Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/6327 · K. 2024/5066

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/6327 E.  ,  2024/5066 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/6327 Karar No : 2024/5066 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : … Üniversitesi VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Abdullah Gül Üniversitesi … Fakültesi … Bölümü öğrencisi olan davacı tarafından, terör örgütü üyesi olmak suçundan kesinleşmiş mahkumiyet kararı olması sebebiyle Yükseköğretim Kurumları Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1. maddesi uyarınca "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası" ile tecziyesine ilişkin … tarih ve … sayılı Üniversite Yönetim Kurulu kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; dava konusu işleme dayanak 19/01/2021 tarihli soruşturma raporunda, davacı hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunduğundan savunmasının alınmadığının belirtildiği, usulüne uygun bir disiplin soruşturmasında, ilgiliye isnat edilen somut fiiller ile bu fiillerinin karşılığı olan kanun maddesi belirtilmek ve makul bir süre verilmek suretiyle savunma hakkının tanınması ve verilen süre dolduktan sonra da cezai işlem tesis edilmesi gerektiği, savunma hakkının disiplin hukukuna ilişkin bilinen evrensel hukuk ilkelerinden olduğu, işleme dayanak Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesinin (a) bendinin idare açısından "bağlı yetki" ortaya koysa da, bu düzenlemede idareye takdir yetkisi ya da seçim hakkı tanınmayan kısmın, mezkur maddede belirtilen suçlardan hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunan bir öğrenciye yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilip verilmeyeceği hususunda olduğu, bu durumun disiplin soruşturmasının usulüne uygun yapılmasına engel teşkil etmemesi gerektiği, bir hukuk kuralının başka bir hukuk kuralıyla çelişecek şekilde yorumlanması ve bu yolla ilgilisine evrensel hukuk kuralı niteliğindeki savunma hakkı kullandırılmayarak disiplin soruşturmasının usulüne aykırı yapılmasının şekil bakımından hukuka aykırı olup, bu yönüyle kamu düzenini ihlal eder nitelikte olduğu, bu duruma göre, davacıya en az 7 günlük savunma süresi verilmeden dava konusu işlemin tesis edildiği görüldüğünden, savunma hakkı kullandırılmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; dava konusu cezalandırma işleminin dayanağı olan disiplin soruşturması kapsamında davacının savunmasının alınmadığı görülmekte ise de, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin, 9/1-a maddesine göre suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmaktan kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunanların "Yükseköğretim kurumundan çıkarma" disiplin cezasıyla cezalandırılacaklarının hükme bağlanması karşısında, davalı idareye bu hüküm gereği herhangi bir değerlendirme yapma ve takdir yetkisini kullanma hakkı tanınmadığı, anılan hüküm gereği davacı hakkında "bağlı yetki" kapsamında Yükseköğretim kurumundan çıkarılması yönünde işlem tesis edildiği, 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesi ile Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 15. maddesi gereği, öğrenciler hakkında yürütülen disiplin soruşturması sırasında savunmalarının alınması gerekmekle birlikte, bağlı yetki kapsamında olan işbu dava konusu işleme ilişkin uyuşmazlık bakımından, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunduğu hususunda herhangi bir tereddüt bulunmayan davacının, disiplin soruşturması sırasında savunmasının alınmasının veya alınmamasının davacı hakkında verilen (veya verilecek olan) kararı değiştiremeyeceği, dolayısıyla dava konusu uyuşmazlık açısından savunmasının alınmasına gerek olmadığı kanaatine varıldığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık aksi yönde değerlendirmeyle dava konusu işlemi iptal eden idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 13/2-b maddesinde, Yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma ile Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezalarında üç ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağının belirtildiği, disiplin cezası verme zamanaşımının kanunen suç tarihinden itibaren iki yıl olarak öngörüldüğü, suç tarihinin 10/10/2017 tarihi olduğu, bu tarihten itibaren 2 yılın geçtiği ve okula kayıt tarihinden itibaren 3 ay içinde hakkında soruşturmaya başlanmadığı, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı, suç tarihinde üniversitenin öğrencisi dahi olmaması nedeniyle Yükseköğretimden çıkarma cezası verilmesinin hukuka uygun ve hakkaniyetli olmadığı, Anayasa'nın 42. maddesi ile AİHS Ek 1 No.lu Protokol’ün 2. maddesine göre kimsenin eğitim hakkından yoksun bırakılamayacağı, savunma hakkı ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" maddesinin açıkça Anayasa'daki eğitim hakkını ihlal etmesi nedeniyle Anayasa'ya aykırı olup Anayasa'nın 152. maddesine göre Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Mahkemenin iptal kararı sonrasında davacı hakkında 06/01/2022 tarihinde yeniden disiplin soruşturmasına başlandığı, ancak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 18/01/2022 tarihli yazısında; "Terör örgütüne üye olmak suçundan hükümlü olması nedeniyle Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası alan öğrencilerin suçun işlendiği tarihte ilgili Yükseköğretim kurumu bakımından disiplin mevzuatı hükümlerine tabi olmayacağı ve suçun işlendiği tarihten sonra Yükseköğretim kurumuna giriş yapmış olsalar dahi Yükseköğretim kurumunun zaman bakımından yetkisiz olduğu"nun belirtildiği, bunun üzerine anılan yazıya istinaden, davacı hakkında açılan disiplin soruşturmasına ilişkin olarak 21/01/2022 tarihli Dekanlık kararı ile ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacının halen Üniversitelerinde öğrenci olduğu ve davanın konusuz kaldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacının Anayasaya aykırılık iddiası ciddi görülmeyerek gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Abdullah Gül Üniversitesi ... Fakültesi ... Bölümü öğrencisi olan davacının terör örgütü üyesi olmak suçundan kesinleşmiş mahkumiyet kararı olması sebebiyle Yükseköğretim Kurumları Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1. maddesi uyarınca "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası" ile tecziyesine ilişkin … tarih ve … sayılı Üniversite Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasanın 42. maddesinde, "kimsenin eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı, öğrenim hakkının kapsamının kanunla tespit edilip düzenleneceği", 124. maddesinin 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesiyle değiştirilmeden önceki halinde ise, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulamasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarılabileceği" hükmü bulunmaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 5. maddesinde, yükseköğretimin, hangi ana ilkeler doğrultusunda planlanıp programlanacağı düzenlenmiş; aynı maddenin (e) bendinde; yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak önlemlerin alınacağı hüküm altına alınmıştır. Öte yandan, anılan Kanun'un "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirme işlemlerinin nasıl yapılacağı düzenlenmiş; (a) bendinde de; "Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un -işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan- 54/a maddesinde de, Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verileceği düzenlemesine yer verilmiş, aynı Kanunun 65. maddesinde ise "öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin disiplin işlemleri ile ilgili hususların Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği" hüküm altına alınmıştır. 2547 sayılı Kanun kapsamında çıkarılan 18/08/2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezasını gerektiren disiplin suçları" başlıklı 9. maddesinde "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" yükseköğretim kurumundan çıkarılmayı gerektiren eylemler arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Mevzuat hükümleri ile koruma altına alınan eğitim ve öğretim hakkının kapsamının sınırlarının kanunla belirlenebileceğinin Anayasa'nın amir hükmü ile açıkça belirtildiği, ayrıca 2547 sayılı Kanun'da yükseköğretim kurumlarınca giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla yürütüleceğinin hüküm altına alındığı açıktır. Yukarıda yer verilen 2547 sayılı Kanun'un 54/a maddesi irdelendiğinde disiplin cezası verilecek öğrencilerin, yükseköğretim kurumları içinde veya dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunan, öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden, yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları tahrik ve teşvik eden öğrenciler olarak belirtildiği görülmekte olup, yükseköğretim kurumu öğrencisinin öğrenci kaydı yapılmadan ve henüz öğrencilik sıfatı kazanılmadan önceki döneme ilişkin eylemleri ile bu eylemlerle alakalı olarak kesinleşen mahkumiyet kararlarına yönelik herhangi bir disiplin cezasının kanunda öngörülmediği açıktır. Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Abdullah Gül Üniversitesi ... Fakültesi ... Bölümü öğrencisi olduğu, … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih, E:… ve K:… sayılı kararıyla, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği gerekçesiyle neticede 6 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, bu kararın Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih, E:… ve K:… sayılı kararıyla düzeltilerek onandığı ve bu tarih itibariyle kesinleştiği, Yargıtay'ın bahsi geçen kararında davacıya isnat edilen suç tarihinin 10/10/2017 tarihi olduğu, davacının okula kayıt tarihinin ise 03/09/2020 olduğu, dolayısıyla davacının okula kayıt yaptırmadan ve henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiilden dolayı Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği uyarınca disiplin cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesinin ve bu madde uyarınca hazırlanan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin, kişinin yükseköğretim kurumunda öğrenci olduğu döneme ilişkin olarak düzenlendiği anlaşıldığından, davacının henüz öğrenci olmadığı bir dönemde işlediği fiiller sebebiyle verilen ve sonrasında kesinleşen mahkumiyet kararı esas alınmak suretiyle tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 04/10/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Dava, Abdullah Gül Üniversitesi ... Fakültesi ... Bölümü öğrencisi olan davacı tarafından, terör örgütü üyesi olmak suçundan kesinleşmiş mahkumiyet kararı olması sebebiyle Yükseköğretim Kurumları Disiplin Yönetmeliği'nin 9/1. maddesi uyarınca "Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası" ile tecziyesine ilişkin … tarih ve … sayılı Üniversite Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. 18/08/2012 tarih ve 28388 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği’nin 9. maddesinde "Mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, böyle bir örgütü yönetmek veya bu amaçla kurulan örgüte üye olmak, üye olmamakla birlikte örgüt adına faaliyette bulunmak veya yardım etmek" yükseköğretim kurumundan çıkarılmayı gerektiren eylemler arasında sayılmıştır. Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Abdullah Gül Üniversitesi ... Fakültesi ... Bölümü öğrencisi olduğu, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih, E:… ve K:… sayılı kararıyla, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği gerekçesiyle neticede 6 yıl 3 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, bu kararın Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih, E:… ve K:… sayılı kararıyla düzeltilerek onandığı ve bu tarih itibariyle kesinleştiği, davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olduğunun sübut bulduğu, bu gerekçeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı görüşüyle temyiz istemine konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.