Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/12672 · K. 2024/2351

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/12672 E.  ,  2024/2351 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/12672 Karar No : 2024/2351 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bursa İli, İnegöl İlçesinde tekstil sektöründe faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, Bursa İl Mahalli Çevre Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının, tesktil sektöründe faaliyet gösteren ve özellikle polyester kumaş (ya da polyester içerikli diğer kumaş türlerini) kullanarak ön fikse ve/veya fikse yapan RAM makinelerinden kaynaklı koku emisyonlarının engellenmesi için bu makinelere ait bacalara elektrostatik ve/veya benzeri koku giderici, alıcı bir filtre sistemi kurulması için bu işletmelere 01/01/2018 tarihine kadar süre verilmesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu ... tarih ve .. sayılı Mahalli Çevre Kurulu kararıyla, tesktil sektöründe faaliyet gösteren ve özellikle polyester kumaş (ya da polyester içerikli diğer kumaş türlerini) kullanarak ön fikse ve/veya fikse yapan RAM makinelerinden kaynaklı koku emisyonlarının engellenmesi için bu makinelere ait bacalara elektrostatik ve/veya benzeri koku giderici, alıcı bir filtre sistemi kurulması için bu işletmelere 01/01/2018 tarihine kadar süre verilmesine karar verildiği, sonrasında Mahalli Çevre Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla, Uludağ Üniversitesince kurulacak sistemin maliyetleri düşürebilmesi ve toplam maliyetle ilgili fizibilite çalışmasını yaparak bahse konu filtre sistemlerinin kurulması için 01/01/2019 tarihine kadar süre verilmesine karar verildiği, diğer taraftan, 2018 Aralık ayında Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Uludağ Üniversitesi, Bursa Valiliği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre İl Müdürlüğü ortaklığında ''Bursa Tekstil Sektörüne Yönelik Koku Giderici Filtre Sistemlerinin Yatırım, İşletme ve Yerli Üretilebilirlik Açısından Değerlendirmesi'' konulu fizibilite raporunun düzenlendiği ve anılan raporda; ihtiyaç, teknik sistem (maliyet vs.) ve ekonomik analiz yapıldığı görülmektedir. Bu durumda, ildeki çevre kirliliğine neden olabilecek gerekli önlemleri almakla görevli Mahalli Çevre Kurulunca, Bursa İli'nde hava kirliliğinin limit değerlerinin aşılması üzerine insan ve hayvan sağlığı ile doğanın korunması amacıyla 01/01/2018 tarihine kadar tekstil sektöründe faaliyet gösteren ve özellikle polyester kumaş (ya da polyester içerikli diğer kumaş türlerini) kullanarak ön fikse ve/veya fikse yapan RAM makinelerinden kaynaklı koku emisyonlarının engellenmesi için bu makinelere ait bacalara elektrostatik ve/veya benzeri koku giderici, alıcı bir filtre sistemi kurulmasının zorunlu hale getirilmesine ilişkin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkeme kararının gerekçesiz olduğu, eksik olan ve somut veriler içermeyen raporun fizibilite çalışması olarak değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğu, dava konusu kararın alıcı ortam ile atığın niteliği ve çevreye verdiği zararın tespitinin yapılmadığı, davalı idare tarafından fabrikalarda kurulması istenilen filtre sistemlerine ilişkin olarak zamanlama, maliyet, fizibilite çalışmasının yapılmadığı, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun Ek 6. maddesinde yer verilen tedbire ilişkin hükümler ile sınırsız, belirsiz ve geniş bir alanın idarenin takdirine bırakılmasının hukuka aykırı olduğu, filtre sisteminin hacminin çok büyük olduğu ve filtre sisteminin kurulmasının yer temini sorunu yaşanacağı, bunun çözülmesi için de işletmeden makine çıkarılması veya fabrika sahasının büyütülmesi gibi bir durumun söz konusu olacağı, dava konusu kararın ölçülülük ilkesine aykırı olduğundan mülkiyet hakkının ihlal edildiği ve çalışma hakkının ihlal edildiği, filtre sistemi kurulması uygulaması yalnızca Bursa ve Tekirdağ illeri bakımından uygulandığından bu yönüyle eşitlik ilkesine aykırı olduğu, dava konusu işlem tesis edilirken gerekçesinin gösterilmediği belirtilerek, İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, 06/06/2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği" ile bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik yayımlanan "2013/37 sayılı Genelge" kapsamında Bursa İlinin, yüksek kirlilik potansiyeli bulunan iller arasında yer alması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 03/04/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.