Danıştay Kararı · E. 2022/4301 · K. 2024/2193

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/4301 E.  ,  2024/2193 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4301 Karar No : 2024/2193 DAVACI : ...'u temsilen ... Sendikası (Adalet-Sen) VEKİLLERİ : Av. S... DAVALILAR : 1- ... VEKİLLERİ : Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürü ..., Av. ... 2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av.... 3-... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ... DAVANIN KONUSU : .... İdare Mahkemesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli statüde mübaşir olarak görev yapan davacının, adalet hizmetleri tazminatından yararlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün...tarih ve ... sayılı işlemiyle reddi üzerine; 1. 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan 'Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "her statüdeki sözleşmeli personele ödeme yapılamayacağına" yönelik düzenlemenin, 2. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 3. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz." şeklindeki düzenlemenin, 3. 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Kısmının Birinci Bölümünde yer alan "Adalet hizmetleri tazminatı" başlıklı 24. maddesinde, sözleşmeli statüdeki personele yer verilmemesi yolundaki eksik düzenlemenin, iptaline karar verilmesi istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Kısmının Birinci Bölümünde yer alan "Adalet hizmetleri tazminatı" başlıklı 24. maddesiyle; adalet hizmetleri tazminatı oranlarının, Ankara, İstanbul ve İzmir illerinde görev yapanlara %15, diğer büyükşehirlerde %10 ve büyükşehir olmayan diğer illerde ise %5 oranında artırımlı uygulanmasının öngörüldüğü; bu düzenlemeyle, kadrolu personelin tazminat oranlarının artırıldığı; bunun üzerine, sözleşmeli personelin de adalet hizmetleri tazminatından yararlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 07/07/2022 tarih ve 16564 sayılı işlemiyle reddedildiği; söz konusu başvurunun reddine gerekçe olarak dava konusu düzenlemelerin gösterildiği; 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 24. maddesinde, herhangi bir şekilde kadrolu sözleşmeli ayrımı yapılmadığı halde, sözleşmeli personelin adalet hizmetleri tazminatından yararlandırılmadığı, dava konusu düzenlemelerin sözleşmeli personel aleyhine sonuçlar doğurduğu; aynı işi, aynı mesai saatlerinde ve aynı şekilde yapmakta olan personel arasında, mali ve sosyal haklar yönünden ayrım yapılmasının eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği ve verimliliğin azalmasına neden olduğu; Anayasa'nın 49. maddesi uyarınca çalışma barışını koruma konusunda Devletin pozitif yükümlülüğünün bulunduğu; sözleşmeli personele, anılan tazminatın ödenmemesini öngören dava konusu düzenlemelerin Anayasa'nın 10., 49. ve 55. maddelerine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir. DAVALI ... VE .... BAKANLIĞININ SAVUNMALARI : Usule ilişkin olarak; dava dilekçesinin “konu” bölümünde bireysel işlemin de iptali istenildiği halde, “sonuç ve istem” bölümünde sadece düzenleyici işlemlerin iptalinin istenildiği, dilekçede davacının taleplerinde farklılık olduğundan dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği, esasa ilişkin olarak; Anayasa'nın 128. maddesinde memurların ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının kanunla düzenlenmesinin öngörüldüğü, memurların mali ve sosyal haklarının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda, sözleşmeli personelin mali ve sosyal haklarının ise 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (B) fıkrasına istinaden yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da düzenlendiği; 657 sayılı Kanun’un 152. maddesi uyarınca memurlara ödenmekte olan zam ve tazminatların, sözleşmeli personele” de ödenmesi yönünde mevzuatta bir düzenlemeye yer verilmediği; açık bir yasal düzenleme bulunmadıkça, zam ve tazminatların kıyas yoluyla sözleşmeli personele ödenmesinin mümkün olmadığı, nitekim, emsal yargı kararlarının da bu yönde olduğu; ayrıca, Anayasa Mahkemesinin 10/03/2011 tarih ve E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararıyla, memurlar ile sözleşmeli personelin aynı hukuksal konumda olmadıkları ve farklı hukuksal düzenlemelere tabi olmalarının eşitsizliğe aykırı olmadığına karar verildiği; dava konusu düzenlemelerin personelin tabi olduğu statüye ve üst hukuk normlarına uygun olarak düzenlendiği ve hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır. DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 2022-2023 yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Kısmının Birinci Bölümünde yer alan "Adalet hizmetleri tazminatı" başlıklı 24. maddesiyle; adalet hizmetleri tazminatı oranlarının, Ankara, İstanbul ve İzmir illerinde görev yapanlara %15, diğer büyükşehirlerde %10 ve büyükşehir olmayan diğer illerde ise %5 oranında artırımlı uygulanmasının öngörüldüğü; 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 29. maddesinde, toplu sözleşmenin tarafları ve imzalanması hususlarının düzenlediği; buna göre, yetkili sendika veya konfederasyonun teklifi üzerine Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında gerçekleştirilen serbest teklif ve toplu pazarlık usulü gerçekleştirilen görüşmelerde mutabakat sağlanarak imzalanan toplu sözleşme hükümlerinde herhangi bir eksiklik bulunmadığı, taraflarca mutabık kalınan hükümlerin yürürlüğe konulduğu, toplu sözleşme hükümleri kapsamında yer almayan taleplerin karşılanmasının mümkün olmadığı, dava konusu düzenlemelerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Anayasa'nın 128. maddesinde, kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği ve bunların nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüştür. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda ise, kamu hizmetlerinin, memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtilmiş, her bir istihdam şekli yönününden, hukuki statü, aylık ve özlük hakları farklı hukuki rejimlere tabi tutulmuştur. Bu durumda, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamındaki sözleşmeli kamu personeli, Anayasa'nın 128. maddesinde sayılan memur statüsünde olmadığından, sözleşmeli personel ile memurların hukuki statülerinin, aylık ve diğer özlük haklarının farklı olarak belirlenmesinde, Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık olmadığı; dolayısıyla, kadrolu memurlardan farklı statüye sahip olan sözleşmeli personele adalet hizmetleri tazminatı ödenmemesi sonucunu doğuran dava konusu düzenlemelerde, üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; .... İdare Mahkemesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli mübaşir olarak görev yapan davacı tarafından, adalet hizmetleri tazminatından yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddi üzerine; 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan ''Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar"ın 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "her statüdeki sözleşmeli personele ödeme yapılamayacağına" yönelik düzenlemenin, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar"ın 3. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz." şeklindeki düzenlemenin ve 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Kısmının Birinci Bölümünde yer alan "Adalet hizmetleri tazminatı" başlıklı 24. maddesinde, sözleşmeli personele yer verilmemesi yolundaki eksik düzenlemenin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde,"(1)Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır. (2)Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır.", hükmüne yer verilmiş, "İstihdam Şekilleri" başlıklı 4. maddesinde, Kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği; (B) fıkrasında, sözleşmeli personelin, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri olduğu belirtilmiştir. Anılan Kanun'un "Zam ve Tazminatlar" başlığı altında düzenlenen 152. maddesinin II-Tazminatlar bölümünün G) Adalet Hizmetleri Tazminatı kısmında ise, Yüksek Mahkemeler, Yüksek Seçim Kurulu, Sayıştay, İl ve İlçe Seçim Kurulları, Adli, İdari, Askeri Yargıda (ceza infaz kurumları ve icra müdürlükleri personeli dahil) görevli bu Kanuna tabi personelden; maddede sayılan Hizmet Sınıflarına ve ünvanlara, belirtillen nispetleri aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde tazminatların ödeneceği, III- Ortak Hükümler başlıklı bölümünde de, bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasların, bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanacağı ve Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulacağı kurala bağlanmıştır. Yukarıda anılan 657 sayılı Kanunun 152. maddesine göre kararlaştırılan 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının, ödeme yapılmayacak hallerin düzenlendiği 11. maddesinin birinci fıkrasının a) bendinde, bu Karara ekli I sayılı Cetvelde ve bu Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkranın (b) bendinde yer alan zamlar ile II ve III sayılı Cetvellerde yer alan tazminatların her statüdeki sözleşmeli personele (6/2/1997 tarihli ve 97/9021 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı saklı kalmak üzere) ödenmeyeceği kural altına alınmış, Karar Eki III sayılı Cetvelin F-Adalet Hizmetleri Tazminatı Bölümünde, Yüksek Mahkemeler, Yüksek Seçim Kurulu, Sayıştay, İl ve İlçe Seçim Kurulları ile adli, idari ve askeri yargıda (Ceza İnfaz Kurumları ve İcra Müdürlükleri personeli dahil) fiilen görev yapan memurlara ödenecek tazminat oranları belirlenmiştir. Kamu kurum ve kuruluşları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası uyarınca sözleşmeli personel istihdam etmekte olup, anılan maddede yer alan kurala dayanılarak 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar" hazırlanmış, 26/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe konulmuş olup, bu Esasların 22/11/2010 tarih ve 2010/1169 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 1. maddesinde, bu Esasların, 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş, 3. maddesine 03/08/2005 tarih ve 2005/9245 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların 1. maddesiyle eklenen dördüncü fıkrada, " Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılmaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz" kuralına yer verilmiştir. 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin 3. Kısım 1. Bölüm'de yer alan "Büro, Bankacılık ve Sigortacılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmenin 'Adalet Hizmetleri Tazminatı' başlıklı 24. maddesinde, " 17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli (III) sayılı Cetvelin "F-Adalet Hizmetleri Tazminatı" bölümünde yer alan oranlar; Ankara, İstanbul, İzmir İllerinde görev yapanlar için 15 puan, dğer büyükşehirlerde görev yapanlar için 10 puan ve diğer illerde görev yapanlar için 5 puan arttırımlı uygulanır." şeklinde düzenlenmiş, maddede sözleşmeli personele yer verilmemiştir. Hukuk sistemi, en üstte evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasanın yer aldığı ve sırasıyla kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan normlar hiyerarşisinden oluşmaktadır. Bir hukuk normunun kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır. Anayasa Mahkemesi'nin 10/03/2011 tarih, E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararında; memurların içeriği taraflarca belirlenemeyen bir statüye atanırken, sözleşmeli personelin kamu hizmetine sözleşme ilişkisi ile bağlandığı, 657 sayılı Yasa'nın 4/A maddesine tabi memur statüsü ile 4/B kapsamındaki sözleşmeli personelin aynı hukuksal konumda olmadıkları ve farklı hukuksal düzenlemelere tabi olmalarının eşitsizliğe yol açtığının ileri sürülemeyeceği vurgulanmıştır. 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamındaki çalışanların, Anayasa'nın 128. maddesinde sayılan "memurlar" kapsamında olmadığı, bir hizmet karşılığında, sadece ihtiyaç duyulan hizmet nedeniyle ve idari sözleşme imzalamak suretiyle istihdam edildiği ve sözleşme ücretinin de yapılan işin karşılığı olduğu gözetildiğinde, sözleşmeli personel ile memurların hukuki statüleri, aylık ve özlük haklarının farklı hukuki rejime tabi oldukları anlaşıldığından, sözleşmeli personel ile kadrolu memurların aylık ve diğer parasal hakları yönünden farklı düzenlemeler yapılması mümkündür. Dolayısıyla; aynı işi yapan sözleşmeli personel ile memurların ücret ve diğer parasal haklarının farklı olarak belirlenmesi, Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmemektedir. Bu durumda; kadrolu memurlardan farklı statüye sahip olan sözleşmeli personele adalet hizmetleri tazminatı ödenmemesi sonucunu doğuran dava konusu düzenlemelerde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma için taraflara önceden bildirilen 07/05/2024 tarihinde, davacı... ile vekili Av. ... ve davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığı vekili Av. ..., Adalet Bakanlığı vekili Av. ..., Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı vekili Hukuk Müşaviri Av. ...'nun geldiği, Danıştay Savcısı...'in hazır olduğu görülmekle açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığı ve Adalet Bakanlığının usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Kısmının Birinci Bölümünde yer alan "Adalet hizmetleri tazminatı" başlıklı 24. maddesinde, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'a ekli (III.) sayılı Cetvelin adalet hizmetleri tazminatı bölümünde yer alan oranların, İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde görev yapan personel yönünden belirlenen farklı oranlarda artırımlı olarak uygulanacağı belirtilmiştir. Ankara 6. İdare Mahkemesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli statüde mübaşir olarak görev yapan davacı tarafından, sözleşmeli statüdeki personelin de adalet hizmetleri tazminatından yararlandırılması talebiyle yapılan başvurunun Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E-... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine, anılan işlemin dayanağı olan düzenlemelerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: İlgili Mevzuat: Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır" düzenlemesine yer verilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 1. maddesinin ikinci fıkrasında, "Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır. Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler uygulanır."; 4. maddesinde, "Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. A) Memur: Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır. Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır. B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir. ... ... ... Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenir. Yurtdışı teşkilatlarında bu fıkra kapsamında istihdam edilecek sözleşmeli personelin hizmet sözleşmesi süreleri, zorunlu hâllerde mali yılla sınırlı olma şartı aranmaksızın Cumhurbaşkanınca belirlenebilir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde fesih tarihinden, sözleşmeyi yenilememeleri hâlinde sözleşmenin bitiminden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler." ; "Zam ve Tazminatlar" başlıklı 152. maddesinde, ... ... . "G) Adalet Hizmetleri Tazminatı Yüksek Mahkemeler,Yüksek Seçim Kurulu, Sayıştay, İl ve İlçe Seçim Kurulları, Adli, İdari, Askeri Yargıda (ceza infaz kurumları ve icra müdürlükleri personeli dahil) görevli bu Kanuna tabi personelden; a) Genel İdare Hizmetleri Sınıfında bulunanlar için % 180 ine, b) Yardımcı Hizmetler Sınıfında bulunanlar ile Teknik Hizmetler Sınıfında olduğu halde bu sınıfın özel hizmet tazminatından yararlanamayanlar için % 56 sına, c) (Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)[259] d) Cezaevi Müdürü, İnfaz ve Koruma Başmemuru, İnfaz ve Koruma Memurlarına ayrıca % 10 una, e) (Ek:24/11/2021-7343/35 md.) İcra başmüdürlerine ayrıca % 50 sine, ... ... ... kadar, bu nispetleri aşmamak üzere Cumhurbaşkanınca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir." hükümleri öngörülmüştür. 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın "Ödeme yapılmayacak haller" başlıklı 11. maddesinde; "Bu Karara ekli I sayılı Cetvelde ve bu Kararın 4 üncü maddesinin birinci fıkranın (b) bendinde yer alan zamlar ile II ve III sayılı Cetvellerde yer alan tazminatlar; a) Her statüdeki sözleşmeli personele (6/2/1997 tarihli ve 97/9021 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı saklı kalmak üzere), ... ... ... ödenmez." denilmiş, Karar'a ekli (III.) sayılı Cetvel'in "F. Adalet Hizmetleri Tazminatı" bölümünde, Yüksek Mahkemeler, Yüksek Seçim Kurulu, Sayıştay, İl ve İlçe Seçim Kurulları ile adli, idari ve askeri yargıda (Ceza İnfaz Kurumları ve İcra Müdürlükleri personeli dahil) fiilen görev yapan memurlara ödenecek tazminat oranları belirlenmiştir. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile hazırlanan ve 09/05/2020 tarih ve 31122 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 08/05/2020 tarih ve 2506 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca bu Yönetmelik Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne eklenen Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde, "Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır." 3. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz." kuralı bulunmaktadır. 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin 3. Kısım 1. Bölüm'de yer alan "Büro, Bankacılık ve Sigortacılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmenin "Adalet Hizmetleri Tazminatı" başlıklı 24. maddesi, "17/04/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karara ekli (III) sayılı Cetvelin "F-Adalet Hizmetleri Tazminatı" bölümünde yer alan oranlar; Ankara, İstanbul, İzmir İllerinde görev yapanlar için 15 puan, diğer büyükşehirlerde görev yapanlar için 10 puan ve diğer illerde görev yapanlar için 5 puan arttırımlı uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bakılan davada uyuşmazlık, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (A) fıkrasında belirtilen memurlara ödenmesi öngörülen adalet hizmetleri tazminatının, statüleri, aynı maddenin (B) fıkrasında düzenlenen sözleşmeli personele ödenmesine imkân olup olmadığı, sözleşmeli personele, sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamayacağı ve sözleşmelerine bu yolda hüküm konulamayacağına ilişkin düzenlemelerin hukuka aykırı olup olmadığına ilişkindir. Dava, 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "her statüdeki sözleşmeli personele ödeme yapılamayacağına" yönelik düzenleme ile 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 3. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz." şeklindeki düzenlemenin iptali istemi yönünden incelendiğinde; Anayasa'nın 128. maddesinde, Devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği ve bunların nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği öngörülmüştür. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; bu Kanun'un, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler, İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanacağı, sözleşmeli ve geçici personel hakkında ise bu Kanun'da belirtilen özel hükümlerin uygulanacağı belirtilmiş; "İstihdam şekilleri" başlıklı 4. maddesinde, kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği hükme bağlandıktan sonra, (A) bendinde memur; mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişilerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler olarak tanımlanmış; (B) bendinde; sözleşmeli personelin; Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri olduğu, sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin Cumhurbaşkanınca belirleneceği kurala bağlanmıştır Sözleşmeli personel, memurlardan farklı olarak, yıllık sözleşme ile istihdam edilen kamu hizmeti görevlisi olarak kabul edildiğinden, memuriyetten farklı bir statü olarak oluşturulmuştur. Sözleşmeli personel statüsü, her ne kadar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda belirtilen istihdam şekillerinden birisi olsa da, bu statüde istihdam edilen personelin özlük ve sosyal hakları, aynı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrasının verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca çıkartılan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da belirlenmiş; dolayısıyla, sözleşmeli personelin özlük hakları yönünden memurlardan farklı düzenlemeler yapılması mümkün hale getirilmiştir. 657 sayılı Kanun'da, sözleşmeli statüdeki personele adalet hizmetleri tazminatı ödeneceği veyahut sözleşmeli statüdeki personelin, nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin Kanun'un 4. maddesinin (A) fıkrası kapsamındaki memurlarla aynı şekilde düzenleneceği yolunda herhangi bir hükme yer verilememiş; memurlarla aynı işi yapsalar dahi, 657 sayılı Kanun gereğince aynı hukuksal durumda olmamaları nedeniyle özlük haklarının farklı olarak belirlenmesi mümkün olan sözleşmeli personelin, istihdam koşulları ile ilgili olarak, 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ve 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da 657 sayılı Kanun'un memurlar için öngördüğü koşullardan farklı düzenlemelere gidilmiş, anılan Bakanlar Kurulu eki Karar'ın 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde her statüdeki sözleşmeli personele ödeme yapılmayacağı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar'da ise, 3. maddesinin dördüncü fıkrasında, sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti dışlında herhangi bir ad altında ödeme yapılamayacağı ve imzalanacak sözleşmeler bu yolda hüküm konulamayacağı belirtilmişken, her iki düzenlemede de, hüküm bulunmaması halinde 657 sayılı Kanun'un memurlar için öngördüğü kuralların uygulanacağı yolunda bir atfa da yer verilmemiştir. Bu durumda, memurlardan farklı statü ve hukuksal durumlara tabi olan sözleşmeli statüdeki kamu personelinin, memurlara ödenmesi öngörülen zam ve tazminatlardan yararlandırılmayacağı; anılan personele, sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılmayacağı, yapılacak sözleşmelere bu yönde hüküm konulamayacağına ilişkin düzenlemeler getiren dava konusu hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Her ne kadar, davacı tarafından, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (A) fıkrası kapsamındaki memurların faydalandığı adalet hizmetleri tazminatından, aynı maddenin (B) fıkrası kapsamındaki sözleşmeli kamu personelinin yararlandırılmamasının, aynı hukuksal konumda bulunanlara aynı hukuk kurallarının uygulanmasını öngören Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de; Anaya Mahkemesinin 10/03/2011 tarih ve E:2008/54, K:2011/45 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, aynı hukuksal durumların aynı, ayrı hukuksal durumların farklı kurallara bağlı tutulması halinde Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesinin zedelenmeyeceği, Devlet memurları ile sözleşmeli statüdeki kamu görevlilerinin aynı hukuksal konumda olmamaları nedeniyle, ödenecek tazminatlar yönünden farklı koşul ve kurallara tabi tutulmalarının hukuken mümkün bulunduğu sonucuna ulaşıldığından, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir. Dava, 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Kısmının Birinci Bölümünde yer alan "Adalet hizmetleri tazminatı" başlıklı 24. maddesinde, sözleşmeli statüdeki personele yer verilmemesi yolundaki eksik düzenlemenin iptali istemi yönünden incelendiğinde; 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin Üçüncü Kısmının Birinci Bölümünde yer alan "Adalet hizmetleri tazminatı" başlıklı 24. maddesinde, 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'a ekli (III.) sayılı Cetvel'in adalet hizmetleri tazminatı bölümünde yer alan oranların, İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde görev yapan personel yönünden belirlenen oranlarda artırımlı olarak uygulanacağı belirtilmiş, anılan maddede, sözleşmeli statüdeki personele yer verilmeyerek, söz konusu kamu görevlileri kapsam dışında tutulmuştur. Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın 11. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 3. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan ve her statüdeki sözleşmeli personele sözleşme ücreti dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamayacağı ve imzalanacak sözleşmelere bu yolda hüküm konulamayacağı yolundaki düzenlemeler hukuka uygun bulunduğundan, anılan maddede sözleşmeli personele yer verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL- yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 07/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.