Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/4502 · K. 2024/4184

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/4502 E.  ,  2024/4184 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4502 Karar No : 2024/4184 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü - ... VEKİLİ : Av.... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Denizcilik Tersanecilik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına tescilli... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma girişi beyannamesi kapsamında ithal edilen eşyanın özel tüketim vergisinden muaf olmadığından bahisle tahakkuk ettirilen özel tüketim vergisi ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile ihtirazi kayıt koyulmak suretiyle ödenen vergi, ceza ve gecikme zammı oranında faizin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 112. maddesi uyarınca tecil faiziyle birlikte iade edilmesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 2581 sayılı Deniz Ticaret Filosunun Geliştirilmesi ve Gemi İnşa Tesislerinin Teşviki Hakkındaki Kanun'un 1.maddesinde yurt dışında inşa suretiyle veya hazır olarak satın alınan gemilerle, yurt içinde inşa, tadil veya onarılan gemilerde (yüzer havuzlar dahil) ve bu gemilerin donatım ve seyirlerinde kullanılan makine, teçhizat ve demirbaş ile gemi üretim tesislerinin inşa, tadil, tevsi veya onarımlarında kullanılan makine, teçhizat ve demirbaşlar, ilgili mercilerin müsaadesi şartıyla gümrük vergisi ile ithalde alınan diğer vergi ve resimlerden (damga resmi dahil) muaf olacağının düzenlendiği, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167. maddesinin 9. fıkrasının (d) bendinde deniz ve hava ulaşım araçlarına ait donatım ve işletme malzemelerinin tüm gümrük vergilerinden muaf tutulduğu ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 7. maddesinin 6. fıkrasında 4458 sayılı Kanun'un anılan hükmüne atıfla eşyaların özel tüketim vergisinden de muaf olacağının düzenlendiği; davalı idarece ilgili muafiyetin yapımı tamamlanmış ve yüzer haldeki deniz taşıtlarına ilişkin donatım ve işletme malzemelerinin ithalatına ilişkin olduğu, inşası devam eden taşıtlara ilişkin olmadığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmakta ise de yukarıda zikredilen mevzuatta böyle bir ayrıma gidilmediğinden bu hususun verginin kanuniliği ilkesine aykırılık teşkil edeceği, öte yandan, davacının ithalini gerçekleştirdiği "lityum iyonlu akümülatör" cinsi eşyanın tanımına bakıldığında yeniden doldurulabilen pil olması, verimliliğinin çok yüksek olması sebebiyle elektronik cihaz ve araçlarda batarya amacı ile kullanılabilmesi ve davacının eşyayı elektrikli motora sahip gemilerde batarya amacı ile kullandığını belirtmesi ve idarece aksi yönde kullanıldığına ilişkin bir tespitte de bulunulmadığı dikkate alındığında, eşyanın, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğünün 18/07/2014 tarih ve 2014/17 sayılı Genelgesiyle belirlenen deniz ve hava ulaştırmacılığında kullanılan eşyalardan deniz taşıtlarının donatım malzemesi olarak belirlenen "elektrik sevk sistemi frekans konvertötrleri, motorları, starterleri ve trafoları ile her türlü aksam ve yedek parçaları" sınıfına dahil olduğu, bu sebeple özel tüketim vergisinden muaf olması nedeniyle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından iptaline, ödenen tutarın 4458 sayılı Kanun'un 216. maddesinin 1. fıkrası uyarınca tahsil edildiği tarihten itibaren tecil faizi oranında hesaplanacak faiz ile birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 10. maddesine göre özel tüketim vergisine ilişkin istisna ve muafiyetlerin ancak bu Kanun'a hüküm eklenmek veya bu Kanun'da değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenebileceği, davacı adına tescilli beyanname kapsamındaki eşya özel tüketim vergisine tabi olduğundan tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacının çeşitli tip ve büyüklükteki gemilerin inşası ile 120.000 DWT‘e kadar gemilerin bakım ve onarımı işiyle iştigal ettiği ve adına tescilli...... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma girişi beyannamesi kapsamında 8507.60.00.00.19 GTİP'li "gemi için lityum batarya" ticari isimli eşyayı 2581 sayılı Deniz Filosunun Geliştirilmesi ve Gemi İnşa Tesislerinin Teşviki Hakkındaki Kanun delaletiyle ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167. maddesinin 1. fıkrası uyarınca gümrük vergisinden muaf ve istisna olan özel tüketim vergisinden de istisna olur şerhi düşülerek vergi muafiyetli bir şekilde ithal ettiği anlaşılmaktadır. Gemi inşa faaliyetleri sektöründe iştigal eden firmaların bu faaliyetleri kapsamındaki ithalat işlemlerinde farklı gümrük müdürlüklerinde farklı işlem yapıldığının anlaşılması üzerine uygulama birliği açısından Gümrükler Genel Müdürlüğünün... tarihli ... sayılı ve “Gemi İnşa Eden Firmaların İthalat İşlemlerinde Alınacak Özel Tüketim Vergisi” konulu yazıları ile muafiyetli ithalatların incelenmesinin istenildiği, bu kapsamda davalı idarece davacı adına işlem gören beyannamelerin zamanaşımı hükümleri dikkate alınarak taranması sonucunda tespiti yapılan dava konusu beyanname kapsamında, 2581 sayılı Deniz Filosunun Geliştirilmesi ve Gemi İnşa Tesislerinin Teşviki Hakkındaki Kanun kapsamında ithalat yapılmasına rağmen ..., ... ve ... muafiyet kodlarının girildiği, beyanname konusu eşyanın 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli IV saylı listede özel tüketim vergisine tabi bir eşya olması, eşyanın 2581 sayılı Deniz Filosunun Geliştirilmesi ve Gemi İnşa Tesislerinin Teşviki Hakkındaki Kanun kapsamında ithalinde vergi muafiyetinin ancak istisna belgesi sunulması halinde mümkün bulunması, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167. maddesinin 9. fıkrasının (d) bendi kapsamında da ancak ulaştırmacılıkta kullanılan deniz ve hava ulaşım araçlarına ait donatım ve işletme malzemelerinin muafiyetten yararlanabileceğinden bahisle eşyayla ilgili özel tüketim vergisi tahakkuku ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca para cezası kararı alınmış, anılan kararlara vaki itirazın reddedilmesi üzerine işlemin iptali ile ihtirazi kayıt koyulmak suretiyle ödenen vergi, ceza ve gecikme zammı oranında faizin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 112. maddesi uyarınca tecil faiziyle birlikte iade edilmesi istemiyle işbu dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 21/01/1982 tarih ve 17581 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren 2581 sayılı Deniz Filosunun Geliştirilmesi ve Gemi İnşa Tesislerinin Teşviki Hakkındaki Kanun'un 1. maddesinde yurt dışında inşa suretiyle veya hazır olarak satın alınan gemilerle, yurt içinde inşa, tadil edilen veya onarılan gemilerde (yüzer havuzlar dahil) ve bu gemilerin donatım ve seyirlerinde kullanılan makine, teçhizat ve demirbaş ile gemi üretim tesislerinin inşa, tadil, tevsi veya onarımlarında kullanılan makine, teçhizat ve demirbaşların, ilgili mercilerin müsaadesi şartıyla gümrük vergisi ile ithalde alınan diğer vergi ve resimlerden (damga resmi dahil) muaf olacağı düzenlenmiştir. 12/06/2002 tarih ve 24783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Verginin konusu" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olmayanlar ile, (III) ve (IV) sayılı listelerdeki malların ithalatı veya imal ya da inşa edenler tarafından tesliminin bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tâbi olduğu; yine anılan Kanun'un 4. maddesinin 1.fıkrasının (a) bendi uyarınca, (IV) sayılı listedeki malları imal veya ithal edenler ile özel tüketim vergisi uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler verginin mükellefi olarak tanımlanmış ve aynı Kanun'un 11. maddesinin 3. fıkrasında (IV) sayılı listelerdeki mallar için verginin matrahının teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde, hesaplanacak özel tüketim vergisi hariç, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül edeceği düzenlenmiştir. Yine anılan Kanun'un "İstisnaların sınırı ve yetki" başlıklı 10. maddesinde özel tüketim vergisine ilişkin istisna ve muafiyetlerin ancak bu Kanun'a hüküm eklenmek veya bu Kanun'da değişiklik yapılmak suretiyle düzenleneceği, diğer kanunlarda yer alan istisna veya muafiyet hükümlerinin bu vergi bakımından geçersiz olacağı, uluslararası anlaşma hükümlerinin saklı olacağı hüküm altına alınmış, "Diğer İstisnalar" başlıklı 7. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanun'a ekli listelerdeki mallardan 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 167. maddesi [(5) numaralı fıkrasının (a) bendi ve (7) numaralı fıkrası kapsamında ithal edilen eşya ile (12) numaralı fıkrasının (a) alt bendi kapsamında ithal edilen bu Kanun'a ekli (II) sayılı listenin 87.03 G.T.İ.P numarasında “- Diğerleri” satırı altında yer alan mallardan özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi dahil gümrük vergilerine ilişkin istisna uygulanmaması durumunda belirlenecek gümrüklenmiş değeri 200.000 TL’yi aşanlar hariç], geçici ithalat ve hariçte işleme rejimleri ile geri gelen eşyaya ilişkin hükümleri kapsamında gümrük vergisinden muaf veya müstesna olan eşyanın ithalinin vergiden müstesna olduğu hüküm altına alınmıştır. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun gümrük vergilerinden muafiyet ve istisnaların düzenlendiği 167. maddesinin "Ulaştırmacılıkta Kullanılan Eşya" başlıklı 9. fıkrasının (d) bendinde, deniz ve hava ulaşım araçlarına ait donatım ve işletme malzemesinin gümrük vergilerinden muaf olduğu düzenlenmiştir. 07/10/2009 tarih ve 27369 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2009/15481 sayılı 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın "Deniz ve Hava Ulaştırmacılığında Kullanılan Eşya" başlıklı bölümünün "Muafiyetin Kapsamı" alt başlıklı 97. maddesinin 1. fıkrasında, hava ve deniz ulaşım araçları tarafından yabancı limanlar ve meydanlardan kendi ihtiyaçları için getirilen veya bu araçlar adına gönderilen donatım ve işletme malzemesi bu kapsamda sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda izah edilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi suretiyle dosyanın incelenmesinden, davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında 2581 sayılı Deniz Filosunun Geliştirilmesi ve Gemi İnşa Tesislerinin Teşviki Hakkındaki Kanun delaletiyle ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167. maddesinin 1. fıkrası uyarınca gümrük vergisinden muaf ve istisna olan özel tüketim vergisinden de istisna olur şerhi düşülerek özel tüketim vergisinden muafiyetli bir şekilde ithal işlemlerinin tamamlandığı anlaşılmakta ise de, özel tüketim vergisi muafiyetine dayanak teşkil eden 21/01/1982 tarih ve 17581 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren 2581 sayılı Deniz Filosunun Geliştirilmesi ve Gemi İnşa Tesislerinin Teşviki Hakkındaki Kanun'dan sonra özel tüketim vergisiyle ilgili yasal düzenlemenin 12/06/2002 tarih ve 24783 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu ile getirildiği ve anılan Kanun'un 10. maddesindeki özel tüketim vergisine ilişkin istisna ve muafiyetlerin ancak bu Kanun'a hüküm eklenmek veya değişiklik yapılmak suretiyle kabul edilebileceği, 4760 sayılı Kanun'dan önce yürürlükte olan kanunlarda yer alan istisna veya muafiyet hükümlerinin özel tüketim vergisi bakımından geçersiz olacağı hükmü karşısında 2581 sayılı Kanun hükümlerine dayanarak özel tüketim vergisi muafiyetinden söz edilemeyecektir. 4458 sayılı Kanun'un 167. maddesinin "Ulaştırmacılıkta Kullanılan Eşya" başlıklı 9. fıkrasının (d) bendine göre deniz ve hava ulaşım araçlarına ait donatım ve işletme malzemelerinin ancak ulaştırmacılık faaliyetinde bulunan deniz ve hava ulaşım araçlarında kullanılması halinde gümrük vergilerinden muaf olacağı hüküm altına alınmış olup; davacının ise gemilerin inşası, bakımı ve onarımı işiyle iştigal ettiği ve beyanname konusu eşyaları da faaliyet sahası belli olmayan yüzer hale gelmemiş gemilerin inşasında kullanmak amacıyla satın aldığı anlaşılmıştır. İlgili mevzuata göre beyanname konusu eşyaların ancak ulaştırmacılık faaliyetinde bulunan deniz araçlarında kullanılması halinde muafiyet kapsamında donatım ve işletme malzemesi olarak kabul edilebileceği hususları dikkate alındığında, anılan eşyaların vergiden muaf olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Öte yandan, bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda, para cezası kararı alınabilmesi için 4458 sayılı Kanun'un 234. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde öngörülen koşulların olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:... K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 15/10/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanan karar, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği oyu ile, karara katılmıyorum.