Danıştay Vergi Dairesi · E. 2022/670 · K. 2024/158

DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2022/670 E.  ,  2024/158 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2022/670 Karar No : 2024/158 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı - … (… Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … Metal ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına, 2011 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerinin mücbir sebep nedeniyle incelemeye ibraz edilemediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden, anılan yılın tüm dönemleri için vergi ziyaı cezası kesilmeksizin re'sen tarh edilen katma değer vergilerinin kaldırılması istemiyle dava açılmıştır. Davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararının Danıştay Dördüncü Dairesince aksi yöndeki gerekçeyle bozulması üzerine bozma kararına uyduğunu belirten … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı: Davacı şirketin 2011 yılı hesap ve işlemlerinin gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan belge kullanımı yönünden incelenmesi maksadıyla defter ve belgelerinin incelemeye ibrazının istenmesine yönelik … tarih ve … sayılı yazı, 25/06/2014 tarihinde şirketin kanuni temsilcisine tebliğ edilmiştir. Kanuni temsilci tarafından, yasal defter ve belgelerin 08/07/2014 tarihinde çıkan yangında zayi olduğuna ilişkin … Asliye Ticaret Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı inceleme elemanına ibraz edilmiştir. İnceleme elemanınca, defter ve belgelerin mücbir sebep nedeniyle incelemeye ibraz edilemediği kabul edilerek vergi ziyaı cezası kesilmemesi, ancak 213 sayılı Kanun'un 30. maddesinin ikinci fıkrasının (3) numaralı bendi uyarınca anılan yıla ilişkin katma değer vergisi beyanlarının düzeltilmesi neticesinde tespit edilen katma değer vergilerinin re'sen tarh edilmesi gerektiğinden bahisle rapor tanzim edilmiştir. Uyuşmazlıkta, mücbir sebebin varlığı kabul edilerek 213 sayılı Kanun'un 373. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmediği halde davacıdan, emtia alışı yaptığı kişilerden ihtilaflı yıla ait alış faturalarını temin ederek ibraz etmesinin istenmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacıya bu yönde bir bildirimde bulunulmaksızın, alış belgelerinin ibraz edilmediği gerekçe gösterilerek katma değer vergisi indirimlerinin tamamının reddi suretiyle yapılan tarhiyatlarda hukuka uygunluk görülmemiştir. Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu vergileri kaldırmıştır. Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 02/02/2021 tarih ve E:2018/2137, K:2021/638 sayılı kararı: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla, davacılar tarafından mücbir sebebin varlığı nedeniyle defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesinin re'sen tarh nedeni olduğu ancak, mükelleflerden ibraz ödevini yerine getirmelerinin beklenemeyeceği ve indirim konusu yapılan vergilerin, alış belgelerinde ayrıca gösterilmiş olmasını ispatlama yükümlüğünün de bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, aykırı içtihatların bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir. Uyuşmazlık konusu olayda, davacının defter ve belgelerinin çıkan yangın sonucu zayi olduğunun Asliye Ticaret Mahkemesi kararı ile tespit edildiği ve bu durumun inceleme elemanınca mücbir sebep olarak kabul edildiği görülmüştür. Bu durumda, mücbir sebebin varlığı nedeniyle Mahkemece davalıdan davacının alımlarına ilişkin indirimlerle ilgili eleştiri konusu yapılabilecek bir husus olup olmadığı sorularak yeni oluşan duruma göre bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur. Daire, davacının karar düzeltme istemini de reddetmiştir. … Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararı: Vergi Mahkemesi aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu tarhiyatların hukuka uygun olduğu belirtilerek aksi yöndeki gerekçeyle verilen ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NİN DÜŞÜNCESİ: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/12/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla, davacılar tarafından mücbir sebebin varlığı nedeniyle defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesinin re'sen tarh nedeni olduğu ancak, mükelleflerden ibraz ödevini yerine getirmelerinin beklenemeyeceği ve indirim konusu yapılan vergilerin, alış belgelerinde ayrıca gösterilmiş olmasını ispatlama yükümlüğünün de bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, aykırı içtihatların bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir. Uyuşmazlıkta, davacının 2011 yılına ilişkin defter ve belgelerinin mücbir sebep nedeniyle incelemeye ibraz edilemediğinin davalı idarece kabul edildiği açıktır. Bu durumda, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararı dikkate alındığında dava konusu tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın kabulü yolundaki ısrar kararına yöneltilen temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacı şirketin 2011 yılı hesap ve işlemlerinin gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmayan belge kullanımı yönünden incelenmesi maksadıyla defter ve belgelerinin incelemeye ibrazının istenmesine yönelik 16/06/2014 tarih ve … sayılı yazı, 25/06/2014 tarihinde şirketin kanuni temsilcisine tebliğ edilmiştir. Kanuni temsilci tarafından, yasal defter ve belgelerin 08/07/2014 tarihinde çıkan yangında zayi olduğuna ilişkin … Asliye Ticaret Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı inceleme elemanına ibraz edilmiştir. İnceleme elemanınca, defter ve belgelerin mücbir sebep nedeniyle incelemeye ibraz edilemediği kabul edilerek vergi ziyaı cezası kesilmemesi, ancak 213 sayılı Kanun'un 30. maddesinin ikinci fıkrasının (3) numaralı bendi uyarınca anılan yıla ilişkin katma değer vergisi beyanlarının düzeltilmesi neticesinde tespit edilen katma değer vergilerinin re'sen tarh edilmesi gerektiğinden bahisle rapor tanzim edilmiştir. Anılan rapora istinaden dava konusu tarhiyatlar yapılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/12/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla, davacılar tarafından mücbir sebebin varlığı nedeniyle defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesinin re'sen tarh nedeni olduğu ancak, mükelleflerden ibraz ödevini yerine getirmelerinin beklenemeyeceği ve indirim konusu yapılan vergilerin, alış belgelerinde ayrıca gösterilmiş olmasını ispatlama yükümlüğünün de bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, aykırı içtihatların bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir. Uyuşmazlıkta, davacının 2011 yılına ilişkin defter ve belgelerinin mücbir sebep nedeniyle incelemeye ibraz edilemediğinin davalı idarece kabul edildiği açıktır. Bu durumda, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararı dikkate alındığında dava konusu tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın kabulü yolundaki ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; Davalının, … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı ısrar kararına yönelik temyiz isteminin REDDİNE, 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.