Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/12438 · K. 2024/7516

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/12438 E.  ,  2024/7516 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/12438 Karar No : 2024/7516 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ... Gayrimenkul İnşaat ve Turizm Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli ilçesi ... ada, ... parselin 469,08 m² hissesinin, ... parselde yapılan inşaata giriş için kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 01/01/2017-01/04/2021 dönemi için tahakkuk ettirilen 1.198.587,49 TL tutarlı, ... tarih ve ... sıra numaralı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporuna istinaden ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyalarında dava konusu parselin farklı bir kısmının ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic. AŞ tarafından işgal edilmesi nedeniyle hesaplanan ecrimisil bedelinin iptali istemiyle açılan dava dosyasında 491.909,21 TL ecrimisil bedeli talep edildiği, bu emsaller dava konusu yerin önceki dönemlerine ait olup 2017 yılı için 201,82 TL/m² birim bedel baz alınarak yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle 491.909,21 TL ecrimisil bedeli hesaplandığından dava konusu ecrimisil ihbarnamesi'nin 706.677,92 TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 491.909,21 TL'lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 706.677,92 TL'lik kısmının iptaline, 491.909,21 TL'lik kısmına ilişkin davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Ecrimisil ihbarnamesi düzenlenirken mevzuatta öngörülen hiçbir usul ve ölçütün dikkate alınmadığı, ecrimisilin davalı idare tarafından gelir elde edebileceği taşınmazlar için alınabileceği, ancak dava konusu taşınmazın gelir elde edilebilecek nitelikte bir taşınmaz olmadığı, işgal edildiği ifade edilen alanın ve belirlenen ecrimisil bedelinin hatalı tespit edildiği, karara esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin de süresi içerisinde düzenlenmediği, usule ve hukuka aykırı işlem tesis edildiğinden kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Tarafları, hukuki dayanağı aynı olan, mükerrer olan dava derdest olduğundan bu davanın reddedilmesi gerektiği, işgal alanının kendilerine düşen hisse oranında doğru hesaplandığı, usule uygun tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "...ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir..." hükmüne; 5. fıkrasında; "Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır. Dosyanın incelenmesinden; davalı idare tarafından 6250 m²'lik işgalin hissesine düşen 469,08 m²'sinin işgal edildiğinin tespit edilmesi üzerine ... tarih ve ... sayılı Ecrimisil Kıymet Takdiri kararına göre dava konusu yer için 01/01/2017-01/04/2021 tarihleri arasında işgal edildiğinden bahisle 2017 yılı için 504,55 TL/m², 2018 yılı için 540,00 TL/m², 2019 yılı için 604,07 TL/m², 2020 yılı için 672,27 TL/m², 2021 yılı için 702,89 TL/m² birim bedel belirlenerek yapılan hesaplamaya istinaden 1.198.587,49 TL ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür. Dosyada, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporuna göre taşınmazın bulunduğu yerin ticari sirkülasyonu, bulunduğu mevkii, kullanma amacı, durumu, çevrenin sosyo-ekonomik yapısı, ticari sirkülasyon, emsal taşınmazlarla kıyaslanması gibi faktörler de değerlendirilerek, raporda belirtilen 2 ve 3 numaralı ... İdare Mahkemesinin E:... ile ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyalarındaki emsalin dava konusu yerin önceki dönemine ait olduğu değerlendirilip anılan dosyada bilirkişi heyetince 2017 yılı için belirlenen 201,82 TL/m² birim bedel esas baz değer olarak alınıp hesaplama yapılmak suretiyle 491.909,21 TL ecrimisil bedeli hesaplanmıştır. Dava konusu yerin 01/01/2017-16/07/2018 tarihleri önceki döneminde 5198 m²'lik kısmının ... İnşaat Taahhüt San. ve Tic. AŞ tarafından işgal edildiğinden bahisle düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... ile ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dava dosyasındaki bilirkişi raporuna istinaden taşınmazın cephe aldığı davalı idarenin esas aldığı Huzur Sokağın asgari emlak vergi değerinin %3'ü olan 2017 yılı için 201,82 TL/m², 2018 yılı için 216,00 TL/m², 2019 yılı için 241,62 TL/m² birim bedelleri esas alınarak hesaplanan ecrimisil bedellerinin hukuka uygun olduğuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararlarının temyiz edilmesi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 17/12/2024 tarih ve E:2023/6456, K:2024/7510 sayılı kararı ile Danıştay Dördüncü Dairesinin 17/12/2024 tarih ve E:2023/14012, K:2024/7515 sayılı kararlarıyla onandığı görülmüştür. Bu durumda; taşınmazın ecrimisile konu önceki dönem kullanımına ilişkin yargı kararında tespit edilen 2017 yılı için 201,81 TL/m², 2018 yılı için 216 TL/m2, 2019 yılı için 241,62 TL/m² birim değer ile taşınmazın anılan dosyalarda idarenin dava konusu taşınmazın Huzur Sokağa cepheli olduğunu tespit etmesi ve Huzur Sokağın asgari emlak vergisine esas değerinin %3'ü olan 2020 yılı için 268,90 TL/m², 2021 yılı için 281,15 TL /m² birim bedeller dikkate alınıp hesaplama yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden, temyiz konusu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin ... TL'lik iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının ... TL'lik davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 17/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.