Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/4987 · K. 2024/5485

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/4987 E.  ,  2024/5485 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/4987 Karar No : 2024/5485 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Konya İli, Bozkır İlçesi dahilinde uhdesinde olan S:... sayılı II-b grubu maden ocağı sahasında Y:...-X:... koordinatlarında madencilik faaliyeti yapılan ocağın GSM ruhsat alanı dışında kaldığı gerekçesiyle Maden Kanunu'nun 7/21. maddesi uyarınca 57.097,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 10/03/2020 tarih ve E.413520 sayılı işlemin iptali ile bu ceza nedeniyle ödenen 42.822,75-TL'nin ödeme tarihinden itibaren faiziyle iadesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahkemeye sunulan 26/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Konya İli Bozkır İlçesinde bulunan 250 hektar alan için 22/06/2020 işletme ruhsat yürürlük tarihli Sicil:65302 nolu II-b grubu işletme (mermer) maden ruhsatının ve 76.1 ha alan için 08/07/2020 işletme izin tarihli mermer işletme izninin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden alındığı, 65302 sicil nolu ruhsat için 23/06/2011 tarihli 24,75 ha alan için Konya İl Özel İdaresinden işyeri açma çalışma ruhsatının (GSM) alındığının görüldüğü, keşif günü yapılan incelemelerde Y:...-X:... temsili koordinat ve çevresinde tek basamak olmuş şekilde mermer üretimi yapılmış olduğu, ruhsatlar ile temsili koordinatın uydu görüntüsü fotoğrafında da belirtildiği gibi mermer üretimi yapılan alanın işyeri açma ve çalışma ruhsatının (GSM) 188 m dışında kaldığı"tespitine yer verildiği, söz konusu bilirkişi raporuna karşı davacı tarafından yapılan itirazlar yerinde görülmeyerek, anılan rapor mahkememizde uyuşmazlığın çözümüne esas alınabilecek nitelikte ve mahiyette bulunulduğu ve dava dosyadaki bilgi ve belgelerle yukarıda değinilen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davacı şirket tarafından madencilik faaliyeti yapılan dava konusu ocağın işyeri açma çalışma ruhsatı (GSM) dışında kaldığının sabit olduğu sonucuna varılmış olup, uyuşmazlıkta; davalı idarece ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yıllar itibariyle yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle cezalandırmaya esas eylemin gerçekleştiği yıl olan 2019 yılı itibari ile geçerli olan miktar üzerinden (46.579 TL) idari para cezası tahakkuk ettirilmesi gerekirken 2020 yılı için geçerli olan oranın uygulanarak 57.097,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde bu yönü itibariyle hukuka uyarlık bulunmadığı, buna karşılık; davacının hukuka aykırı faaliyeti nedeniyle idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemin 46.579-TL' lik kısmında ise hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan, davacının işletmekte olduğu maden ocağının GSM ruhsat alanı dışında kaldığının sabit olduğu anlaşıldığından ve bu eylemine karşılık mevzuat hükümlerine göre 46.579,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılması gerektiği sonucuna varıldığından ve yapılan yargılama ile bahse konu bu cezanın hukuka uygun olduğu anlaşıldığından bu ceza için ödenmiş olan 42.822,75-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile tarafına iadesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin davacının 10.518,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kısmının iptaline, 46.579,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kısmına ve bu ceza için ödenmiş olan 42.822,75-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tarafına iadesi istemine yönelik kısmı yönünden ise açılan davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın redde dair kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, para cezası için ödenen 7.888,50-TL'nin ödeme tarihten itibaren işleyen faizi ile iadesi yönünde hüküm tesis edilmediği ileri sürülerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirketin Konya İli Bozkır İlçesi dahilinde bulunan S:... sayılı II-b grubu maden ocağı sahasında temsili Y:...-X:... koordinatlarında madencilik faaliyeti yapmakta olduğu, davalı idare ekiplerince 06-09/12/2019 tarihleri arasında mahallinde denetim yapıldığı, bu denetim neticesinde sözkonusu ocağın İşyeri Açma Çalışma Ruhsatı (GSM) izin alanı dışında kaldığının tespit edilmesi üzerine Maden Kanunu'nun 7/21.maddesi uyarınca 57.097,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7/21. maddesinde "Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya onüçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 46.579 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur. Bu ihlalleri tespit eden kamu kurum ve kuruluşu diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına durumu bildirir. Bu ihlallerin ilk tespit tarihinden itibaren, ilk tespit dâhil üç yıl içinde üç kez yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir." hükmü yer almaktadır. 21.09.2017 tarihli ve 30187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin "Faaliyetlerin denetimi" başlıklı 111. maddesinde "Genel Müdürlükçe yapılan incelemelerde, faaliyet alanında ÇED ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya Kanunun 7 nci maddesinin on üçüncü fıkrasına aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti halinde Kanunun 7 nci maddesinin yirmi birinci fıkrası gereğince işlem tesis edilir." hükmü bulunmaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta; ilk derece Mahkemesince dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine sunulan raporda ''Konya İli Bozkır İlçesinde bulunan 250 hektar alan için 22/06/2020 işletme ruhsat yürürlük tarihli Sicil:... nolu II-b grubu işletme (mermer) maden ruhsatının ve 76.1 ha alan için 08/07/2020 işletme izin tarihli mermer işletme izninin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden alındığı, ... sicil nolu ruhsat için 23/06/2011 tarihli 24,75 ha alan için Konya İl Özel İdaresinden işyeri açma çalışma ruhsatının (GSM) alındığının görüldüğü, keşif günü yapılan incelemelerde Y:...-X:... temsili koordinat ve çevresinde tek basamak olmuş şekilde mermer üretimi yapılmış olduğu, ruhsatlar ile temsili koordinatın uydu görüntüsü fotoğrafında da belirtildiği gibi mermer üretimi yapılan alanın işyeri açma ve çalışma ruhsatının (GSM) 188 m dışında kaldığı" tespitine yer verildiği, yapılan üretimin karşılığı cezanın dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki idari para cezası olduğu anlaşılmaktadır. İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde de ifade edildiği üzere, 2019 yılında gerçekleşen dava konusu fiilin yaptırımının idari para cezası olduğu açık olmakla birlikte, uyuşmazlıkta davalı idarece idari para cezasının miktarı bakımından hataya düşülerek 2019 yılı için belirlenen idari para cezası verilmesi gerekirken yeniden değerleme oranında artış uygulayarak 2020 yılı miktarı esas alınarak idari para cezası verilmesine yönelik dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu sabittir. Ancak, davalı idarece davacının eylemine karşılık olarak tespit tarihi olan 2019 yılı için belirlenen 46.579,00 TL idari para cezası verilmiş olması halinde söz konusu cezanın erken ödeme durumunda %25'i olan 34.934,25-TL'nin ödenmiş olacağı, oysa ki idarenin hatalı işlemi sonucu davacının ödemek zorunda olduğu tutarın 42.822,75-TL olduğu, bu durumda hatalı işlem tesis edilmesi nedeniyle davacının 7.888,50-TL (42.822,75 TL - 34.934,25 TL = 7.888,50 TL) ödemek zorunda kaldığı anlaşılmış olup, ödenen 7.888,50-TL'nin ödeme tarihten itibaren işleyen faizi ile iadesine karar verilmesi gerektiği açıktır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:...., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 23/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.