Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/3741 · K. 2024/4029

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/3741 E.  ,  2024/4029 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2022/3741 Karar No : 2024/4029 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü - (E - Tebligat) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Anonim Şirketi VEKİLİ : Av.... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ...tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, süresinde itiraz edilmeyerek vergi ve cezanın kesinleştiğinden bahisle ödeme emri düzenlenmişse de, davacı tarafından 25/01/2021 tarihinde söz konusu ek tahakkuk ve ceza kararlarına karşı itiraz başvurusunda bulunulduğu, Bölge Müdürlüğünce başvuru hakkında bir karar verilerek davacıya tebliğ edilmeksizin ödeme emrinin tebliğ edildiği, bu durumda, ödeme emrine karşı dava açmakla idarenin cevabının beklenmesi arasında muallakta bırakılan davacının idarece işlem tesis edileceğine ilişkin güveni ve haklı beklentisinin devam ettiği süreçte, doğrudan takibata yönelik işlem tesis edilmekle hukuki güvenlik ilkesinin zedelendiği, başka bir ifade ile, kamu alacağının henüz idari yönden kesinleşmediği anlaşıldığından, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi uyarınca yapılan itiraz başvurularını 30 gün içinde karara bağlayarak ilgilisine tebliğ etme görevi olan idarenin, davacının itiraz başvurusunu yanıtlamak yerine, davacıya tanınan bir hak olan zımni ret müessesesini davacı aleyhine kullanmak suretiyle ödeme emri düzenlemesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ek tahakkuk ve para cezası usulüne uygun tebliğ edilerek kesinleştiğinden, davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Her ne kadar, davacının itiraz başvurusunun karara bağlanması suretiyle alacağın idari yönden kesinleştirilerek takibata yönelik işlem tesis edilmesinin icap ettiği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş ise de, olayda, elektronik ortamda usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşılan ek tahakkuk ve para cezasına karşı süresinde itiraz edilmeyerek alacağın kesinleşmesi nedeniyle ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, ödeme emrinin diğer yönlerden hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya nedeniyle ek olarak tahakkuk ettirilen katma değer vergisi ile karara bağlanan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinin 1. fıkrasında, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri bir dilekçe ile itiraz edebilecekleri; 2. fıkrasında, idareye intikal eden itirazların otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edileceği; 4. fıkrasında, itirazın reddi kararlarına karşı, işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabileceği kuralına yer verilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olacağı kuralına yer verilmiş; 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabileceği hüküm altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, 16/12/2020 tarihinde elektronik ortamda davacıya tebliğ edilen ek tahakkuk ve para cezasına karşı süresinde itiraz edilmediği ve ödeme yapılmadığından bahisle düzenlenen ödeme emrinin 23/01/2020 tarihinde elektronik ortamda tebliğ edilmesi üzerine, ek tahakkuk ve para cezası kararlarının usulüne uygun tebliğ edilmediği, ödeme emrinin tebliği üzerine söz konusu kararlardan haberdar olunduğu iddiasıyla itiraz başvurusunda bulunulduğu, davalı idarece itiraza ilişkin süre uzatım kararı alındığı anlaşılmıştır. Her ne kadar, davacının itiraz başvurusunun karara bağlanması suretiyle alacağın idari yönden kesinleştirilerek takibata yönelik işlem tesis edilmesinin icap ettiği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş ise de, olayda, elektronik ortamda usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşılan ek tahakkuk ve para cezasına karşı süresinde itiraz edilmeyerek alacağın kesinleşmesi nedeniyle ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Kaldı ki, davaya konu ödeme emrinin (ek tahakkuk ve para cezası kararları ile aynı usulde) 23/01/2020 tarihinde tebliği üzerine yapılan ek tahakkuk ve ceza kararlarına vaki itirazın, ödeme emri düzenlenmesinden önce karara bağlanmasının mümkün olmadığı da açıktır. Bu durumda, ödeme emrinin diğer yönlerden hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 07/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.