Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/7202 · K. 2024/4204

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/7202 E.  ,  2024/4204 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/7202 Karar No : 2024/4204 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- Kendi adına asaleten ...'a velayeten ... 2- ... VEKİLİ : Av. ... TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. ... 2-... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İl Sağlık Müdürlüğü / ... 3- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından, murisleri ...'ın açık cezaevine nakledilmesi nedeniyle bulunduğu cezaevinden ayrıldıktan sonra açık cezaevine başvurmadan önce Hitit Üniversitesi Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesinin çatısından atlayıp intihar ederek vefat etmesinde davalı idarelerin kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık ... için 25.000,00 TL (miktar artırımı ile 328.623,51 TL), ... için 25.000,00 TL (miktar artırımı ile 35.955,63 TL), ... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL (miktar artırımı ile 389.579,14 TL) destekten yoksun kalma tazminatı ve her bir davacı için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; olayda davalı Adalet Bakanlığının hizmet kusurunun bulunduğu ve davacılar tarafından talep edilen maddi zararların, davacıların murisinin müterafik kusurundan kaynaklı %40 oranında indirim yapılmak suretiyle karşılanması gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurularının kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu zararın oluşumundaki katkılarının ağırlığı gözetildiğinde, zarardan, takdiren, davalı Adalet Bakanlığının %40, İçişleri Bakanlığının %20, Sağlık Bakanlığının %20 oranında sorumlu olduğu, intihar eden ...'ın da olaydaki müterafik kusurunun %20 olduğu sonuç ve kanaatine varılarak maddi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulüyle 140.655,50 TL'si Adalet Bakanlığınca, 70.327,75 TL'si İçişleri Bakanlığınca, 70.327,75 TL'si Sağlık Bakanlığınca olmak üzere toplam 281.311,00 TL maddi tazminatın davalı idarelere başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle davacılara ödenmesine, fazlaya dair maddi tazminat isteminin reddine, manevi tazminat istemi yönünden ise 60.000,00 TL'si davalı Adalet Bakanlığınca, 30.000,00 TL'si davalı İçişleri Bakanlığınca, 30.000,00 TL'si davalı Sağlık Bakanlığınca olmak üzere 120.000,00 TL manevi tazminatın davalı idarelere başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle davacılara ödenmesine, fazlaya dair manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar tarafından, davalı idarelerin hizmet kusuru yönünden sorumluluğu olduğu sonucuna rağmen murislerine müterafik kusur yüklenmesinin yerinde olmadığı, ilk hesap tarihindeki asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alındığı, yargılama sırasında değişen asgari ücret ile ilk bilirkişi raporundaki asgari ücret arasında büyük fark olduğu, evlenme ihtimali gözetilerek indirim yapılmasının kabul edilmediği, müterafik kusur oranında manevi tazminattan indirim yapılmasının yerinde olmadığı, vekalet ücreti yönünden toplam tazminat miktarı üzerinden nispi olarak hesaplama yapılması gerektiği iddialarıyla, davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, vefat edenin kusuru ile illiyet bağının kesildiği, davacıların tazminat taleplerinin yerinde olmadığı, davacıların maddi tazminat taleplerinin afaki olduğu, idarenin kusuru olmadığı için manevi tazminata hükmedilemeyeceği iddialarıyla; davalı Sağlık Bakanlığı tarafından usule ilişkin olarak davanın süresinde açılmadığı, esasa ilişkin olarak ise idareye atfedilebilecek bir kusurun olmadığı, olay tarihinde herhangi bir sağlık hizmeti sunumundan kaynaklı hasta ve sağlık kuruluşu ilişkisi bulunmadığı, herhangi bir tedavi işleminin uygulanmadığı, ölenin intihar eylemini tasarlayarak bu saikle hastaneye geldiği ve sağlık hizmeti anlamında bir talebi olmadığı iddialarıyla, davalı Adalet Bakanlığı tarafından ise, ölen hükümlünün kendisinin açık ceza infaz kurumuna ayrılmak istediği, talebin ilgili Başsavcılığa iletilmesi üzerine alınan onay ile İskilip'e gittiği, şartları taşıdığı halde kapalı ceza infaz kurumunda kalmaya devam etmesinin ise ayrı bir hak ihlalini oluşturacağı, 5275 sayılı Kanun'un 58/3 maddesi uyarınca açık ceza infaz kurumuna nakillerin kurum görevlisi olmaksızın yapılacağı, hükümlünün ceza infaz kurumunda kaldığı sürede kontrollerinin düzenli yaptırıldığı ve ilaçlarının da kullanımının yine aynı düzenle yerine getirilmiş olduğu, aile bireylerinin tedavi süresince ölenle sadece bir kez telefonla görüştüğü, başka yolla iletişime geçmediği, ceza infaz kurumu personeli hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazın ise reddedildiği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idareler İçişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı ile davacılar tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup davalı idarelerden Sağlık Bakanlığı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın esas yönünden onanması, vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerden Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin ve davalı idarelerden Sağlık Bakanlığının süreye yönelik itirazları yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacılar tarafından, murisleri ...'ın açık cezaevine nakledilmesi nedeniyle bulunduğu cezaevinden ayrıldıktan sonra açık cezaevine başvurmadan önce Hitit Üniversitesi Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesinin çatısından atlayıp intihar ederek vefat etmesinde davalı idarelerin kusuru bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık ... için 25.000,00 TL (miktar artırımı ile 328.623,51 TL), ... için 25.000,00 TL (miktar artırımı ile 35.955,63 TL), ... için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 75.000,00 TL (miktar artırımı ile 389.579,14 TL) destekten yoksun kalma tazminatı ve her bir davacı için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: I. Temyize konu kararın, davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin kısmının incelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. II. Temyize konu kararın, davacılar ve davalı idareler lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısımlarının incelenmesi: İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderleri" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücretinin yargılama giderleri arasında olduğu düzenlenmiştir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık ücreti" başlıklı 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği; 168. maddesinin 3. fıkrasında ise, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı kurala bağlanmıştır. 03/09/2022 tarih ve 31942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Mahkeme kararı tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinin 3. fıkrasında, manevi tazminat talebinin tamamen reddi halinde maktu vekalet ücretine hükmedileceği; aynı maddenin 4. fıkrasında, manevi tazminatın yanı sıra maddi tazminat ya da parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle dava açılması durumunda avukatlık ücreti takdir edilirken, manevi tazminat için ayrı, maddi tazminat ya da parayla değerlendirilmesi mümkün diğer istemler için ayrı vekalet ücretine hükmedileceği; "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında, konusu para olan davalarda vekalet ücretinin maktu vekalet ücretinin altında kalmamak şartıyla nispi olarak belirleneceği; aynı maddenin 3. fıkrasında ise, maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, davalı vekili yararına nispi olarak hükmedilecek ücretin davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği düzenlemeleri yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge İdare Mahkemesince, maddi tazminat isteminin 281.311,00 TL'lik kısmının kabulüne, fazlaya dair maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemleri yönünden ise 120.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne, fazlaya dair manevi tazminat istemlerinin ise reddine karar verildiği, kararın hüküm fıkrasında ise hem davacılar hem de davalı idareler lehine karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 5.500,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedildiği görülmektedir. Bu durumda, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10. maddesinin 4. fıkrası uyarınca manevi tazminatın yanı sıra maddi tazminat talebiyle dava açılması durumunda avukatlık ücreti takdir edilirken, manevi tazminat için ayrı, maddi tazminat için ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir. Temyize konu kararda kabul edilen ve reddedilen tutarlar yönünden herhangi bir ayrım yapılmaksızın taraflar lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi hukuka aykırı olup, maddi ve manevi tazminat talebinin kısmen kabul edilen ve kısmen reddedilen kısımları için kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin üçüncü kısmına göre hesaplama yapılarak ayrı ayrı vekalet ücretlerine hükmedilmesi gerekmektedir. Öte yandan, Tarifenin 13. maddesinin 1. fıkrasında maddi tazminat talepli davalarda vekalet ücretinin nispi olarak belirleneceğinin düzenlendiği, temyize konu kararda da maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verildiği görülmektedir. Buna göre davacılar için kabul edilen ve davalı idareler için reddedilen maddi tazminat miktarları üzerinden kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin üçüncü kısmına göre hesaplama yapılarak nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği de tabiidir. Bu itibarla, davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacılar ve davalı idareler lehine tek ve maktu vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısımlarında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların esasa yönelik temyiz istemlerinin REDDİNE, vekalet ücretine yönelik temyiz istemlerinin KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davacıların maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin kısımlarının ONANMASINA, davacılar ve davalı idareler lehine tek ve maktu vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısımlarının BOZULMASINA, 3. Bozulan kısımlarına yönelik olarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/10/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.