Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/626 · K. 2024/4892

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/626 E.  ,  2024/4892 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/626 Karar No : 2024/4892 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği/ ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi talebinin reddi ile özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun olmadığı yönünde tesis edilen Hakkari Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. YARGILAMA SÜRECİ : İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edinilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "PKK Terör Örgütü Üyesi olmak" suçundan yapılan yargılama neticesinde "sanığın örgüt üyesi olmak suçunu işlediği sübuta ermiş ise de, sanığın herhangi bir suçun işlenişine iştirak etmeksizin gönüllü olarak örgütten ayrılıp teslim oldukları anlaşıldığından 5237 sayılı TCK.'nun 221/2. maddesi gereğince sanıklar hakkında ceza verilmesine yer olmadığına, sanık hakkında bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına" karar verildiği, arama yakalama hatta silah taşıma gibi yetkileri olan özel güvenlik görevlilerinin, genel kolluk olan polis ve jandarma kuvvetlerine benzer şekilde temel hak ve özgürlüklere müdahalesinin mümkün olması karşısında, dikkatli, titiz ve tarafsız bir şekilde yapılmış bir güvenlik soruşturmasına tabi olması doğal ve aynı zamanda mevzuatın da gereği olmakla birlikte, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması-arşiv araştırması sonucu elde edilen bilgilerin niteliği ve önemi dikkate alındığında davacının silahlı özel güvenlik görevlisi olarak çalışma izninin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince,davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "PKK Terör Örgütü Üyesi olmak" suçundan yapılan yargılama neticesinde "sanığın örgüt üyesi olmak suçunu işlediği sübuta ermiş ise de, sanığın herhangi bir suçun işlenişine iştirak etmeksizin gönüllü olarak örgütten ayrılıp teslim oldukları anlaşıldığından 5237 sayılı TCK.'nun 221/2. maddesi gereğince sanıklar hakkında ceza verilmesine yer olmadığına, sanık hakkında bir yıl süre ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına" karar verildiği, davalı idare tarafından bu kararın gerekçe yapılmak suretiyle davacının ''mahkûm olmama'' koşuluna sahip bulunmadığı gerekçesiyle davacı talebinin reddedildiği, idarenin davacı hakkında ceza verilmesine yer olmadığına ve davacının 1 yıllık denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulmasına ilişkin olarak verilen ... Ağır Ceza Mahkemesi kararının, 5188 sayılı Kanun'un (d) bendinde yer alan fiillerle ilgili olduğunun davaya konu komisyon kararında değerlendirilmesi suretiyle ''mahkûm olmama'' koşuluna sahip bulunmadığına karar verildiği, ancık anılan karar değerlendirildiğinde, herhangi bir mahkumiyet hükmünün kurulmadığı, yalnızca denetimli serbestlik tedbiri uygulanması yolunda hüküm kurulduğu, dosya kapsamından ve UYAP üzerinden yapılan incelemede davacı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturmanın bulunmadığı, davacının eyleminin 5188 sayılı Yasanın 10. maddesinin (d) bendi kapsamında değerlendirilmesine hukuken olanak bulunmadığı, dava konusu işlem ''sebep'' unsuru yönünden değerlendirildiğinde ve Dairenin ''sebep ikamesi'' yapamayacağı gözetildiğinde; dava konusu işlemin sebebi davacının ''mahkûm olmama'' koşuluna sahip bulunmaması olduğundan ve davacının mahkûmiyeti yönünde verilmiş bir ceza mahkemesi kararı da bulunmadığından, dava konusu işlemin ''sebep'' unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyette görev ifa eden özel güvenlik görevlilerinin suçtan ve suç şüphesinden uzak olmaları gerektiği, mevzuat hükümlerine göre tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir. 2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir. 3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur. 6- Bu itibarla, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE, 2. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, 3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 14/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.