Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/6166 · K. 2024/3872

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/6166 E.  ,  2024/3872 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/6166 Karar No : 2024/3872 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Odaları Birliği VEKİLİ : Av. ... 2- ... Odası VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olan davacı tarafından, meslek mensubu olmayan kişilere yetki vererek ruhsatını kullandırdığından bahisle Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Disiplin Yönetmeliği'nin 9/d maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması kararına yaptığı itirazın süre yönünden reddi ile cezanın kendiliğinden kesinleştiğine ilişkin TÜRMOB'un ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu kararın bildirilmesine ilişkin İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya verilen disiplin cezasının dayanağı Yönetmelik maddesinde yer alan "Meslek ruhsatnamesinin bir başkasına kiraya verilmesi, herhangi bir şekilde bir başkasına kullandırılması veya meslek mensubunun mesleki konulardaki yetkilerini genel vekâletname ve/veya düzenleme şeklinde vekâletname ile veya muvazaa yoluyla yahut da başka kanunlardaki düzenlemeleri kötüye kullanarak, mesleğini bizzat yapmayıp, yetkilerini devamlı ya da geçici olarak meslek mensubu olmayan kişilere kullandırması, kendi adına müşteri kabul etmesine, resmî belgelerde mühür ya da kaşesinin kullanılmasına izin verilmesi" fiili, Yasada açık olarak belirtilen meslekten çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiiler arasında sayılmadığından, bu haliyle dava konusu bireysel işlemin dayanağı Yönetmelik hükmü, Yasada yer almayan bir disiplin suçu öngörmek suretiyle üst hukuk normu olan Yasaya aykırılık teşkil ettiği ve hukuka aykırı olduğu saptanan bu hükme dayanılarak verilen dava konusu disiplin cezasında bu gerekçeyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın ... tarih ve ... sayılı kararıyla Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Disiplin Yönetmeliğinin "9/d maddesi" uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması kararının 19/08/2019 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından, 60 gün içerisinde doğrudan veya 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesinde (Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Disiplin Kuruluna yaptığı itirazın da süreden reddedildiği göz önüne alınması suretiyle) öngörülen süreç işletildikten sonra süresi içerisinde dava açılması gerekirken bu süreler geçirildikten sonra 12/04/2021 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmediği gerekçesi ile istinaf isteminin kabulü ile davanın süre yönünden reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, meslekten çıkarma disiplin cezasının tebliğinde sadece 30 gün içerisinde TÜRMOB’a itiraz edebileceğinin belirtildiği, Anayasa'nın 40. maddesi uyarınca itiraz ve idari yargı yoluna başvurabileceğinin belirtilmediği, ancak TÜRMOB’a yaptığı itirazın reddine ilişkin karara karşı 60 gün içinde idari yargı yoluna başvurabileceğinin belirtildiği, İdareye itiraz hakkının tükenmesi üzerine 60 günlük süre içerisinde işbu davanın açıldığı, Birlik Disiplin Kurulunun itirazın reddine ilişkin kararının Maliye Bakanlığı’nın onayı ile kesinleşeceği, işbu dava konusu olayda TÜRMOB Disiplin Kurulu’nun itirazın reddine ilişkin kararının Maliye Bakanlığı’nın onayına sunulmadığı, dava konusu işleme dayanak vergi inceleme raporunun yazılı olarak davalı Odadan istenmesine karşın tarafına verilmediği, sadece bir sayfadan ibaret cezalandırma yazısının şahsına tebliğ edildiği, savunma hakkının kısıtlandığı, itirazı hakkında uzun süre işlem yapılmadıktan sonra verilen süre ret kararının kasıtlı olduğu belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalılar TÜRMOB ve İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası tarafından; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur. Diğer davalı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı hakkında İzmir Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkalığının 12/01/2018 tarihli SMMM Sorumluluk Raporu uyarınca yapılan disiplin soruşturması sonucunda, mesleki ruhsatını bilerek meslek mensubu olmayan bir başkasına kullandırdığı gerekçesiyle, İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın ... tarih ve ... sayılı kararıyla, Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Disiplin Yönetmeliğinin "9/d maddesi" uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması kararı verilmiştir. Bu kararı 19/08/2019 tarihinde elden tebliğ alan davacı, anlan karara Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği Disiplin Kurulu nezdinde 20/09/2019 tarihinde (iadeli taahütlü olarak postaya verildiği tarih) itiraz etmiştir. 23/09/2019 tarihinde Birlik kayıtlarına giren itiraz, mevzuat ile öngörülen 30 günlük süre geçirildikten sonra yapıldığı gerekçesiyle Birlik Disiplin Kurulunun ... tarih ve Karar No:... sayılı kararıyla süre yönünden reddedilmiş ve anılan meslekten çıkarma cezası kendiliğinden kesinleştiğinin tespitine karar verilmiştir. Bu karar uygulanması için gerekli işlemler yapılmak üzere ... tarih ve ... sayılı yazı ile İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'na iletilmiştir. İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın ... tarih ve ... sayılı yazısıyla itirazının süre yönünden reddedildiği, meslekten çıkarma cezasının ise kendiliğinden kesinleştiği, Gelir İdaresi Başkanlığı ve SGK Başkanlığınca e-beyanname şifrelerinin bu yazının tebliğinden itibaren 1 ay içinde iptal edileceği, sözkonusu süre sonuna kadar ruhsat ve kaşesini Oda'ya teslim etmesi gerektiği ve 60 gün içinde idari yargı yoluna başvurma hakkının bulunduğu hususunun davacıya bildirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun "Oda Disiplin Kurulunun görevleri" başlıklı 26. maddesinde; "Disiplin Kurulunun görevleri, Oda Yönetim Kurulunun disiplin soruşturması açılması kararı üzerine üyeler hakkında disiplin soruşturması yaparak disiplinle ilgili kararları ve cezaları vermek ve Kanunla verilen diğer yetkileri kullanmaktır.", "Birlik disiplin kurulu" başlıklı 38. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında; "Birlik Disiplin Kurulu, Oda Disiplin kurullarının kararlarına karşı yapılacak itirazları incelemek ve bu konularda gerekli kararları vermekle görevlidir.", "Birlik Disiplin Kurulunun itirazların reddine ait kararları Maliye Bakanlığının tasdiki ile kesinleşir." "Disiplin cezaları" başlıklı 48. maddesinde; “…. e) Meslekten çıkarma; meslek mensubunun ruhsatnamesinin geri alınarak bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir. Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla, görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında uyarma, tekrarında ise kınama cezası uygulanır. … Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.", "Yönetmelikler" başlıklı 50. maddesinin (k) bendinde; "Disiplin kovuşturması yapılması konusunda karar verecek merci, disiplin cezalarını vermeye yetkili merciler, disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazın usul ve şartları ve disiplinle ilgili diğer hususlar"ın yönetmelikle düzenleneceği" hükmüne yer verilmiştir. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Disiplin Yönetmeliği'nin "Kararların Kesinleşmesi" başlıklı 29. maddesinde; "Birlik Disiplin Kuruluna otuz gün içinde itiraz edilmeyen ilgili Oda Disiplin Kurulu kararları, itiraz süresinin geçirilmesi ile kendiliğinden kesinleşir ve gereği ilgili Oda tarafından derhâl yerine getirilir. Süresinde itiraz edilen dosyalarda ise, Birlik Disiplin Kurulunun verdiği kararlar kesindir. Ancak, Birlik Disiplin Kurulunun itirazların reddine ait kararları, Maliye Bakanlığının onayı ile kesinleşir. İlgililer bu kararlara karşı, kararların iş veya ikametgâh adreslerine bildirim tarihinden itibaren idarî yargıya başvurabilirler." düzenlemesine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yargılama hukukunda, uyuşmazlığı çözmekle görevli ve yetkili yargı yerinin, kararını oluştururken davacının istemini hiç bir tereddüte yer bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ortaya koyması ve istem ile bağlı kalması gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden; itirazın süre yönünden reddedildiği ve meslekten çıkarma cezasının kendiliğinden kesinleştiğine ilişkin Birlik Disiplin Kurulunun ... tarih ve Karar No:... sayılı kararı ile bu kararın bildirilerek ruhsat ve kaşenin teslim edilmesinin istenilmesine ilişkin İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın ... tarih ve ... sayılı işlemin iptalinin talep edildiği görülmektedir. Bu itibarla; TÜRMOB tarafından tesis edilen ... tarih ve Karar No:... sayılı karar ile bu kararın bildirilerek ruhsat ve kaşenin teslim edilmesinin istenilmesine ilişkin İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın ... tarih ve... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin 11/02/2021 tarihinde davacıya elden tebliğ edildiği, 60 günlük dava açma süresi içerisinde 12/04/2021 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda; süresinde açılan davanın esasına girilerek bir değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu kabul ederek davayı süre yönünden reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak 26/06/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.