Danıştay Kararı · E. 2023/12713 · K. 2024/4315

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/12713 E.  ,  2024/4315 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/12713 Karar No : 2024/4315 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- DAVACI : ... Petrolleri Anonim Şirketi (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. .. 2- DAVALI : .. Belediye Başkanlığı (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : .. Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından; mülkiyeti davalı idareye ait İzmir ili, Buca ilçesi, ... Caddesi No:... adresinde ve tapuda ... ada ve ... sayılı parselde kayıtlı bulunan taşınmazın, 15/07/2021-15/04/2022 tarihleri arasında akaryakıt istasyonu olarak fuzulen işgal edildiğinden bahisle 1.890.000,00-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarihli ... sayılı Buca Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen.. tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davaya konu taşınmaz için 15/07/2021-15/04/2022 tarihleri arasında kalan dönem için bilirkişi raporlarına dayanan önceki Mahkeme kararları dikkate alınarak Mahkemelerince 1.242.696,40-TL ecrimisil bedeli hesaplanmış olup 1.890.000,00-TL olarak tahakkuk ettirilen ecrimisilin 1.242.696,40-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, geriye kalan 647.303,60-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davalı Belediye tarafından,... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Ltd. şirketi lehine 49 yıllığına intifa hakkı tesis edilerek tapu siciline şerh verilen taşınmazın anılan şirket ile aralarında yapılan ve süresi 01/03/2022 tarihinde sona erecek kira sözleşmesine göre kiralandığı ve kira bedelinin peşin ödendiği, akaryakıt servis ve satış istasyonu faaliyetinin bu kira sözleşmesine dayalı olarak sürdürüldüğü, davalı idare tarafından gerçekleştirilen tahliye işlemine karşı açılan davada ise davalı idarenin mühadalesinin menine karar verildiği, bu duruma göre hukuki bir nedene dayalı olarak taşınmaz üzerinde tasarrufta bulundukları, fuzulen işgalden bahsedilemeyeceği iddia edilerek usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : ... Sulh Hukuk Mahkemesinin E:..., K:... sayılı ilamının Yargıtay.. Hukuk Dairesinin 02/12/2014 tarih ve kararı ile bozulduğu, her ne kadar Yargıtay'ın bozma kararı gereğince .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yapılan yargılamada yerel mahkeme tarafından önceki kararında direnme kararı verilmiş ise de; davacının davalı Belediye Başkanlığına yönelik kiracılığın tespiti davasının reddedildiği, ilk derece ve yüksek mahkeme kararlarının gerekçe kısmına göre değil hüküm kısmının uygulanması gerektiği, davacı şirketin alt kiracı olduğu ve aralarında kira sözleşmesi imzalanmadığı, bilirkişi raporu ile belirlenen ecrimisil bedelinin rayiç kira bedeline göre düşük olduğu ve şirketin ticari defterleri incelenmeksizin tespit edilen bedelin düşük olduğu ileri sürülerek usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Taraflardan davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının gerekçeli onanması, davacının temyiz isteminin kabulu ile kısmen reddi ve redde ilişkin kısmının ise 244.393, 65 TL lik kısmının onanmasına 998.302, 75 TL lik kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil isteneceği; son fıkrasında da, işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükmü yer almıştır. Olayda, mülkiyeti Buca Belediyesi'ne ait İzmir İli, Buca İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ile ... ada ... parsel üzerinde bulunan taşınmazların ... günlü, ... sayılı Belediye Meclis kararıyla, 49 yıllığına... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine kiraya verildiği, bilahare intifa hakkı sahibi belediye iştiraki anılan şirket ile davacı şirket arasında uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin olarak 01/03/2012-01/03/2022 tarihlerini kapsayan kira sözleşmesi imzalandığı, Buca Belediye Meclisinin ... günlü, ...sayılı kararıyla, yapılan kiralama ve intifa işleminin kanunun aradığı şartları taşımaması sebebiyle Buca Belediye Meclisinin ... günlü, ... sayılı kararının iptaline karar verildiği, bunun üzerine davacı şirket kiracı sıfatını haiz iken davalı idare tarafından... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine karşı açılan tahliye davası sonucunda verilen davanın kabulüyle taşınmazdan tahliyesine yönelik .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:... K:... sayılı kararına dayanılarak davacı şirketin, anılan taşınmazlardan tahliyesinin gerçekleşmesi neticesinde davalı belediye ile anılan şirkete karşı açtığı el atmanın önlenmesi davasında; davacı şirketin... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile olan kiracılık ilişkisinin tespitine ve davalı idare ile... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi tarafından gerçekleştirilen müdahalenin önlenmesi yolunda .... Sulh Hukuk Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı karar sonucunda, 05/02/2014 tarihinde anılan yerde tekrar faaliyette bulunan davacı şirketin, taşınmazı izin almaksızın fuzulen işgal ettiğinden bahisle 05/02/2014-02/07/2014 dönemine ilişkin olarak belirlenen 296.000,00 TL'nin takakkukuna yönelik dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır. Öte yandan; davacının kiracılık sıfatının tespiti, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:..., K:... sayılı, davacının kiracılık sıfatının devam ettiğinin tespitine, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesini amaçlayan davanın ise kabulüne ilişkin kararın temyizi üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesinin...tarih ve, E:..., K:...sayılı kararıyla; "...davacı şirket ile taşınmazların maliki olan davalı Belediye arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmadığı, kira sözleşmelerinin intifa hakkı sahibi ve kiracılık sıfatı bulunan... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile yapıldığı ancak ... gün ve ... sayılı Belediye Meclis kararı ile kurulan intifa hakkının sözkonusu meclis kararının iptali sonucunda anılan şirketin taşınmazlara ilişkin tasarruf hakkının ortadan kalktığı, bu hakkın doğrudan belediyeye geçtiği, dolayısıyla kira sözleşmelerinin dayanaksız kalarak, davacının anılan taşınmazlarda bulunmasının haklı, meşru ve hukuki bir gerekçesi kalmadığı, bu nedenle mahkemenin davanın reddine karar vermesi gerekirken, hatalı nitelendirme ile hüküm kurulduğu..." gerekçesiyle bozulduğu, bozma kararına uyulmayarak.... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:..., K:... sayılı kararıyla da; önceki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnme kararı verildiği, bu kararın temyizen incelenmesi sonucunda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... tarih ve, E:....., K:... sayılı kararıyla onandığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta; davacının adli yargıda açtığı kiracılık sıfatının tespiti istemli davada; Mahkemece, kiracılık ilişkisinin tespiti yönünde karar verilmesi ve bu kararın da Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 06/04/2021 tarihinde onanmasından dolayı davacının, söz konusu taşınmaz üzerindeki kiracılık sıfatının dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle devam ettiği ve işgalci konumunda olmadığı yargı kararıyla tespit edildiğinden, davacıdan 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesine istinaden ecrimisil istenemeyeceği kuşkusuzdur. Bu nedenle; İdare Mahkemesince istnaf yolu açık olarak dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen de davanın reddi yolunda verilen karara taraflarca yapılan istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge İdare Mahkemesince istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmiş ise de, gelinen bu aşamada 01/03/2012-01/03/2022 tarihlerini kapsayan kira sözleşmesi uyarınca davacının kiracılık ilişkisinin tespitine karar verildiğinden 01.03.2022 tarihine kadar davacıdan ecrimisil istenebilmesinin mümkün olmadığı 01.03.2022 tarihinden 15.04.2022 tarihine kadar olan 45 günlük süre içinse dosya kapsamında yer alan bilgi belge ve bilirkişi raporu uyarınca yeniden değerleme oranlarıda eklenmek suretiyle 2022 yılına ilişkin günlük birim bedelin 5.430,97 TL olduğu kira sözleşmesinin dışında kalan 01.03.2022-15.04.2022 tarihleri arasındaki 45 gün için (45* 5.430,97 TL) 244.393, 65- TL lik kısım yönünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesince verilen kararının iptal hükmünün yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmasına, davanın reddine ilişkin kısmın ise 244.393, 65- TL TL lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından onanmasına 998.302, 75 TL lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığından bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile anılan kararın iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 2. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ve kısmen reddi ile anılan temyize konu kararın, davanın redde ilişkin ... TL lik kısmının onanmasına ... TL lik kısmının BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 02/07/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.