Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/6426 · K. 2024/6661

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/6426 E.  ,  2024/6661 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/6426 Karar No : 2024/6661 TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından; ... ili, ... ilçesi sınırları içerisinde bulunan ER:... sayılı sahaya ilişkin yaptığı II-B grubu arama ruhsat talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Taşınmaz komisyonu kararının iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K... sayılı kararda; davalı idarece işlemin sebep unsurunun ortaya konulamadığı görüldüğünden ve maden arama ruhsatı başvurusunun, 3213 sayılı Maden Kanunu'nda açıkça düzenlendiği, bu hususa ilişkin görev ve yetkilerin Genelge ile devrinin mümkün olmadığı, dolayısıyla 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında alınan olumsuz görüş gerekçe gösterilerek işlem tesis edildiği ve ruhsat talebinin reddine dair başka bir gerekçe de belirtilmediğinden, davacının işletme ruhsatı izin talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde belirtilen yönlerden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Usul ekonomisi ilkesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 141/4. maddesinde; “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir” şeklinde düzenlenmiştir. Yine HMK'nın 30 uncu maddesinde bu ilke “Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür” şeklinde düzenlemiştir. Usul ekonomisi ilkesi, yasalarda öngörülen düzenleme çerçevesinde yargılamanın kolaylaştırılmasını, yargılamada öngörülen olağan zaman süresinin aşılmamasını ve gereksiz gider yapılmamasını amaçlamaktadır. Bu durumda usul ekonomisi ilkesi gereği yargılamanın makul sürede ve gereksiz gider yapılmadan tamamlanması gerektiği Anayasa'nın emredici bir hükmü olduğundan ve dosyada bulunan hasım eksikliğinin davanın esasını etkilemeyeceği hususunun dosyanın incelenmesinden anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin sebep unsurunun ortaya konulmaması nedeniyle hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı tarafından, ... ili, ... ilçesi sınırları içerisinde bulunan ER:... sayılı sahaya ilişkin yaptığı II-B grubu arama ruhsat talebinin reddine ilişkin ETKB Taşınmaz Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin "husumet" yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" karar verileceği ifade edilmiştir. 12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen Genelge'de tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur. Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, ... ili, ... ilçesi sınırları içerisinde bulunan ER:... sayılı sahaya ilişkin yaptığı II-B grubu arama ruhsat talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirilen... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar talebin reddine ilişkin bildirim Genel Müdürlük tarafından yapılmış ise de, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden reddedilmiş olup, davacı tarafından da Taşınmaz Komisyonu kararının tarih ve sayısı verilmek suretiyle anılan kararın iptalinin istenildiği açık olduğundan, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekmektedir. Bu itibarla; Mahkemece, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 11/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.