Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/5363 · K. 2024/6823

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/5363 E.  ,  2024/6823 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/5363 Karar No : 2024/6823 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI):... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- ...'a Velayeten Kendi Adlarına Asaleten 2- ... 3- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi,...İlkokulunda ... gününde teneffüs esnasında, bir başka öğrencinin elinde bulunan kırık şemsiyenin davacılardan öğrenci ...'ın gözüne batması sonucu görme kaybı oluşmasında davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... için tedavi masraflarına karşılık 200,00-TL, geçici iş göremezlik zararına karşılık 300,00-TL ve kalıcı iş göremezlik zararına karşılık 500,00-TL olmak üzere toplam 1.000,00-TL maddi ve 150.000,00-TL manevi, anne ... için 50.000,00-TL manevi, baba ... için 500.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 1.000,00-TL maddi ve 250.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K...sayılı kararda; davaya konu olan olayla ilgili sorumlu oldukları iddiasıyla okul müdürü, müdür yardımcısı ve nöbetçi öğretmen hakkında,... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... gün ve E:... K:... sayılı kararıyla anılan kişilerin ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile ceza soruşturma dosyasının birlikte incelendiği, tazminat istemine konu zararın meydana gelmesinde kusurlu olduğu iddia edilen davalı idareye atfedilecek atfı kabil kusur bulunmadığı, zararın kusursuz sorumluluk esasına göre de tazmininin olanaklı olmadığı, davalı idarenin, davacıların uğradığını iddia ettiği maddi ve manevi zararların tazmini ile sorumlu tutulabilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Olay nedeniyle okul müdürü, okul müdür yardımcısı ve nöbetçi öğretmen hakkında açılan ceza davası sonucunda, haklarında beraat kararı verildiği, yine aynı görevliler hakkında idari/disiplin yönden yapılan inceleme sonucunda düzenlenen müfettiş raporuyla, haklarında herhangi bir işlem tayinine gerek olmadığına karar verildiği, olayın meydana gelmesinde davalı idarenin açık bir hizmet kusurunun bulunmadığı, ancak, davalı idarenin olayda gözetim, denetim, koruma ve güvenlik yükümlülüğünün bulunduğu, kamu hizmetinin yerine getirilmesinde kusuru olmasa bile öğrenci velisinin öğrenciyi okul idaresinin gözetim ve denetimine bıraktığı andan itibaren okulda ders saati içerisinde meydana gelebilecek olan zararlardan sorumlu tutulması ve meydana gelen zararın kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmin edilmesinin kamu külfetleri karşısında eşitlik, hakkaniyet ve nesafet ilkelerinin gereği olduğundan olay sebebiyle davacının uğradığı maddi zararın tespit edilmesi amacıyla Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde, davacının olay esnasında yaralanan sol gözündeki görme kaybı nedeniyle oluşan kalıcı işgöremezlik oranının %32 olduğu hususunun dikkate alındığı, davacı olay tarihinde 6 yaşında olduğundan 18 yaşını doldurmaması nedeniyle geçici işgöremezlik tazminatı hesaplanamayacağı, kalıcı işgöremezlik tazminatının ise 993.829,02-TL olduğunun tespit edildiği, davacılar tarafından raporda belirtilen miktarlara göre tazminat taleplerinin arttırıldığı ıslah dilekçesi üzerine, idare mahkemesi kararının geçici işgöremezlik tazminatı dışındaki kısımlarının kaldırılmasına, davanın kabulüne, 993.829,02-TL maddi tazminatın, dava dilekçesinde istenen 500,00-TL'lik kısmının ve tedavi giderlerine ilişkin 200,00-TL tazminatın, davalı idareye başvuru tarihi olan 01/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 993.329,02-TL'lik kısmının ise, ıslah dilekçesinin verildiği 25/04/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, davalı idarece davacılara ödenmesine, 250.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 01/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, davanın 300,00-TL geçici işgöremezlik tazminatına ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, olayda sorumlu tutulan okul görevlileri hakkında yürütülen ceza davasında beraat kararı verildiği, olayda idarenin kusuru bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, okul içerisinde meydana gelebilecek olaylara karşı idarenin gözetim ve denetim yükümlülüğü bulunduğu, olay nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıkları belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Yine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde "temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı" hükme bağlanmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 332/1 maddesinde; yargılama giderlerine mahkemece resen hükmedileceği hüküm altına alınmıştır. Yargılama giderlerine hükmedilmesi kamu düzeninden olduğu ve re'sen incelenmesi gerekeceğinden, bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin aleyhe bozma yasağı kapsamı dışında olduğunun kabulü gerekmektedir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2 nci maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 11 inci maddesinde, genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca konu olan işlemin yapılmasını isteyen kişilerin ödemekle mükellef olduğu; 15 nci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16 ncı maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21 inci maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28 inci maddesinde ise, (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır. Anılan Kanunun, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda, esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden (Binde 68,31) oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir. Aktarılan Kanun hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç ve posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanacak nispi karar harcının ise tümüyle, haksız çıkan tarafa, başka bir deyişle davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir. Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca, ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hüküm fıkrasında yer alan "...hükmedilen miktar üzerinden nispi olarak alınması gereken 84.979,00-TL karar harcından, dava açılırken ve ıslah dilekçesi sırasında yatırılan toplam 5.105,83-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 79.873,17-TL harcın davacılara tamamlattırılmasından sonra, aşağıda dökümü gösterilen 87.190,20-TL yargılama giderinden davanın haklılığı oranında belirlenen 87.169,17-TL yargılama giderinin davalı idarece davacılara ödenmesine, 21,03-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına" kısmının "...hükmedilen miktar üzerinden nispi olarak alınması gereken 84.979,00-TL karar harcından, davanın açılması ve ıslah dilekçesi verilmesi sırasında peşin yatırılan toplam 5.105,83-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 79.873,17-TL harcın davacılara tamamlattırılmasına, toplam 84.979,00-TL nispi karar harcının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, aşağıda dökümü gösterilen toplam 87.190,20-TL yargılama giderinden 84.979,00-TL nispi karar harcının mahsubu sonucu kalan 2.211,20-TL yargılama giderinden tarafların haklılığı oranında belirlenen 2.210,67-TL yargılama giderinin davalı idarece davacılara ödenmesine, kalan 0,53-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 13/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.