Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/10506 · K. 2024/6739

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/10506 E.  ,  2024/6739 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/10506 Karar No : 2024/6739 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Lojistik Turizm İnşaat ve Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından; 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin tahakkuk ettirilen TRT bandrol ücreti ve faizi ile bandrol ücretlerine dair para cezasının ve 2018 yılı bilgi, belgelerini vermeme fiili nedeniyle verilen para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ..., ..., ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... tarih ve ..., ..., ... numaralı ödeme emirleri yönünden yapılan değerlendirmede; ödeme emrine dayanak ihbarnamelere karşı davacı tarafından yasal sürede itiraz edilmesi, davalı idare görevlilerince davacının iş yerine gelinerek, davacının itirazlarının değerlendirilerek tutanak altına alınması, davacının yapılan görüşmenin etkisi ile olayın idari yoldan çözüleceğine güvenle davaya konu ödeme emirlerine dayanak ihbarnamelere dava açma süresini geçirmiş olabileceği, bu nedenle verilen süre ret kararının usul kararı olması, uyuşmazlığın esası hakkında yargısal denetim yapılmamış bulunması, adil yargılanma ve mahkemeye erişim hakları gözetilerek, ihbarnamelerin davaya konu ödeme emirlerinin sebep unsurunu oluşturması bir bütün olarak değerlendirildiğinde 6183 sayılı Kanunun 55. maddesindeki "borcun olmadığı" iddiası kapsamında uyuşmazlığın esastan incelenmesi gerektiği, davaya konu ithal ürünlerin TRT Gelirleri Kanununun cihazların imalat ve ithalatı başlıklı 3. maddesi kapsamında TRT bandrolü ödemesine tabi cihazlardan olduğuna yönelik hiç bir somut veri ve tespit bulunmadığı, aksine TRT banrolü ödemesine tabi cihazlardan olmadığına yönelik gümrük beyannamesi, yurtdışı firma beyanı, İstanbul Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünden alınma bilirkişi raporu bulunduğu, bu nedenle 2013-2014 yıllarına ilişkin bandrol ücreti, faizi ve idari para cezasına ilişkin bahse konu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu Bilgi ve Belge Vermeme konulu 6.907,00-TL'lik idari para cezası içeren ... tarihli ...sayılı ödeme emri kapsamında yapılan değerlendirmede; davacının yasal sürede 3093 sayılı Kanunun 5/f bendi gereği üzerine düşeni yapmadığı, eylemin sübuta erdiği, eylemine uygun ceza tesis edildiği, bu yöndeki dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kamu alacağının kesinleştiği, ihbarnamelere karşı açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş olmasına rağmen, temyize konu kararla adeta dava açma süresinin canlandırılmış olduğu, davacının üzerinde olan ispat yükünün tersine çevrildiği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla 15 gün içinde dava açabileceği düzenlenmiştir. Buna göre, kesinleşen ve vadesinde ödenmeyen amme alacaklarının ödeme emri ile tahsili yoluna gidileceği ödeme emri tebliği dolayısıyla açılan davalarda davacıların böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı yolundaki iddiaların dışında bir iddia ileri sürülemeyeceği anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; TRT Genel Müdürlüğü Muhasebe ve Finansman Dairesi Başkanlığı tarafından... tarih ve E:... sayılı bilgi belge isteme konulu yazı ile; davacı şirketten 14/01/2013 tarihinden itibaren bandrole tabi cihazları ithal ettiği halde mükellefiyet tesis ettirmediği bandrol ücreti ödemediği gerekçesi ile 2013-2014 yılları bandrole tabi cihazların satışına ilişkin faturalar ile gümrük giriş beyannamelerini 15 gün içerisinde kuruma teslim edilmesinin aksi taktirde 3093 sayılı Kanunun 5/f bendi gereği, 6.907,00 TL idari para cezası verileceğinin bildirildiği, akabinde ...tarihli ... ve ... sayılı iki adet rapor düzenlendiği, bu rapor esas alınarak, 2014 yılı içerisinde bandrole tabi iken bandrol alınmaksızın satışı yapılan cihazlar nedeniyle 48.967,49 TL bandrol ücreti ve buna bağlı olarak hesaplanan 85.164,99 TL gecikme faizinin tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile 3093 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin, 2013 yılı içerisinde bandrole tabi iken bandrol alınmaksızın satışı yapılan cihazlar nedeniyle 22.445,80 TL bandrol ücreti ve buna bağlı olarak hesaplanan 52.159,79 TL gecikme faizinin tahakkuk ettirilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem ile 3093 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ... sayılı işlemin ve "bilgi ve belge vermeme" konulu 6.907,00-TL'lik idari para cezası içeren ...tarih ve ... esas sayılı işlemiyle bildirdiği ihbarnameler düzenlendiği, bu ihbarnamelerin iptali istemiyle açılan davada, ...İdare Mahkemesinin ... esas ...karar sayılı dosyasında davanın esası incelenmeden süre ret kararı verildiği, davaya konu ... tarih ve ..., ..., ..., ... ve ... numaralı ödeme emirlerinin tesisi üzerine iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İdare Dava Dairesince istinaf istemi reddedilen İdare Mahkemesi kararında, ihbarnamelerin davaya konu ödeme emirlerinin sebep unsurunu oluşturması nedeniyle davacının iddialarının 6183 sayılı Kanunun 55. maddesindeki "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesi gerektiği gerekçesiyle cihazların bandrole tabi olmadığına kanaat getirilerek dava konusu ödeme emrinin bandrol ücreti, faizi ve bandrol ücreti idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden iptaline karar verilmiştir. Tahakkuk işleminin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın, borcun ödenmemesi, bu süre içinde işlemin iptali istemiyle dava da açılmaması veya açılmış davanın reddedilmesi halinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ödeme emri düzenleneceği; dolayısıyla ödeme emrine karşı açılan davalarda, ancak ödeme emri işlemindeki münferit hukuka aykırılıklar ile ödeme emrinin sebep unsuru olan tahakkuk işleminin tebliğine ilişkin hukuka aykırılıkların incelenebileceği, bu haliyle bakılmakta olan davanın konusunun ödeme emri olduğu dikkate alındığında İdare Mahkemesince yapılan esasa ilişkin değerlendirmenin ancak tahakkuk aşamasına karşı açılan davada irdelenebilecek bir husus olduğu açıktır. Bu durumda, ödeme emirlerine karşı sınırlı olarak belirlenen itiraz sebeplerinin davacı tarafından ileri sürülmediği, işleme konu amme alacağının ise tahakkuk işlemine dava açılması ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi ile kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından; kesinleşen tahakkuk işlemi içeriği amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla 15 gün içinde dava açabileceği düzenlenmiştir. Dosyanın incelenmesinden; TRT Genel Müdürlüğü Muhasebe ve Finansman Dairesi Başkanlığı tarafından ...tarih ve E: ... sayılı bilgi belge isteme konulu yazı ile; davacı şirketten 14/01/2013 tarihinden itibaren bandrole tabi cihazları ithal ettiği halde mükellefiyet tesis ettirmediği bandrol ücreti ödemediği gerekçesi ile 2013-2014 yılları bandrole tabi cihazların satışına ilişkin faturalar ile gümrük giriş beyannamelerini 15 gün içerisinde kuruma teslim edilmesini aksi taktirde 3093 sayılı Kanunun 5/f bendi gereği, 6.907,00 TL idari para cezası verileceğinin bildirildiği, akabinde ...tarihli ... ve ... sayılı iki adet rapor düzenlendiği, rapor içeriğinde, incelemenin Gümrük Veri Ambar Sistemi üzerinden yapıldığının belirtildiği, cihazlar üzerinde bir inceleme yapılarak radyo ve TV alıcısı bulunduğuna yönelik bir tespitten bahsedilmediği, ithal edilen cihazların satışının yapıldığına ilişkin bir tespitin bulunmadığın belirttiği, gümrük beyannameleri esas alınarak bandrol ve ceza işleminin önerildiği, rapor esas alınarak, 2014 yılı içerisinde bandrole tabi iken bandrol alınmaksızın satışı yapılan cihazlar nedeniyle 48.967,49 TL bandrol ücreti ve buna bağlı olarak hesaplanan 85.164,99 TL gecikme faizinin tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile 3093 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin, 2013 yılı içerisinde bandrole tabi iken bandrol alınmaksızın satışı yapılan cihazlar nedeniyle 22.445,80 TL bandrol ücreti ve buna bağlı olarak hesaplanan 52.159,79 TL gecikme faizinin tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile 3093 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin aynı tarih ve ...sayılı işlemin ve Bilgi ve Belge Vermeme konulu 6.907,00-TL'lik idari para cezası içeren ...tarih ve ... esas sayılı işlemiyle bildirdiği ihbarnameler düzenlendiği, davacı tarafından 27/10/2018 tarihinde bir kısım ihbarnamelere itiraz edilmesi üzerine davalı idare memurlarınca davacıların İstanbul'da bulunan iş yerine gidildiği, davacıların cihazların ARGE amaçlı getirildiğini, Huawei firmasının test ve yazılım amaçlı cihazlar olduğuna yönelik yazılarını ibraz ettiklerine ilişkin tutanak tutulduğu, dosya içerisinde cihazın satış yapılmadan sevk edildiğine ilişkin sevk irsaliyesi bulunduğu, İstanbul Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Öğretim üyeleri 02/03/2014 tarihli bilirkişi raporu tanzim edilerek davaya konu cep telefonlarının, anakart özelliğine sahip olduğu, cep telofonu özelliğini tam olarak oluşturmadığı yönünde görüş ve tespitte bulundukları, davaya konu ödeme emirlerine dayanak 5 adet yukarıda tarih ve sayısı verilmiş ihbarnamelerin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... esas... karar sayılı dosyasında davanın esası incelenmeden süre ret kararı verildiği, davaya konu ... tarih ve ..., ..., ..., ...ve ... numaralı ödeme emirlerinin tesisi üzerine iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Ödeme emrinin dayanağı olan tahakkuk işlemine karşı dava açılmamış olması, davacının ecrimisil borcunu kabul ettiği anlamına gelmeyeceğinden, 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi uyarınca, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı yolundaki itirazlarının yargısal incelemesinin yapılmasına engel teşkil etmemektedir. Bu nedenle; davacı tarafından ithal edilen çeşitli marka ve model cep telefonlarının, ithalatın yapıldığı dönemde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uyarınca radyo yayınlarını alma özelliğinin bulunup bulunmadığı, dolayısıyla TRT bandrol ücretine tabi olup olmadığı hususunun, başka bir deyişle uyuşmazlığın kaynağının aydınlatılması gerekmektedir. Davalı idarece Gümrük Veri Ambar Sistemi Güvas veri sistemi baz alınarak cep telefonlarının bandrole tabi olduğuna karar verildiği; öte yandan, dava dilekçesinde cihazların bandrole tabi olmadığının ileri sürüldüğü, bu yönde bilirkişi raporunun ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar mahkeme kararında, dava konusu işlemin eksik inceleme ve araştırma sonunda tesis edildiği gerekçesiyle karar verilmiş ise de; taraflarca ileri sürülen iddialar göz önünde bulundurulduğunda dosya içeriğinin uyuşmazlığın esasını aydınlatmaya yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; 2013-2014 yıllarında ithal edilen uyuşmazlık konusu marka/model cep telefonlarının, "dahili tuner" aracılığıyla radyo/tv yayını alma özelliğinin bulunup bulunmadığına ilişkin; net, açık ve şüpheden uzak bir kanaate varılarak uyuşmazlığın esasının aydınlatılabilmesi için, söz konusu cep telefonları üzerinde alanında uzman bilirkişiler tarafından inceleme yaptırılması; cep telefonlarının temin edilememesi halinde distribütör ve gerekirse üretici firmalardan alınan bilgilerin davacı tarafından ithal edilen cihazlarla karşılaştırılarak marka/model bazında dahili tuner aracılığıyla radyo yayınlarını alma özelliğinin bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması suretiyle, hazırlanacak bilirkişi raporu ve taraflarca konuya ilişkin ibraz edilecek tüm bilgi-belgeler ışığında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, cihazların bandrole tabi olduğuna ilişkin somut veri bulunmadığından bahisle dava konusu ödeme emrinin bandrol ücreti, faizi ve bandrol ücreti idari para cezasına isabet eden kısımlarının iptaline dair mahkeme kararına ilişkin istinaf istemini reddeden İdare Dava Dairesi kararının açıklanan gerekçe ile bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum. (XX) KARŞI OY : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.