Danıştay Dava Dairesi · E. 2022/8483 · K. 2024/387

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2022/8483 E.  ,  2024/387 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/8483 Karar No : 2024/387 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMLERİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izni verilmesi talebinin reddi yönünde tesis edilen İstanbul Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının kendisine yönelik kısmının iptaline ve işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesine esas olarak gönderilen gizli belgedeki bilgilerin, davacının terör örgütleri ile irtibatlı ya da iltisaklı olduğu yönünde somut ve yeterli görülmediği, davacının hangi yönden ve ne sebeple iltisaklı olduğunun ne işlemde, ne gizli belgede, ne de davalı idare savunma dilekçesinde açıklanmadığı, bunun dışında güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesine dayanak bilgi ve belgenin ise bulunmadığı, davacı hakkındaki dayanakların ve davacıya isnat edilen fiilin ne olduğunun, bu fiiller nedeniyle soruşturma yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise bu soruşturmanın sonucuna ilişkin bilgi ve belgelerin davalı idare tarafından soyut tespitler dışında somut olarak ortaya konulamadığı, davacı hakkında yapılan UYAP sorgulaması sonucunda, herhangi bir ceza soruşturması ve yargılaması bulunmadığı, idarenin davacı hakkında terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla irtibat ve iltisakını, varsa katıldığı faaliyetin veya faaliyetlerin içeriği, yeri, zamanı ya da davacının sözü edilen nitelikteki hangi örgüt, yapı, oluşum ve gruplar ve bunların hangi üyeleriyle ilişkili, irtibatlı olduğunu hukuken kabul edilebilir, somut verilerle ortaya koyamadığı, davacının çalışma özgürlüğünden yoksun bırakılması sonucunu doğuracak nitelikteki dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrasında yer alan "idare kendi eylem ve işleminden doğan zararları ödemekle yükümlüdür." hükmü uyarınca, iptal edilen dava konusu işlem nedeniyle oluşan zararların karşılanması gerekmekte ise de; henüz bir işte çalışmayan davacının verilmeyen bu belge nedeniyle iş başvurusu yapıp işe gireceğinin garantisinin olmadığı, dolayısıyla bir zarardan bahsedilemeyeceği gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptaline, parasal hak talebinin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:Davalı idare tarafından, mevzuat hükümlerine göre tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davacı tarafından, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten Mahkeme karar tarihine kadar yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir, TARAFLARIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 1- Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuatta, özel güvenlik görevlileri hakkında gerek kimlik belgesi ve çalışma izni verilmesi gerekse bunların yenilenmesi sırasında güvenlik soruşturması yapılacağı, söz konusu soruşturmanın sonucu olumlu olanlara ve mevzuatta aranan diğer şartları taşıyanlara çalışma belgesi düzenleneceği, çalışma şartlarını kaybeden ve güvenlik soruşturması olumsuz olanların da belgelerinin iptal edileceği düzenlenmiştir. 2- Bu kapsamda da, dava konusu olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında 4045 sayılı Kanun uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılarak, dava konusu işlem tesis edilmiş olup, işlemin sebep unsuru olarak, davacının 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturmasının olumsuz olması gösterilmiştir. 3- Öte yandan, dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve anılan birimlerin bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair kanuni düzenleme olan 4045 sayılı Kanun'a göre yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesi ulaşılmış olup; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendinde düzenlenen güvenlik soruşturması olumlu olmak koşulunun 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarihli ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu da göz önünde bulundurulduğunda, 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçe ile hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 4- Bununla birlikte, dava konusu işlemin (3) no. lu paragrafta belirtilen gerekçe ile hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olmasının, davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmadan ya da başkaca hiçbir işleme gerek olmadan davalı idarece doğrudan özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmesi ve çalışma izni verilmesi yönünde işlem tesis edilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır. 5- Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra idarelerce yapılacak güvenlik soruşturmasının usul ve esaslarını düzenleyen 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Kanun'un 13. maddesinin 8. fıkrası ile 4045 sayılı Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 14. maddesiyle de 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı kuralına yer verilmiştir. Davalı idarece, yukarıda belirtilen iptal gerekçesi doğrultusunda 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir güvenlik soruşturması yapılabileceği ve neticesine göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de kuşkusuzdur. 6- Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline, parasal hak talebinin reddine ilişkin .... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz isteminin REDDİNE, 2. Dava konusu işlemin iptaline, parasal hak talebinin reddine ilişkin .... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .. İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, 3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin aidiyetine göre iadesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/02/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.