı tarafından yapılan teklife istinaden tesis edilen dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararında bu yönüyle hukuka uyarlık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin reddiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının, gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği görüşüyle, bozma yönündeki Daire kararına katılmıyoruz.