Danıştay Kararı · E. 2023/1366 · K. 2024/3970

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/1366 E.  ,  2024/3970 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/1366 Karar No : 2024/3970 DAVACI : ... Üretim A.Ş. VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... DAVANIN KONUSU : 1. 30/12/2022 tarih ve 32059 (2. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 29/12/2022 tarih ve 11537 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının EK-2'sinde yer alan 01/01/2023 tarihinden itibaren uygulanacak Nihai Tarife Tablosu’nun "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısmının iptali istenilmektedir. 2. 31/03/2023 tarih ve 32149 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 30/03/2023 tarih ve 11776 sayılı Kurul kararının EK-2'sinde yer alan 01/04/2023 tarihinden itibaren uygulanacak Nihai Tarife Tablosu’nun "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısmının iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Dağıtım bedelinde yapılan artışın lisanslı üreticiler için %227 olduğu, artışın oranının fahiş düzeyde ve öngörülemez nitelikte olduğu, yapılan artış gerekçesinin belirsiz olduğu ve artış oranı belirlenirken hangi objektif kriterlerin veya hesaplama tekniğinin kullanıldığının bilinmediği, dağıtım şirketlerinin lehine düzenleme yapıldığı, takdir yetkisinin kötüye kullanıldığı, enflasyon oranının üzerinde artış yapıldığı, dava konusu işlem nedeniyle finansal olarak zor duruma düşüldüğü, lisanslı üreticiler ile lisanssız üreticiler arasında ayrım yapıldığı, dava konusu işlemde kamu yararı bulunmadığı ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Öncelikle, usule ilişkin olarak, davanın süresinde açılmadığının tespiti halinde süre aşımı yönünden reddi gerektiği ileri sürülmüştür. Esasa ilişkin olarak ise, kamu hizmeti niteliğindeki dağıtım faaliyetinin yerine getirilebilmesi için oluşan maliyetin dağıtım bedeli olarak kullanıcılara yansıtıldığı, dağıtım sistemi kullanıcılarına uygulanmakta olan dağıtım bedellerinin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17. maddesinde sayılan unsurlar dikkate alınarak hesaplandığı, üreticiler ve tüketicilere yansıyacak fiyatlar üzerinden bir denge gözetilerek ve aralarında benzerlik kurulabilen kullanıcılara aynı fiyatın uygulanması suretiyle işlem tesis edildiği, 21 dağıtım şirketi için onaylanan gelir tavanının bir kısmının üreticilere bir kısmının ise tüketicilere yansıtıldığı, dolayısıyla üreticilerin dağıtım bedelinde bir azalışın tüketicilerin dağıtım bedelinde bir artışa, tam tersine üreticilerin dağıtım bedelinde bir artış tüketicilerin dağıtım bedelinde bir azalışa sebep olabileceği, kamu yararı gözetilerek işlem tesis edildiği, dağıtım tarifesi içerisinde dikkate alınan unsurların üreticilere ve tüketicilere yansıtılması hususunda makul bir dengenin gözetildiği, dağıtım bedellerinde ancak ve ancak enflasyon oranı ile sınırlı bir şekilde artırım yapılabileceği anlamını çıkarmanın doğru olmadığı, enflasyon oranının tarife hesaplamalarında dikkate alınan unsurlardan yalnızca biri olmakla birlikte tarife kapsamında onaylanan fiyatlardaki artışların tek sebebi olmadığı, kullanıcılara yansıtılması gereken fiyat artışları doğru yansıtılmadığı takdirde düzenlemeye tabi faaliyetin kaliteli ve sürekli olarak yürütülmesinde aksaklıklar meydana geleceği, üreticilerin satmış olduğu elektrik fiyatında da artış yaşandığından mağduriyetten söz edilemeyeceği, lisanslı ve lisanssız üreticilerin yükümlülükleri bakımından pek çok farklılık bulunması nedeniyle eşitlik ilkesine aykırı bir durum bulunduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI ...'NIN DÜŞÜNCESİ: Dava, 30/12/2022 tarih ve 32059 2. Mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 29/12/2022 tarih ve 11537 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) Kararının 2 numaralı ekinde (EK-2) yer alan, 01/ 01/01/2023 tarihinden itibaren uygulanacak Nihaî Tarife Tablosu’nun "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısmı ile 31/03/2023 tarih ve 32149 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 30/03/2023 tarih ve 11776 sayılı Kurul Kararının 2 numaralı ekinde (EK-2) yer alan, 01/04/2023 tarihinden itibaren uygulanacak Nihaî Tarife Tablosu’nun "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır. 4628 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 4. maddesinin 2. fıkrasında; "Kurumun, tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyetleri ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tanımlayan Kurul onaylı lisansların verilmesinden, işletme hakkı devri kapsamındaki mevcut sözleşmelerin bu Kanun hükümlerine göre düzenlenmesinden, piyasa performansının izlenmesinden, performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden, bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanuna uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumlu olduğu kurala bağlanmış, 5. maddesinin 5. fıkrasının (e) bendinde; İlgili lisans hükümleri uyarınca hazırlanacak olan; Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketinin toptan satış fiyat tarifesini, iletim tarifesini, dağıtım tarifeleri ile perakende satış tarifelerini incelemek ve onaylamak, (f) bendinde; İletim, dağıtım, toptan satış ve perakende satış için yapılacak fiyatlandırmaların ana esaslarını tespit etmek ve gerektiğinde ilgili lisans hükümleri doğrultusunda revize etmek Kurulun yetkileri arasında sayılmıştır. 6446 sayılı sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır.", "Dağıtım faaliyeti" başlıklı 9. maddesinde; "(1) Dağıtım faaliyeti, lisansı kapsamında, dağıtım şirketi tarafından lisansında belirlenen bölgede yürütülür. Dağıtım şirketi, lisansında belirlenen bölgede sayaçların okunması, bakımı ve işletilmesi hizmetlerinin yerine getirilmesinden sorumludur. Piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişiler bir dağıtım şirketine ve dağıtım şirketi piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişilere doğrudan ortak olamaz. Dağıtım şirketi, dağıtım faaliyeti dışında bir faaliyetle iştigal edemez. Dağıtım faaliyetiyle birlikte yürütülmesi verimlilik artışı sağlayacak nitelikteki piyasa dışı bir faaliyetin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Genel aydınlatma, dağıtım sistemi teknik ve teknik olmayan kayıplarını karşılamak amacıyla kullanılmak üzere elektrik enerjisi satın alınması ile sistem teknik ve teknik olmayan kayıplarını karşılamak için sözleşmeye bağlanan enerjinin gerçekleşmeler nedeniyle fazlasının satışı bu hükmün istisnasıdır. (2) Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür. (3) Dağıtım şirketi, ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda yan hizmetleri sağlamakla yükümlüdür. (4) Dağıtım lisansında belirlenen bölgelerde talep tahminlerinin hazırlanması ve TEİAŞ’a bildirilmesi görevi dağıtım şirketine aittir. Kurul bu talep tahminlerini onaylar ve tahminler TEİAŞ tarafından yayımlanır. (5) Kurul tarafından onaylanan talep tahminleri doğrultusunda yatırım planlarının hazırlanması ve Kurul onayına sunulması, onaylanan yatırım planı uyarınca yatırım programına alınan dağıtım tesislerinin projelerinin hazırlanması ile gerekli iyileştirme ve kapasite artırımı yatırımlarının yapılması ve/veya yeni dağıtım tesislerinin inşa edilmesi görevi ilgili dağıtım sistemini işleten dağıtım şirketine aittir..."; "Tarifeler ve tüketicilerin desteklenmesi" başlıklı 17. maddesinde; "(1) Bu Kanun kapsamında düzenlenen ve bir sonraki dönem uygulanması önerilen tarifeler, ilgili tüzel kişi tarafından Kurulca belirlenen usul ve esaslara göre, tarife konusu faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içerecek şekilde hazırlanır ve onaylanmak üzere Kuruma sunulur. Kurul, mevzuat çerçevesinde uygun bulmadığı tarife tekliflerinin revize edilmesini ister veya gerekmesi hâlinde resen revize ederek onaylar. İlgili tüzel kişiler Kurul tarafından onaylanan tarifeleri uygulamakla yükümlüdür. (2) Lisans sahibinin, her yıl uygulayacağı tarifelerde yapacağı aylık enflasyon değişimi ve lisansında belirtilen diğer hususlarla ilgili ayarlamalar Kurul tarafından onaylanır. Onaylanan tarifeler kapsamında belirlenen fiyat formülleri mevzuatta belirtilen koşullarda tadil edilebilir. (3) Onaylanan tarifeler içinde, söz konusu tüzel kişinin tarife konusu faaliyetine ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedelleri dışında piyasa faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan hiçbir unsur yer alamaz. İletim ek ücreti bu hükmün istisnasını oluşturur. (4) İlgili faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içeren Kurul onaylı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar. Bir gerçek veya tüzel kişinin tabi olduğu tarifede öngörülen ödemelerden herhangi birini yapmaması hâlinde, söz konusu hizmetin durdurulabilmesini de içeren usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Kurul tarafından tüketici özelliklerine göre abone grupları, bu abone grupları için elektrik enerjisi tüketim miktarına göre farklı veya yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi amacıyla ayrı tarifeler belirlenebilir. Tüketiciler talep etmeleri halinde yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi amacıyla belirlenen tarifelerden faydalanabilir. Kurulca düzenlemeye tabi tarifeler, doğrudan nihai tüketiciye veya nihai tüketiciye yansıtılmak üzere ilgili tüketiciye enerji tedarik eden lisans sahibi tüzel kişilere yansıtılır. (5) Tarife onayı gerektiren bir lisansın verilmesi ile birlikte, içinde bulunulan yıla ait tarife de Kurulca incelenerek onaylanır. (6) Kurulca düzenlemeye tabi tarife türleri şunlardır: ... b) İletim tarifesi: TEİAŞ tarafından hazırlanacak olan iletim tarifesi; üretilen, ithal veya ihraç edilen elektrik enerjisinin iletim sistemi üzerinden naklinden yararlanan tüm kullanıcılara eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak fiyatları, hükümleri ve şartları içerir. ... ç) Dağıtım tarifeleri: Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanacak olan dağıtım tarifeleri, elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan tüm gerçek ve tüzel kişilere eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak hizmetlere ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları içerir. Dağıtım tarifeleri; dağıtım sistemi yatırım harcamaları, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesmebağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak bedellerden oluşur. Dağıtım şirketlerinin tarifelerine esas alınacak teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlar bu kayıpları düşürmeyi teşvik edecek şekilde Kurul tarafından belirlenir. Kurulca belirlenen hedef oranlarını geçmemek kaydı ile teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır. Teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından düzenlenir." düzenlemelerine yer verilmiştir. 4628 ve 6446 sayılı Kanun hükümlerine dayanılarak çıkarılan Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin "Dağıtım tarifesi" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Dağıtım tarifesi; elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan kullanıcılara eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. (2) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; ilgili dağıtım şirketi için belirlenen verimlilik hedefine ulaşılması ölçüsünde, dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamında gerekli olan yatırım harcamaları ile yatırım harcamalarına ilişkin makul bir getiri, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti ve iletim tarifesi kapsamında ödenen tutarlar gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetler dikkate alınarak belirlenir. ... (5) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; bağlantı durumu, tüketim miktarı ve kullanım amacı gibi ölçütler esas alınarak farklı seviyelerde belirlenebilir. (6) Dağıtım tarifesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar dağıtım şirketlerinin önerileri de değerlendirilerek Kurul tarafından belirlenir. Söz konusu usul ve esaslar tüm dağıtım bölgeleri için ortak belirlenebileceği gibi her bir dağıtım bölgesi için ayrı ayrı da belirlenebilir." düzenlemeleri yer almaktadır. 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve 19/6/2020 tarihli ve 31160 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'ne dayanılarak hazırlanan Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'in "Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller" başlıklı 5. maddesinde; "(1) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan maliyetlerden hareketle belirlenir. Bu kapsamda dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin belirlenmesinde, dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamında gerekli olan yatırım harcamaları ile yatırım harcamalarına ilişkin makul bir getiri, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme- bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti ve iletim tarifesi kapsamında ödenen tutarlar gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetler dikkate alınır. Dağıtım şirketlerinin tarifelerine esas alınacak teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin Kurulca belirlenen hedef kayıp oranlarını geçmemek kaydı ile teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin belirlenmesinde, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasında bu Tebliğ hükümleri ve elektrik dağıtım şirketlerinin hedef kayıp oranlarının belirlenmesi için Kurul tarafından çıkarılan usul ve esaslar dikkate alınır. (2) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım gelir tavanı ve talep tahminleri dikkate alınarak hesaplanır. Dağıtım gelir tavanı, sistem işletim gelir tavanı ile kayıp enerji gelir tavanı unsurlarından oluşur. (3) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; kullanıcılar bazında dağıtım bedeli, güç bedeli, güç aşım bedeli ve reaktif enerji bedeli gibi kalemlerden oluşur. Söz konusu bedeller; bağlantı durumuna, tüketim miktarına ve kullanım amacına göre farklılaştırılabilir.", düzenlemelerine; Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın "Dağıtım sisteminin kullanıma ilişkin bedeller" başlıklı 10. maddesinde; "(1) Bu Bölüm kapsamındaki bedeller, dağıtım sistemine bağlı kullanıcılara uygulanır. (2) Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım hizmetinin sunulması sırasında oluşan maliyetlerden mevzuat kapsamında uygun görülenler dikkate alınarak hesaplanan bedellerdir ve dağıtım sistemi kullanıcıları için en az birinin uygulandığı aşağıdaki bedellerden oluşur. a) Dağıtım bedeli: Tek veya çift terimli tarife sınıfına tabi abonelerden dağıtım sisteminden çekilen elektrik enerjisi miktarı üzerinden ve üretim faaliyetleri kapsamında üreticilerin dağıtım sistemine verdiği enerji miktarı üzerinden alınan kWh birim bedelidir. b) Güç bedeli: Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılardan çift terimli tarife sınıfına tabi olanlar için bağlantı anlaşması veya sözleşmesinde belirtilen güç üzerinden aylık olarak alınan kW birim bedelidir. c) Güç aşım bedeli: Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılardan çift terimli tarife sınıfına tabi olanlar için bağlantı anlaşması veya sözleşmesinde belirtilen gücü aşmaları halinde, aşılan güç miktarı üzerinden aylık olarak alınan kW birim bedelidir. ..." ; "Üretim faaliyetleri için tarifelerin uygulanması" başlıklı (değişik) 15. maddesinde de; (1) Dağıtım sistemine bağlı lisanslı üretim tesisleri veriş yönünde tercih etmeleri halinde çift terimli veya tek terimli tarifeden birini seçebilir. (2) 23. maddede belirtilen bağlantı durumlarına göre, dağıtım sistemi kullanıcısı üreticilere üretim faaliyetleri için dağıtım bedeli, güç bedeli ve gerekmesi halinde güç aşım bedelinin yanı sıra 13. maddede belirtilen koşullar çerçevesinde reaktif enerji bedeli de uygulanır. 14/03/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabilir..." düzenlemelerine yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca dağıtım şirketleri tarafından tarife konusu faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içerecek şekilde hazırlanarak Kuruma sunulan tarifelere ilişkin tekliflerin incelenerek, Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ hükümleri gereğince, her bir dağıtım şirketinin 2023 yılı dağıtım gelir tavanının davalı Kurumca ayrı ayrı onaylandığı, toplam dağıtım gelir tavanı dikkate alınarak üreticiler ve tüketiciler için 01/01/2023 tarihinden itibaren geçerli olacak fiyatların hesaplanması amacıyla hazırlanan 29/12/2022 tarihli ve 601738 sayılı müzekkere sonrasında, 29/12/2022 tarihli ve 11537 sayılı Kurul Kararının kabul edildiği, dava konusu 29/12/2022 tarihli ve 11537 sayılı Kurul Kararı ile, dağıtım şirketleri tarafından dağıtım sistemi kullanıcılarına ve görevli tedarik şirketleri tarafından serbest olmayan tüketiciler ile serbest tüketici olmasına rağmen tedarikçisini seçmeyen ve 20/1/2018 tarihli ve 30307 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında tanımlanan düşük tüketimli tüketicilere, 1/1/2023 tarihinden itibaren uygulanacak faaliyet bazlı tarife tablosu ile nihai tarife tablosunun onaylanmasına karar verildiği ve söz konusu Kurul Kararının, 30/12/2022 tarihli ve 32059 2. mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı, 11537 sayılı Kurul Kararının 31/03/2023 tarihine kadar uygulanması nedeniyle, 01/04/2023 tarihinden itibaren geçerli olacak tarifelerin hesaplanması amacıyla 30/03/2023 tarihli ve 659915 sayılı müzekkerenin hazırlandığı ve bu müzekkereye bağlı olarak da 30/03/2023 tarihli ve 11776 sayılı Kurul Kararının kabul edildiği, dava konusu 11776 sayılı Kararı ile dağıtım şirketleri tarafından dağıtım sistemi kullanıcılarına ve görevli tedarik şirketleri tarafından serbest olmayan tüketiciler ile serbest tüketici olmasına rağmen tedarikçisini seçmeyen ve 20/1/2018 tarihli ve 30307 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ kapsamında tanımlanan düşük tüketimli tüketicilere 01/04/2023 tarihinden itibaren uygulanacak faaliyet bazlı tarife tablosu ile nihai tarife tablosunun onaylanmasına karar verildiği ve söz konusu Kurul Kararının 31/03/2023 tarihli ve 32149 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, anılan Kurul Kararlarına göre, veriş yönlü dağıtım bedelinin, çift terimli tarifeyi tercih eden lisanslı üreticiler için 9,2142 kr/kWh; tek terimli tarifeyi tercih eden lisanslı üreticiler için 12,4980 kr/kWh; zorunlu olarak tek terimli tarifeye tabi olan lisanssız üreticiler için 66,8442 kr/kWh olarak onaylandığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından; 01/10/2022 tarihli Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi uyarınca dağıtım bedeli 3.8193 kr/kWh iken, dava konusu 01/01/2023 ve devamı niteliğindeki 01/04/2023 tarihli Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifeleri uyarınca dağıtım bedelinin 12,498 kr/kWh olarak belirlendiği, buna göre dava konusu Kurul kararları ile belirlenen tarifelerde yaklaşık %325 artış yapıldığı, söz konusu artış için gösterilen, hammadde fiyatlarında yaşanan artışların, enerji maliyetlerinde büyük artışlar meydana getirdiği gerekçesinin sosyal hukuk devletine aykırı olduğu, dava konusu Kurul kararlarında kamu yararı bulunmadığı, dağıtım şirketleri tarafından verilen bazı hizmetlere ait 2023 yılı bedellerinde yıllık TÜFE oranı gözönüne alınarak artırım yapılırken, aynı dağıtım şirketinin dağıtım işletmesine ait dağıtım bedeline %325 oranında artış yapılmasının izaha muhtaç olduğu, tarife içindeki dağıtım bedelinin %325 artmasının; dağıtım sistemi kullanımı, iletim sistem kullanımı, kayıp kaçak ve sayaç okuma bedelleri bileşenlerinin hangisinden kaynaklandığının belirli olmadığı, dolayısıyla dava konusu Kurul kararlarının belirlilik ve aleniyet ilkelerine de aykırı olduğu, tesisinde kamu yararı bulunmayan bu kararların iptaline karar verilmesi gerektiği iddiaları ile dava açılırken, davalı idare tarafından da; elektriğin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan dağıtım sistemi kullanıcılarına uygulanmakta olan dağıtım bedellerinin, 6446 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinde sayılan unsurlardan hareketle hesaplandığı, 2023 yılının ilk çeyrek tarifesinde yer alan lisanslı üreticiler için dağıtım, güç ve güç aşım bedeli, emreamade güç ve emreamade güç aşım bedellerinin, TEİAŞ için onaylanan sistem kullanım ve sistem işletim gelir tavanında önceki yıla göre oluşan değişim oranında (%227,2) arttırıldığı, çift terimli tarife kullanan lisanslı üreticiler için sabit bileşen olarak güç bedelinin 1368,6194, kr/Ay/kW, değişken bileşen olan dağıtım bedelinin 9,2142 kr/kWh, tek terimli tarifeyi seçen lisanslı üreticiler için ise dağıtım bedelinin 12,4980 kr/kWh olarak hesaplandığı, enflasyon oranının, tarife hesaplamalarında dikkate alınan unsurlardan yalnızca birisi olduğu, 2023 yılında 21 elektrik dağıtım şirketinin toplam sistem işletim gelir tavanının 110.136.193.185-TL (TÜFE=Haziran2023=1353,61) olarak onaylanmış iken, 2022 yılında toplam gelir tavanının 43.854.851.5444-TL (TÜFE=Haziran2022=688,85) olarak onaylandığı, gelir tavanındaki artışta büyük ölçüde TÜFE ve yatırım kaynaklı şebeke büyümesinin etkili olduğu, TEİAŞ'ın 2023 yılına ilişkin gelir tavanında da bir önceki yıla oranla artış yaşandığı, dağıtım sistemi işletim gelir tavanının, dağıtım şirketlerinin TEİAŞ'a ödenmiş oldukları sistem kullanım ve sistem işletim bedellerini de içerdiği, dolayısıyla lisanslı üreticilerin dağıtım bedellerinin, TEİAŞ için onaylanan sistem kullanım ve sistem işletim gelir tavanında önceki yıla göre oluşan değişim oranında (%227,2) artırıldığı, dava konusu Kurul kararları ile, maliyetlerin gerektirdiği ölçüde, tüketicilerin ödeyeceği dağıtım bedelinde de artış gerçekleştiği, belirtilen hususlar dikkate alınarak tesis edilen dava konusu Kurul kararlarında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı savunulmuştur. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda ...bilirkişi, keşif, delilerin tespiti...hallerinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmış, anılan hüküm ile göndermede bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 266. maddesinde de, mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği düzenlemesine yer verilmiştir. Uyuşmazlıkta, toplam dağıtım gelir tavanı dikkate alınarak üreticiler ve tüketiciler için 01/01/2023 tarihinden itibaren geçerli olacak fiyatların hesaplanması amacıyla hazırlanan 29/12/2022 tarihli ve 601738 sayılı müzekkere ile, 01/04/2023 tarihinden itibaren geçerli olacak tarifelerin hesaplanması amacıyla hazırlanan 30/03/2023 tarihli ve 659915 sayılı müzekkerede yer alan parametrelerin ve yapılan hesaplamaların (eski yıllar da baz alınarak olması gereken artış tutarının) incelenmesi, özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden, söz konusu müzekkerelerde yer alan hesaplamalar uyarınca dava konusu Kurul kararları ile belirlenen dağıtım bedellerinin, mevzuata, hukuka ve hakkaniyete uygun olup olmadığının değerlendirilebilmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmektedir. Bu durumda, genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan konularda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, mahkemelerce bilirkişi incelemesi yaptırılabildiğinden, başka bir deyişle Savcılık makamınca bilirkişi incelemesi yaptırılması mümkün olmadığından, uyuşmazlığın, Dairece yaptırılacak bilirkişi incelemesinden sonra çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Dairece bilirkişi incelemesi yaptırılmasının uygun görülmemesi halinde, davalı idarece dosyaya ibraz edilen veri ve hesaplamalar doğrultusunda işin esası hakkında değerlendirme yapmak gerekirse; 2023 yılının birinci ve ikinci çeyreği için üreticilere uygulanması gereken dağıtım bedelleri, farklı Kurul Kararları ile onaylanmış olmakla birlikte, 2023 yılının ikinci çeyreğinde lisanslı ve lisanssız üretim tesisleri için onaylanan dağıtım tarifesi, 2023 yılının birinci çeyreğinde anılan üretim tesisleri için onaylanan fiyatlarla aynı olduğundan, her iki Kurul kararı birlikte incelenmiş; ayrıca davacı tarafından, dava dilekçesinde, 29/12/2022 tarih ve 11537 sayılı, 30/03/2023 tarih ve 11776 sayılı Kurul kararlarının tamamının iptali isteminde bulunulmuş ise de, davacının lisanslı üretici olduğu anlaşıldığından, anılan Kurul kararlarının "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi" kısmı ile sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Uyuşmazlığa ilişkin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; Kurumun, bu Kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanuna uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumlu olduğu, 4628 sayılı Kanunda, İletim, dağıtım, toptan satış ve perakende satış için yapılacak fiyatlandırmaların ana esaslarını tespit etmenin Kurulun yetkileri arasında sayıldığı, 6446 sayılı Kanun kapsamında düzenlenen ve bir sonraki dönem uygulanması önerilen tarifelerin, ilgili tüzel kişi tarafından Kurulca belirlenen usul ve esaslara göre, tarife konusu faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içerecek şekilde hazırlanıp onaylanmak üzere Kuruma sunulacağı, dağıtım tarifelerinin, dağıtım sistemi yatırım harcamaları, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak bedellerden oluştuğu, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetlerin dağıtım tarifelerinde yer aldığı ve tüketicilere yansıtıldığı, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile, oluşacak maliyetin tüketicilere yansıtılmasına ilişkin usul ve esasların Kurul tarafından belirlendiği, dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin, dağıtım gelir tavanı ve talep tahminlerinin dikkate alınması suretiyle hesaplandığı, dağıtım gelir tavanının, sistem işletim gelir tavanı ile kayıp enerji gelir tavanı unsurlarından oluştuğu, buna göre, dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin; kullanıcılar bazında dağıtım bedeli, güç bedeli, güç aşım bedeli ve reaktif enerji bedeli gibi kalemlerden oluşuğu ve bağlantı durumuna, tüketim miktarına ve kullanım amacına göre farklılaştırılabileceği, dağıtım sistemine bağlı lisanslı üretim tesislerinin veriş yönünde tercih etmeleri halinde çift terimli veya tek terimli tarifeden birini seçebilecekleri, bağlantı durumlarına göre, dağıtım sistemi kullanıcısı üreticilere üretim faaliyetleri için dağıtım bedeli, güç bedeli ve gerekmesi halinde güç aşım bedelinin yanı sıra reaktif enerji bedelinin de uygulanabileceği anlaşılmaktadır. 30/12/2022 tarih ve 32059 2. Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 29/12/2022 tarih ve 11537 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararının iptali istemiyle, Danıştay 13. Dairesi'nin E:2023/384 sayılı dosyasında açılan davada, Dairenin 03/05/2023 tarihli ara kararı ile davalı idareden; "1- Dava konusu11537 sayılı Kurul kararına istinaden yürürlüğe giren 01/01/2023 tarihinden itibaren uygulanacak Nihaî Tarife Tablosundaki Üreticiler İçin Veriş Yönünde Çift Terimli Dağıtım Tarifesi ve Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesinde yer alan lisanslı üreticiler için dağıtım bedelinin belirlenmesine ilişkin tüm kalemlerin (alt başlıklar hâlinde) bir önceki tarifeye ilişkin kalemlerle karşılaştırma yapılmak suretiyle tablo seklinde ayrıntılı olarak açıklanmasının; 2- Dağıtım şirketlerinin TEİAŞ'a ödedikleri sistem kullanım ve sistem İşletim bedellerinin 21 dağıtım şirketinin dağıtım sistem işletim gelir tavanı içerisindeki oranının ne olduğunun, söz konusu oranın dava konusu tarife ile lisanslı üreticiler için belirlenen dağıtım bedellerine (9,2142 kr/kwh ve 12,4980 kr/kwh) ne kadarlık etkisi olduğunun açıklanmasının; 3- Lisanslı üreticilerin dağıtım bedellerinin, TEİAŞ'ın sistem kullanım ve sistem işletim gelir tavanında önceki yıla göre gerçekleşen değişim oranında (%227,2) artırılmasının başkaca nedenleri olup olmadığının açıklanmasının; 4- ... " istenildiği, davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ... tarihli ve E:.. sayılı yazısı ile, söz konusu ara kararının; "Dava konusu 11537 sayılı Kurul Kararı ile 01/01/2023-31/03/2023 tarihlerinde uygulanan lisanslı üreticiler için dağıtım tarifesinin, tek terimli ve çift terimli olmak üzere; lisanssız üreticiler için dağıtım tarifesinin ise yalnızca tek terimli olarak onaylandığı, 2023 yılı birinci çeyrek tarifesinde yer alan lisanslı üreticiler için dağıtım, güç ve güç aşım bedeli, emreamade güç ve emreamade güç aşım bedellerinin, TEİAŞ için onaylanan sistem kullanım ve sistem işletim gelir tavanında önceki yıla göre oluşan değişim oranında (%227,2) arttırıldığı, çift terimli tarife kullanan lisanslı üreticiler için sabit bileşen olarak güç bedelinin 1368.6194 kr/kWh, tek terimli tarifeyi seçen lisanslı üreticiler için ise dağıtım bedelinin 12,4980 kr/kWh olarak hesaplandığı, dağıtım tarifelerinin, dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslardan oluştuğu, dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin dağıtım gelir tavanından hareketle hesaplandığı, dağıtım gelir tavanının her bir dağıtım şirketi özelinde belirlenmekte olup, dava konusu tarifenin 6446 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi ile hüküm altına alınan ulusal tarife uygulamasının bir gereği olarak 21 elektirik dağıtım şirketinin toplam gelir tavanından hareketle onaylandığı, Kurul tarafından onaylanan dağıtım gelir tavanlarının sabit olduğu, sabit olan dağıtım gelir tavanının bir kısmının üreticilere diğer kısmının ise tüketicilere yansıtıldığı, dağıtım gelir tavanının, sistem işletim gelir tavanı ve kayıp enerji gelir tavanı unsurlarından oluştuğu, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetlerin tüketicilere yansıtılmakta olup, üreticiler için onaylanan sistem kullanımına ilişkin bedellerin bu maliyetten arındırılmış olduğu, üreticiler tarafından dağıtım sistemine verileceği dağıtım şirketlerince öngörülen enerji miktarlarından da hareketle dağıtım sistem kullanım bedellerinin belirlendiği, bunun yanında dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin sisteme verdiği enerji için tahakkuk ettirilen dağıtım bedelinin belirlenmesinde; dağıtım şirketlerinin gelir tavanları ve sisteme verilmesi öngörülen enerji miktarı kadar, iletim seviyesinden bağlı üreticiler için belirlenen sistem kullanım tarifelerinin de dikkate alındığı, iletim ve dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin sistem kullanım bedellerinde aynı oranda artış yapılmasının sebebinin, hem iletim seviyesinden hem de dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin ödemiş oldukları ortalama sistem kullanım tarifelerinin ülke genelinde elektrik üretim faaliyeti gerçekleştiren üreticiler için faaliyet bazlı karşılaştırılabilir olması, üreticilerin kendi taleplerine göre değil, daha çok kurulu güç ve sistem gereksinimleri gibi teknik gereklilikler ve ilgili mevzuat kapsamında belirlenen bağlantı seviyelerinin tarifelerinde oluşacak farklılıkların elektrik piyasasındaki üretim faaliyetinde rekabeti engelleyecek bir seviyeye ulaşmasına engel olmak olduğu, bu kapsamda 01/01/2023-31/03/2023 tarihleri arasında geçerli olan dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin sisteme veriş yönünde ödediği dağıtım bedelinde oluşan artışın, iletim seviyesinden bağlı üreticiler için belirlenen sistem kullanım tarifelerinde meydana gelen artış miktarı ile aynı olacak şekilde takdir edildiği, buna rağmen dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin sisteme verdikleri enerji için belirlenen tek terimli dağıtım bedeli 2023 yılı birinci çeyreğinde 12,4980 kr/kwh iken, iletim seviyesinden bağlı üreticilerin ödemiş oldukları sistem kullanım bedelinin ortalamada 13,3718 kr/kWh olduğu, yani dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin, iletim seviyesinden bağlı üreticilere göre daha düşük sistem kullanım bedeli ödediği, kapasite kullanım oranlarına bağlı olarak değişmekle birlikte ortalama iletim birim maliyetinde %215 ila %245 bandında gerçekleşen artışa ilişkin ayrıntılı karşılaştıma tablosuna göre, 2022 yılı sistem kullanım gelir tavanının 17.582.869.134-TL iken, 2023 yılında 53.788.127.863-TL; 2022 yılı sistem işletim gelir tavanının 4.311.686.365-TL iken, 2023 yılında 17.857.951.227-TL; 2022 yılı toplam gelir tavanının 21.894.555.499-TL iken, 2023 yılında 71.646.079.090-TL olduğu, dağıtım şirketlerinin 2023 yılı sistem işletim gelir tavanı 110.118.666.255-TL, kayıp enerji gelir tavanı 16.511.512.644-TL olmak üzere toplam gelir tavanının 126.630.178.899-TL olarak hesaplandığı, 21 dağıtım şirketinin 2022 yılında reaktif, güç aşım, ceza ve benzeri mahiyette olanlar hariç iletim tarifesi kapsamında TEİAŞ'a ödediklerı bedellerin toplamının 9.046.587.274-TL olup, bu tutarın TEİAŞ'ın gelir tavanında gerçekleşen değişim oranında artırıldığı ve 29.603.364.513-TL'lik tutarın 2023 yılı sistem işletim gelir tavanı hesaplamalarında kontrol edilemeyen maliyet bileşeninin bir unsuru olarak dikkate alındığı" şeklinde cevaplandığı görülmüştür. Her ne kadar davalı idarece, Danıştay 13. Dairesi'nin E: 2023/384 sayılı dosyasındaki ara kararında yer alan; "01/01/2023 Tarihinden İtibaren Uygulanacak Nihai Tarife Tablosundaki Üreticiler İçin Veriş Yönünde Çift Terimli Dağıtım Tarifesi ve Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesinde yer alan lisanslı üreticiler için dağıtım bedelinin belirlenmesine ilişkin tüm kalemlerin (alt başlıklar halinde) bir önceki tarifeye ilişkin kalemlerle karşılaştırma yapılmak suretiyle tablo şeklinde ayrıntılı olarak açıklanması" talebine, tüm kalemlerin (alt başlıklar halinde) bir önceki tarifeye ilişkin kalemlerle karşılaştırması yapılmak suretiyle tablo şeklinde cevap verilmemiş ise de; dava dosyasında yer alan, görevli tedarik şirketleri ve dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından 01/01/2023 tarihinden itibaren uygulanacak perakende satış ve yeşil tarifelerin onaylanması ile 2023 yılı YEKDEM birim maliyetlerinin belirlenmesine ilişkin inceleme ve değerlendirme raporunda, dağıtım gelir tavanının işletim ve kayıp enerji gelir tavanlarının toplamından oluştuğu, sistem işletim gelir tavanlarının tahmini Haziran 2023 TÜFE (1353,61) değeriyle hesaplandığı, kayıp enerji tavanının bileşeni olan kayıp enerji maliyetinin, şirketler için belirlenmiş olan 2023 yılı HKO ve şebekeye giren tahmini yıllık enerji miktarlarından hareketle birim enerji alım maliyeti (EÜAŞ fiyatı) ve öngörülen diğer giderler payı kullanılarak hesaplandığı ve 2021 yılı için hesaplanan KEDB'nin 2023 yılı kayıp enerji maliyetine eklenerek kayıp enerji gelir tavanına ulaşıldığı, buna göre 21 dağıtım şirket için sistem işletim gelir tavanının 110.118.666.225-TL; dönemlik perakende satış gelir tavanının 2.421.109.765-TL; dönemlik kayıp enerji gelir tavanının 16.511.512.644-TL; dönemlik dağıtım gelir tavanının 126.630.178.899-TL olarak hesaplandığı, dağıtıma esas enerjinin tüketici gruplarına dağılımının, şirketler tarafından sunulan EPF-09 bildiriminde beyan edilen enerji tahakkuk verilerine göre hesaplanan tüketici grubu oransallıkları ve talep tahminine göre belirlendiği, 21 dağıtım şirketinin tüketici grupları bazında dağıtıma esas enerji miktarlarının tablo halinde ayrı ayrı gösterildiği, dağıtım bedellerinin; dağıtım gelir tavanının dağıtıma esas tahmini enerji miktarına bölünmesi ve bedellerin tüketici grupları arasındaki oransallığa göre farklılaştırılması ile hesaplandığı, buna göre yeni ulusal dağıtım bedeli ile eski ulusal dağıtım bedeli arasındaki değişim oranının %132,37 olduğu, Ocak-Mart 2023 dönemi reaktif enerji bedelinin; dağıtım bedelinin önceki döneme göre değişimi baz alınarak güncellendiği ve 48,2956 kr/kVARh olarak hesaplandığı, buna göre, 2023 birinci çeyrek tarifesinde yer alan üreticiler için güç ve güç aşım bedeli, emreamade güç ve emreamade güç aşım bedellerinin, TEİAŞ için onaylanan sistem kullanım ve sistem işletim gelir tavanında, önceki yıla göre oluşan değişim oranında %227,2 arttırıldığı, çift terimli tarife kullanan üreticiler için sabit bileşen olarak güç bedelinin 1368,6194 kr/Ay/kW, değişken bileşen olan dağıtım bedelinin 9,2142 kr/kWh, tek terimli tarifeyi seçen üreticiler için ise dağıtım bedelinin 12,4980 kr/kWh olarak hesaplandığı, yeni enerji bilançosuna göre, aktif enerji bedelinde %22,05 azalış ve dağıtım bedelinde %132,37 artış gerçekleştiği ifade edilmiş, ayrıca, tüketici grubu bazında vergi ve fonlar hariç enerji ve dağıtım bedeli değişim oranları, 21 dağıtım şirketinin ulusal fiyat uygulaması ile elde edeceği gelir, faaliyet bazında gelir ihtiyaçları, faaliyet bazında ödemeye esas destekleme tutarlarının tablolar halinde gösterildiği görülmüştür. Bu durumda; 6446 sayılı Kanunda düzenlemeye tabi tarifelere ilişkin genel esasların düzenlendiği, ancak enerjinin, Kurul tarafından belirlenen tarife metodolojisi ile fiyatlandırıldığı, dağıtım tarifeleri için davalı idarece benimsenen tarife metodolojisinde gelir tavanı yönteminin kullanıldığı, dağıtım tarifelerine esas gelir gereksinimi ve gelir tavanı hesaplamalarının Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğde açıklandığı, gelir tavanının, şirketin faaliyeti ile ilgili işletme giderleri ve yatırım harcamalarının dikkate alınması suretiyle, söz konusu faaliyetin sürdürülebilmesi için gerekli giderler toplamını ifade ettiği, dağıtım tarifelerinin, dağıtım sistemi yatırım harcamaları, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti gibi dağıtım faaliyetin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak bedellerden oluştuğu, gelir tavanının 21 dağıtım şirketi için ayrı ayrı onaylanmakla birlikte, ulusal tarife gereğince Kurul onaylı birim bedellerinin ulusal olarak ilan edildiği ve tüm bölgelerde aynı şekilde uygulandığı, birim dağıtım bedellerinin; gelir tavanlarının, dağıtılacak enerji miktarına bölünmesi ile elde edildiği, gelir tavan modelinde, bir şirketin kendisi için belirlenen gelir tavanının altında veya üzerinde gelirinin olması halinde, bu eksiklik veya fazlalığın, düzeltme bileşeni vasıtasıyla düzeltildiği, Kurul tarafından onaylanan dağıtım gelir tavanlarının sabit olup, bunun bir kısmının üreticilere, diğer kısmının ise tüketicilere yansıtıldığı, buna göre, 21 elektrik dağıtım şirketinin 2022 yılında toplam sistem işletim gelir tavanı 43.854.851.544-TL (TÜFE=Haziran2022=688,85) olarak onaylanmışken, 2023 yılında 110.136.193.185-TL (TÜFE=Haziran2023=1353,61) olarak onaylandığı, gelir tavanındaki artışa TÜFE ve yatırım kaynaklı şebeke büyümesinin etkili olduğu, ayrıca TEİAŞ'ın 2023 yılına ilişkin gelir tavanında da artış yaşandığı, dağıtım sistemi işletim gelir tavanının, dağıtım şirketlerinin TEİAŞ'a ödemiş oldukları sistem kullanım ve sistem işletim bedellerini de içerdiği, dolayısıyla dava konusu Kurul Kararları ile, tüketicilerin ödeyeceği dağıtım bedelinde maliyetlerin gerektirdiği ölçüde artış gerçekleştirilirken, lisanslı üreticilerin dağıtım bedellerinin de, TEİAŞ için onaylanan sistem kullanımı ve sistem işletim gelir tavanında önceki yıla göre oluşan değişim oranında (%227,2) artırıldığı, çift terimli tarife kullanan üreticiler için sabit bileşen olarak güç bedelinin 1368,6194 kr/Ay/kW, değişken bileşen olan dağıtım bedelinin 9,2142 kr/kWh, tek terimli tarifeyi seçen üreticiler için ise dağıtım bedelinin 12,4980 kr/kWh olarak hesaplandığı ve 01/01/2023 ve 01/04/2023 tarihlerinden itibaren üreticiler hakkında uygulanacak dağıtım tarifesinin, gelir tavanı metodolojisi çerçevesinde, dava konusu Kurul kararlarıyla onaylandığı anlaşılmış olup, belirtilen veriler ışığında söz konusu Kurul Kararlarında dayanağı mevzuat hükümlerine aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dava dilekçesinde davacı tarafından 30/12/2022 tarih ve 32059 (2. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 29/12/2022 tarih ve 11537 sayılı Kurul kararı ile 31/03/2023 tarih ve 32149 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 30/03/2023 tarih ve 11776 sayılı Kurul kararının iptali istenilmiş ise de dava dilekçesinin içeriği, öne sürülen hukuka aykırılık sebepleri ve davacının lisanslı üretim tesisi sahibi olduğu yönündeki beyanı dikkate alınarak anılan Kurul kararlarının EK-2'sinde yer alan ve 01/01/2023 ile 01/04/2023 tarihinden itibaren uygulanacak Nihai Tarife Tabloları'nın "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısımlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. MADDÎ OLAY VE HUKUKÎ SÜREÇ: Davacı şirket üretim lisansı kapsamında elektrik üretimi yapmaktadır. 30/12/2022 tarih ve 32059 (2. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 29/12/2022 tarih ve 11537 sayılı Kurul kararı ile dağıtım şirketleri tarafından dağıtım sistemi kullanıcılarına ve görevli tedarik şirketleri tarafından serbest olmayan tüketiciler ile serbest tüketici olmasına rağmen tedarikçi seçmeyen ve 20/01/2018 tarih ve 30307 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlemesi Hakkında Tebliğ kapsamında tanımlanan düşük tüketimli tüketicilere 01/01/2023 tarihinden itibaren uygulanacak fiyat tarifeleri belirlenmiştir. 31/03/2023 tarih ve 32149 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, 30/03/2023 tarih ve 11776 sayılı Kurul kararı ile de dağıtım şirketleri tarafından dağıtım sistemi kullanıcılarına ve görevli tedarik şirketleri tarafından serbest olmayan tüketiciler ile serbest tüketici olmasına rağmen tedarikçi seçmeyen ve 20/01/2018 tarih ve 30307 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlemesi Hakkında Tebliğ kapsamında tanımlanan düşük tüketimli tüketicilere 01/04/2023 tarihinden itibaren uygulanacak fiyat tarifeleri belirlenmiştir. Anılan Kurul kararlarının Ek-2'sinde yer alan Nihai Tarife Tabloları'nda "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarife"lerine yer verilmiş, her iki tarifede de üreticiler için veriş yönünde uygulanacak tek terimli dağıtım bedeli 12,4980 kr/kWh olarak belirlenmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarenin davanın süresinde açılmadığına ilişkin itirazı geçerli görülmemiştir. ESAS YÖNÜNDEN: İLGİLİ MEVZUAT: 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, "Kurum, tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyetleri ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tanımlayan Kurul onaylı lisansların verilmesinden, işletme hakkı devri kapsamındaki mevcut sözleşmelerin bu Kanun hükümlerine göre düzenlenmesinden, piyasa performansının izlenmesinden, performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden, bu Kanun'da yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanun'a uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumludur."; 5. maddesinde, " (...) Bu Kanun'un diğer maddeleri ile belirlenen görevlerinin yanısıra, Kurul aşağıdaki görevleri de yerine getirir: (...) c) Tüketicilere güvenilir, kaliteli, kesintisiz ve düşük maliyetli elektrik enerjisi hizmeti verilmesini teminen gerekli düzenlemeleri yapmak. (...) Bu Kanun'un diğer maddeleri ile belirlenen yetkilerinin yanısıra, Kurul aşağıdaki yetkilere de sahiptir: (...) e) İlgili lisans hükümleri uyarınca hazırlanacak olan; Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi'nin toptan satış fiyat tarifesini, iletim tarifesini, dağıtım tarifeleri ile perakende satış tarifelerini incelemek ve onaylamak. (...)" kurallarına yer verilmiştir. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Kanun'un amacı; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanmasıdır."; "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde, "(ff) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri, (...) ifade eder."; 17. maddesinde, "Bu Kanun kapsamında düzenlenen ve bir sonraki dönem uygulanması önerilen tarifeler, ilgili tüzel kişi tarafından Kurulca belirlenen usul ve esaslara göre, tarife konusu faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içerecek şekilde hazırlanır ve onaylanmak üzere Kuruma sunulur. Kurul, mevzuat çerçevesinde uygun bulmadığı tarife tekliflerinin revize edilmesini ister veya gerekmesi hâlinde resen revize ederek onaylar. İlgili tüzel kişiler Kurul tarafından onaylanan tarifeleri uygulamakla yükümlüdür. Lisans sahibinin, her yıl uygulayacağı tarifelerde yapacağı aylık enflasyon değişimi ve lisansında belirtilen diğer hususlarla ilgili ayarlamalar Kurul tarafından onaylanır. Onaylanan tarifeler kapsamında belirlenen fiyat formülleri mevzuatta belirtilen koşullarda tadil edilebilir. Onaylanan tarifeler içinde, söz konusu tüzel kişinin tarife konusu faaliyetine ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedelleri dışında piyasa faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan hiçbir unsur yer alamaz. İletim ek ücreti bu hükmün istisnasını oluşturur. İlgili faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içeren Kurul onaylı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar. Bir gerçek veya tüzel kişinin tabi olduğu tarifede öngörülen ödemelerden herhangi birini yapmaması halinde, söz konusu hizmetin durdurulabilmesini de içeren usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Kurul tarafından tüketici özelliklerine göre abone grupları, bu abone grupları için elektrik enerjisi tüketim miktarına göre farklı veya yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi amacıyla ayrı tarifeler belirlenebilir. Tüketiciler talep etmeleri halinde yenilenebilir enerji kaynaklarının desteklenmesi amacıyla belirlenen tarifelerden faydalanabilir. Kurulca düzenlemeye tabi tarifeler, doğrudan nihai tüketiciye veya nihai tüketiciye yansıtılmak üzere ilgili tüketiciye enerji tedarik eden lisans sahibi tüzel kişilere yansıtılır. (...) Kurulca düzenlemeye tabi tarife türleri şunlardır: (...) ç) Dağıtım tarifeleri: Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanacak olan dağıtım tarifeleri, elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan tüm gerçek ve tüzel kişilere eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak hizmetlere ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları içerir. Dağıtım tarifeleri; dağıtım sistemi yatırım harcamaları, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak bedellerden oluşur. Dağıtım şirketlerinin tarifelerine esas alınacak teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlar bu kayıpları düşürmeyi teşvik edecek şekilde Kurul tarafından belirlenir. Kurulca belirlenen hedef oranlarını geçmemek kaydı ile teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır. Teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından düzenlenir." kuralları yer almıştır. 19/06/2020 tarih ve 31160 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin "Dağıtım tarifesi” başlıklı 9. maddesinde, "Dağıtım tarifesi; elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan kullanıcılara eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin hüküm ve şartlardan oluşur. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; ilgili dağıtım şirketi için belirlenen verimlilik hedefine ulaşılması ölçüsünde, dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamında gerekli olan yatırım harcamaları ile yatırım harcamalarına ilişkin makul bir getiri, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti ve iletim tarifesi kapsamında ödenen tutarlar gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetler dikkate alınarak belirlenir. Teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler, Kurulca belirlenen hedef oranlarını geçmemek kaydı ile dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin belirlenmesi, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan tebliğ ile düzenlenir. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; bağlantı durumu, tüketim miktarı ve kullanım amacı gibi ölçütler esas alınarak farklı seviyelerde belirlenebilir. Dağıtım tarifesinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar dağıtım şirketlerinin önerileri de değerlendirilerek Kurul tarafından belirlenir. Söz konusu usul ve esaslar tüm dağıtım bölgeleri için ortak belirlenebileceği gibi her bir dağıtım bölgesi için ayrı ayrı da belirlenebilir." kuralı yer almıştır. 19/11/2020 tarih ve 31309 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'in "Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller" başlıklı 5. maddesinde, "Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan maliyetlerden hareketle belirlenir. Bu kapsamda dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin belirlenmesinde, dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamında gerekli olan yatırım harcamaları ile yatırım harcamalarına ilişkin makul bir getiri, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme- bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti ve iletim tarifesi kapsamında ödenen tutarlar gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetler dikkate alınır. Dağıtım şirketlerinin tarifelerine esas alınacak teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin Kurulca belirlenen hedef kayıp oranlarını geçmemek kaydı ile teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin belirlenmesinde, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasında bu Tebliğ hükümleri ve elektrik dağıtım şirketlerinin hedef kayıp oranlarının belirlenmesi için Kurul tarafından çıkarılan usul ve esaslar dikkate alınır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım gelir tavanı ve talep tahminleri dikkate alınarak hesaplanır. Dağıtım gelir tavanı, sistem işletim gelir tavanı ile kayıp enerji gelir tavanı unsurlarından oluşur. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; kullanıcılar bazında dağıtım bedeli, güç bedeli, güç aşım bedeli ve reaktif enerji bedeli gibi kalemlerden oluşur. Söz konusu bedeller; bağlantı durumuna, tüketim miktarına ve kullanım amacına göre farklılaştırılabilir. Bir dağıtım bölgesindeki kullanıcıların sınıflandırılması, kullanıcı gruplarına dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin hangi bedellerin yansıtılacağı ve bu bedellerin uygulanmasıyla ilgili diğer düzenlemeler dağıtım şirketlerinin tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esaslarında yer alır. Dağıtım şirketlerinin tarife uygulamalarına ilişkin usul ve esasları her bir dağıtım şirketi tarafından hazırlanarak Kuruma sunulur. Kurul söz konusu usul ve esasları aynen veya değiştirerek onaylar ve onaylanan usul ve esaslar ilgili tarife uygulama dönemi boyunca uygulanır." kurallarına yer verilmiştir. Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler Ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esaslar'ın "Dağıtım sisteminin kullanıma ilişkin bedeller" başlıklı 10. maddesinde, "Bu Bölüm kapsamındaki bedeller, dağıtım sistemine bağlı kullanıcılara uygulanır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım hizmetinin sunulması sırasında oluşan maliyetlerden mevzuat kapsamında uygun görülenler dikkate alınarak hesaplanan bedellerdir ve dağıtım sistemi kullanıcıları için en az birinin uygulandığı aşağıdaki bedellerden oluşur. a) Dağıtım bedeli: Tek veya çift terimli tarife sınıfına tabi abonelerden dağıtım sisteminden çekilen elektrik enerjisi miktarı üzerinden ve üretim faaliyetleri kapsamında üreticilerin dağıtım sistemine verdiği enerji miktarı üzerinden alınan kWh birim bedelidir. b) Güç bedeli: Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılardan çift terimli tarife sınıfına tabi olanlar için bağlantı anlaşması veya sözleşmesinde belirtilen güç üzerinden aylık olarak alınan kW birim bedelidir. c) Güç aşım bedeli: Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılardan çift terimli tarife sınıfına tabi olanlar için bağlantı anlaşması veya sözleşmesinde belirtilen gücü aşmaları halinde, aşılan güç miktarı üzerinden aylık olarak alınan kW birim bedelidir. ..."; "Üretim faaliyetleri için tarifelerin uygulanması" başlıklı (değişik) 15. maddesinde de; Dağıtım sistemine bağlı lisanslı üretim tesisleri veriş yönünde tercih etmeleri halinde çift terimli veya tek terimli tarifeden birini seçebilir. 23. maddede belirtilen bağlantı durumlarına göre, dağıtım sistemi kullanıcısı üreticilere üretim faaliyetleri için dağıtım bedeli, güç bedeli ve gerekmesi halinde güç aşım bedelinin yanı sıra 13. maddede belirtilen koşullar çerçevesinde reaktif enerji bedeli de uygulanır..." kuralları yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 1- 29/12/2022 tarih ve 11537 sayılı Kurul kararının EK-2'sinde yer alan Nihai Tarife Tablosu’nun "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısmının incelenmesi; Aktarılan mevzuat hükümlerinden, davalı idarenin düzenlemeye tabi dağıtım tarifesini onaylamak ile yetkili olduğu, söz konusu tarifenin dağıtım faaliyetinin yürütülmesi hizmetini lisansa tabi olarak sürdüren tüzel kişilerin gelir düzenlemesinin bir sonucu olarak ortaya çıktığı, bu kapsamda ilgili mevzuat hükümleri ile verilen yetkiler çerçevesinde davalı idare tarafından tarifelerin belirlenebileceği anlaşılmaktadır. 6446 sayılı Kanun, dağıtım şirketlerini, dağıtım tesislerini yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmakla yükümlü kılmakta; özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyetinin kamuya ait olduğunu belirtmekte; özelleştirilen elektrik dağıtım tesis ve varlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım planlaması ve uygulamasında onay ve değişiklik yetkisini Kurula vermektedir. Bu kapsamda belirlenen dağıtım bedeli üreticilerin dağıtım sistemine verdiği enerji miktarı üzerinden hesaplanmakta olup, sisteme verilecek kWh cinsinden bir birim enerji karşılığında ödenecek birim bedel belirlenmektedir. Davalı idare tarafından dava konusu Kurul kararı tesis edilmeden önce hazırlık çalışmalarına başlanmış, öncelikle her bir dağıtım şirketinin 2023 yılı dağıtım gelir tavanı ayrı ayrı onaylanmış, daha sonra toplam dağıtım gelir tavanı ile dağıtıma esas tahmini tüketim verilerinin dikkate alınması suretiyle tüketici grubu bazında dağıtım bedeli hesaplanmıştır. Dava konusu Kurul kararıyla, yapılan hesaplamalar sonucunda belirlenen veriler dikkate alınarak, dağıtım şirketleri tarafından dağıtım sistemi kullanıcılarına 01/01/2023 tarihinden itibaren uygulanacak tabloların onaylanmasına karar verilmiş, bu kapsamda, lisanslı üreticiler için veriş yönünde uygulanacak tek terimli dağıtım bedeli 12,4980 kr/kWh olarak belirlenmiştir. Aktarılan süreç neticesinde onaylanan tarife tabloları incelendiğinde, lisanslı üreticiler için uygulanan dağıtım bedelinde %227,2 oranında artış gerçekleştiği görülmektedir. Davalı idare tarafından artışın temel sebebinin, dağıtım şirketlerinin gelir tavanında meydana gelen artış olduğu ifade edilmektedir. Toplam gelir tavanı 2022 yılında 43.854.851.544-TL (TÜFE=Haziran 2022=688,85) olarak onaylanmış iken, 2023 yılı gelir tavanı ise 110.136.193.185-TL (TÜFE=Haziran 2023=1.353,61) olarak onaylanmıştır. Gelir tavanındaki artışta büyük ölçüde TÜFE ve yatırım kaynaklı şebeke büyümesinin etkili olduğu belirtilmiştir. Diğer yandan TEİAŞ'ın 2023 yılına ilişkin gelir tavanında da bir önceki yıla oranla artış yaşandığı ve dağıtım sistem işletim gelir tavanının, dağıtım şirketlerinin TEİAŞ'a ödedikleri sistem kullanım ve sistem işletim bedellerini de içerdiği, bu kapsamda lisanslı üreticilerin dağıtım bedellerinin TEİAŞ için onaylanan sistem kullanım ve sistem işletim gelir tavanında önceki yıla göre oluşan değişim oranında (%227,2) artırıldığı, bu artışın iletim seviyesinden sisteme bağlı üreticiler için belirlenen oranla aynı olduğu görülmektedir. Davalı idare tarafından dağıtım bedelindeki artışa yönelik söz konusu açıklamalarda bulunulması üzerine Dairemizin 03/05/2023 tarihli ve E:2023/384 sayılı ara kararı ile davalı idareden; "1- Dava konusu Kurul kararına istinaden yürürlüğe giren 01/01/2023 tarihinden itibaren uygulanacak Nihai Tarife Tablosundaki Üreticiler İçin Veriş Yönünde Çift Terimli Dağıtım Tarifesi ve Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesinde yer alan lisanslı üreticiler için dağıtım bedelinin belirlenmesine ilişkin tüm kalemlerin (alt başlıklar halinde) bir önceki tarifeye ilişkin kalemlerle karşılaştırma yapılmak suretiyle tablo şeklinde ayrıntılı olarak açıklanmasının istenilmesine, 2- Dağıtım şirketlerinin TEİAŞ'a ödedikleri sistem kullanım ve sistem işletim bedellerinin 21 dağıtım şirketinin dağıtım sistem işletim gelir tavanı içerisindeki oranının ne olduğunun, söz konusu oranın dava konusu tarife ile lisanslı üreticiler için belirlenen dağıtım bedellerine (9,2142 kr/kwh ve 12,4980 kr/kwh) ne kadarlık etkisi olduğunun açıklanmasının istenilmesine, 3- Lisanslı üreticilerin dağıtım bedellerinin, TEİAŞ'ın sistem kullanım ve sistem işletim gelir tavanında önceki yıla göre gerçekleşen değişim oranında (%227,2) artırılmasının başkaca nedenleri olup olmadığının açıklanmasının istenilmesine" karar verilmiştir. Ara kararımıza cevaben sunulan ve 23/06/2023 tarihinde kayıtlara alınan 23/06/2023 tarih ve E:713751 sayılı yazıda, dağıtım tarifelerinin, dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslardan oluştuğu, dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin dağıtım gelir tavanından hareketle hesaplandığı, dağıtım gelir tavanının her bir dağıtım şirketi özelinde belirlendiği, dava konusu tarifenin 6446 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi ile hüküm altına alınan ulusal tarife uygulamasının bir gereği olarak 21 elektrik dağıtım şirketinin toplam gelir tavanından hareketle onaylandığı, Kurul tarafından onaylanan dağıtım gelir tavanlarının sabit olduğu, sabit olan dağıtım gelir tavanının bir kısmının üreticilere diğer kısmının ise tüketicilere yansıtıldığı, - Dağıtım gelir tavanının, sistem işletim gelir tavanı ve kayıp enerji gelir tavanı unsurlarından oluştuğu, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetlerin tüketicilere yansıtıldığı, üreticiler için onaylanan sistem kullanımına ilişkin bedellerin bu maliyetten arındırıldığı, üreticiler tarafından dağıtım sistemine verileceği dağıtım şirketlerince öngörülen enerji miktarlarından da hareketle dağıtım sistem kullanım bedellerinin belirlendiği, - Dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin sisteme verdiği enerji için tahakkuk ettirilen dağıtım bedelinin belirlenmesinde; dağıtım şirketlerinin gelir tavanları ve sisteme verilmesi öngörülen enerji miktarı kadar, iletim seviyesinden bağlı üreticiler için belirlenen sistem kullanım tarifelerinin de dikkate alındığı, - İletim ve dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin sistem kullanım bedellerinde aynı oranda artış yapılmasının sebebinin, hem iletim seviyesinden hem de dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin ödemiş oldukları ortalama sistem kullanım tarifelerinin ülke genelinde elektrik üretim faaliyeti gerçekleştiren üreticiler için faaliyet bazlı karşılaştırılabilir olması, üreticilerin kendi taleplerine göre değil, daha çok kurulu güç ve sistem gereksinimleri gibi teknik gereklilikler ve ilgili mevzuat kapsamında belirlenen bağlantı seviyelerinin tarifelerinde oluşacak farklılıkların elektrik piyasasındaki üretim faaliyetinde rekabeti engelleyecek bir seviyeye ulaşmasına engel olmak olduğu, - Bu kapsamda 01/01/2023-31/03/2023 tarihleri arasında geçerli olan dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin sisteme veriş yönünde ödediği dağıtım bedelinde oluşan artışın, iletim seviyesinden bağlı üreticiler için belirlenen sistem kullanım tarifelerinde meydana gelen artış miktarı ile aynı olacak şekilde takdir edildiği, buna rağmen dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin sisteme verdikleri enerji için belirlenen tek terimli dağıtım bedeli 2023 yılı birinci çeyreğinde 12,4980 kr/kwh iken, iletim seviyesinden bağlı üreticilerin ödemiş oldukları sistem kullanım bedelinin ortalamada 13,3718 kr/kWh olduğu, yani dağıtım seviyesinden bağlı üreticilerin, iletim seviyesinden bağlı üreticilere göre daha düşük sistem kullanım bedeli ödediği, - Dağıtım şirketlerinin 2023 yılı sistem işletim gelir tavanı 110.118.666.255-TL, kayıp enerji gelir tavanı 16.511.512.644-TL olmak üzere toplam gelir tavanının 126.630.178.899-TL olarak hesaplandığı, 21 dağıtım şirketinin 2022 yılında reaktif, güç aşım, ceza ve benzeri mahiyette olanlar hariç iletim tarifesi kapsamında TEİAŞ'a ödediklerı bedellerin toplamının 9.046.587.274-TL olduğu, bu tutarın TEİAŞ'ın gelir tavanında gerçekleşen değişim oranında artırıldığı ve 29.603.364.513-TL'lik tutarın 2023 yılı sistem işletim gelir tavanı hesaplamalarında kontrol edilemeyen maliyet bileşeninin bir unsuru olarak dikkate alındığı şeklinde beyanda bulunulmuştur. Yapılan açıklamalardan, lisanslı üreticilere uygulanacak dağıtım bedellerinde ortaya çıkan artışın asıl sebebinin dağıtım şirketlerinin gelir tavanındaki artış (%251 oranında) olduğu, bu artışta TÜFE ve yatırım kaynaklı şebeke büyümesinin etkili olduğu, gelir tavanının yaklaşık %27'lik kısmının ise kontrol edilemeyen maliyet bileşeni olarak dikkate alınan ve dağıtım şirketlerinin doğrudan TEİAŞ'a ödedikleri sistem kullanım ve sistem işletim bedellerinden oluştuğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, 6446 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri ile verilen yetki kullanılmak suretiyle dağıtım bedellerinin maliyet esaslı tarife belirleme yetkisi kapsamında Kurul tarafından belirlendiği; tarifede yaşanan artışın temel sebebinin dağıtım şirketlerinin gelir tavanındaki artış olduğu, lisanslı üreticiler açısından yapılan artış oranının objektif kriterler gözetilerek iletim seviyesinden sisteme bağlı üreticiler ile aynı oranda belirlendiği, dağıtım bedellerini belirleme yetkisi kullanılırken 6446 sayılı Kanun'un amacı doğrultusunda dağıtım tarifesi içerisinde dikkate alınan maliyet unsurlarının, üreticilere ve tüketicilere yansıtılması hususunda makul bir dengenin de gözetildiği, bu suretle tüketicilere kaliteli, sürekli ve düşük maliyetli elektriğin ulaştırılmasının, aynı zamanda da dağıtım faaliyetinin sürdürülebilmesi için gereken gelir ihtiyacının mevzuat doğrultusunda belirlemesinin amaçlandığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, davacı tarafından, tarifede meydana gelen artışın enflasyon oranının çok üzerinde ve fahiş olduğu ileri sürülmüş ise de, enflasyon oranının tarife hesaplamalarında dikkate alınan unsurlardan yalnızca birisi olduğu, dağıtım şirketlerinin dağıtım gelir tavanı bileşenleri ve nitelikleri de dikkate alındığında, fiyat artışının enflasyon oranları ile sınırlı olmadığı, sisteme ilişkin bütün maliyetlerin dikkate alındığı bir metodoloji çerçevesinde artış gerçekleştirildiği anlaşıldığından, bu iddiaya itibar edilmemiştir. 2- 30/03/2023 tarih ve 11776 sayılı Kurul kararının EK-2'sinde yer alan Nihai Tarife Tablosu’nun "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısmının incelenmesi; 11537 sayılı Kurul kararının 01/01/2023-31/03/2023 döneminde uygulandığı, 11776 sayılı Kurul kararının ise 01/04/2023 tarihinden itibaren uygulanmaya başlandığı, anılan Kurul kararı ile onaylanan tarife tablolarında yer alan "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısım incelendiğinde, dağıtım bedelinin 11537 sayılı Kurul kararı ile onaylanan tarife tablosunda yer alan bedel ile aynı olduğu (12,4980 kr/kWh) ve bedelde herhangi bir değişiklik bulunmadığı görülmekte olup, Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Bedeli'nin 12,4980 kr/kWh olarak belirlenmesine ilişkin 11573 sayılı Kurul kararı yukarıda aktarılan gerekçelerle hukuka uygun bulunduğundan, aynı tutardaki dağıtım bedelinin 01/04/2023 tarihinden itibaren uygulanmasına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu Kurul kararının "Üreticiler İçin Veriş Yönünde Tek Terimli Dağıtım Tarifesi"ne ilişkin kısmında da yukarıda aktarılan gerekçeler doğrultusunda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 15/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.