Danıştay Kararı · E. 2023/13723 · K. 2024/1398

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/13723 E.  ,  2024/1398 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/13723 Karar No : 2024/1398 TEMYİZ EDENLER: 1- (DAVALI) ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnş. Gıd. Enerji ve Ulaştırma San. Tic.A.Ş. VEKİLİ : Av. ... MÜDAHİL (DAVACI YANINDA):... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada ..., ... ve ... parsel numaralı taşınmazlar hakkında dava dışı ... Turizm ve Madencilik A.Ş. adına ... ada, ... sayılı parsel içerisinde yer alan 19.741,07 m²'lik günübirlik alanın diğer alanlarla birlikte kesin tahsisine ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ..., ... ve ... parsel numaralı taşınmazlardan; ... ada, ... sayılı parsel içerisinde yer alan 19.741,07 m²'lik günübirlik alanın da içerisinde yer aldığı alanın, davalı idarece 2864 sayılı Kanunun Geçici 12. maddesine istinaden müdahil şirket... Turizm ve Madencilik A.Ş. adına tahsis edildiği anlaşılmakta ise de; 19.741,07 m²'lik günübirlik alan için adı geçen müdahil şirkete 6831 sayılı Orman Kanununun 17/3. maddesi uyarınca daha önce verilen iznin, alınan yargı kararlarına istinaden iptal edildiği; dolayısıyla ortada hukuken mevcut ve geçerli bir iznin bulunmadığı, 2864 sayılı Kanunun Geçici 12. maddesi uyarınca 19.741,07 m²'lik alanın belirtilen Kanun maddesi kapsamında aynı Kanunun 8. maddesine uyarlanmak suretiyle tahsisinin yapılamayacağı, tesis edilen dava konusu işlemde belirtilen kısım yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, davalı idarece tahsise dönüştürülen iznin iptal edildiği ancak izin kapsamında verilen irtifak (üst) hakkının halen mevcut olduğu, dolayısıyla izne dair işlemlerin nihai olarak sonuçlanmadığı ileri sürülmekte ise de; söz konusu irtifak (üst) hakkının sınırlı bir ayni hak olduğu, bu hakkın izne bağlı olarak kullanılabileceği, dolayısıyla iznin iptal edilmiş olması halinde irtifak hakkının tek başına hukuki sonuç doğuracağından bahsedilemeyeceği dolayısıyla davalı idarece ileri sürülen bu iddiaya itibar edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: 1-Davalı idare tarafından, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun geçici 12. maddesinin 1. fıkrası ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin geçici 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, turizm yatırımı gerçekleştirilmek amacıyla yatırımcılar lehine Tarım ve Orman Bakanlığınca tesis edilen kesin izinlerin ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tesis edilen irtifak (üst) hakkı sözleşmelerinin Kültür ve Turizm Bakanlığınca yeniden belirlenecek bedel ve tahsis koşullarıyla ve yeniden sözleşme düzenlenmek suretiyle 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 8. maddesine ve Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyarlanması gerektiği, anılan mevzuat hükümlerinin henüz irtifak (üst) hakkı sözleşmesine dönüşmeyen bir kesin izin söz konusu ise, bu kesin iznin uyarlanmasını; buna karşılık, irtifak (üst) hakkı sözleşmesine dönüşmüş bir kesin izin söz konusu ise, artık kesin iznin değil, sınırlı bir ayni hakka dönüşen irtifak (üst) hakkı sözleşmesinin uyarlanmasını öngördüğü, irtifak (üst) hakkı sözleşmelerinin 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 8. maddesine uyarlanabilmesi için kesin izinlerinin iptal edilmemiş olması koşulunun aranmadığı, lehine kesin izin tesis edilen Şirket adına düzenlenen irtifak (üst) hakkı sözleşmesi halen devam eden 19.556 m² yüzölçümlü dava konusu alana ilişkin kesin iznin ihya edilmesinin Kültür ve Turizm Bakanlığının takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir hususa dönüştüğü, 9.556 m² yüzölçümlü dava konusu alanın kesin izni iptal edilmiş olmasına rağmen kesin izne dayanılarak tesis edilen irtifak (üst) hakkının halen geçerliliğini koruduğu, bahse konu alanı da içeren kesin izne/tahsise konu taşınmazlar için Kültür ve Turizm Bakanlığınca düzenlenen Turizm İşletmesi Belgesinin de halen geçerliliğini koruduğu dolayısıyla kesin izne dair idari işlemlerin nihai olarak sonuçlandığından da söz edilemeyeceği, bahse konu 19.556 m² yüzölçümlü alana ilişkin kesin iznin Tarım ve Orman Bakanlığınca iptal edilmesinin tüm gerekçelerinin de, bu kesin izne dayanılarak tesis edilen irtifak (üst) hakkına ilişkin olarak düzenlenen resmi senetlerin yani irtifak (üst) hakkı sözleşmelerinin 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 8. maddesine ve Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyarlanması suretiyle Kültür ve Turizm Bakanlığına devredilmesi ile birlikte ortadan kalkmış olduğu, dolayısıyla üst hakkı geçerliliğini koruyan ve tasarruf hakkı da Kültür ve Turizm Bakanlığında bulunan 19.566 m2'lik alana ilişkin kesin izin ihya edilmek suretiyle yatırımcı firma lehine kesin tahsis yapılmasının hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. 2-Müdahil (davalı yanında) tarafından; davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, davacının kötüniyetle hareket ettiği, davacı tarafından aynı taşınmazın başka bir kısmının tahsisinin kendisine yapılması için başvuru yaptığı, talep edilen alanın bir kısmının da imar planında günübirlik tesis alanı kullanımında yer aldığı, dava konusu taşınmazın daha önce hiç bir zaman davacıya tahsis edilmediği, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun geçici 12. maddesi ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik uyarınca 192.497,00 m2 yüzölçümlü taşınmazın tasarruf hakkının anılan Kanunun 8.maddesinde uyarlanarak Kültür ve Turizm Bakanlığına devredildiği, artık Tarım ve Orman Bakanlığının taşınmaz üzerinde takdir ve tasarruf hakkının bulunmadığı, Kültür ve Turizm Bakanlığınca taşınmazın kesin tahsisinin yapıldığı, dava konusu taşınmazın plan notlarında da belirtildiği üzere kendilerine ait turizm tesisinin tamamlayıcısı niteliğinde olduğu, tapuda adlarına üst hakkı tescili devam ettiğinden taşınmazın zilyetliğinin ve tasarruf hakkının Orman Genel Müdürlüğüne geçtiğinden söz edilemeyeceği, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun geçici 12. maddesi ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin geçici 13.maddesi uyarınca yalnızca kesin izinlerin değil kesin izinlere bağlı olarak kurulan üst hakkının da 2634 sayılı Kanunun 8.maddesine uyarlanmasının öngörüldüğü, bunun için ise mevcut bir kesin izin bulunması koşulun aranmadığı, yargılama devam ederken 19.566 m2'lik alanın Kültür ve Turizm Bakanlığına teslim edildiği, bu durumda hukuken mevcut ve geçerli bir iznin bulunması koşulunun yerine getirilmiş olduğu, Mahkemenin davaya oldukça şekli bakmış olduğu, Mahkeme kararının hayatın olağan akışına ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: 1- Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. 2-Müdahil (davacı yanında) tarafından, cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine, 2.Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 29/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dosyanın incelenmesinden, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ..., ... ve ... parsel numaralı taşınmazların toplam 248.684,46 m² yüzölçümlü kısmı üzerinde davalı yanında müdahil şirket lehine Orman Genel Müdürlüğünce 1987 yılında turizm tesisi gerçekleştirmek üzere kesin izin işlemi tesis edildiği ve tapuda üst hakkı kurulduğu, kesin izin konusu alanın 19.566, m²'lik kısmına ilişkin kesin iznin Orman Genel Müdürlüğünce daha sonra iptal edilmesine rağmen üst hakkı tescilinin tapuda devam ettiği, davacının başvurusu üzerine, 248.684,46 m² yüzölçümlü alana ilişkin kesin iznin; onaylı imar planında "kıyı kenar çizgisi içerisinde ve kıyıda", "park" ve "yol" kullanımlarında kalan kısımları kesin izin/kesin tahsis kapsamı dışına çıkarılarak, kesin izni iptal edilen ve fakat üst hakkı devam eden 19.566,00 m²'lik günübirlik alanın da dahil edilmesi suretiyle onaylı imar planında "turizm tesis alanı" ve "günübirlik tesis alanı" kullanımında kalan toplam 192.497,00 m² yüzölçümlü taşınmaz üzerinde 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun geçici 12. maddesi ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin geçici 13.maddesi uyarınca, anılan Kanunun 8.maddesine uyarlanmak suretiyle davalı yanında müdahil lehine kesin tahsis işlemi tesis edildiği, söz konusu kesin tahsisin kesin izni iptal edilen ve fakat üst hakkı devam eden 19.566,00 m²'lik imar planında günübirlik alan kullanımındaki kısmı yönünden iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, Mahkemece, söz konusu alana ilişkin kesin iznin alınan yargı kararlarına istinaden iptal edilmiş olduğu, dolayısıyla ortada hukuken mevcut ve geçerli bir iznin bulunmadığı, 2864 sayılı Kanunun Geçici 12. maddesi uyarınca söz konusu alanın belirtilen Kanun maddesi kapsamında aynı Kanunun 8. maddesine uyarlanmak suretiyle tahsisin yapılamayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin bu kısmının iptaline karar verilmiş ise de, söz konusu taşınmaza ilişkin olarak davalı yanında müdahil adına tapu tescil edilmiş üst hakkının mevcudiyetini devam ettirdiği, öte yandan anılan taşınmazın yargılamanın devamı sırasında 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca turizm maksatlı değerlendirilmek üzere Tarım ve Orman Bakanlığınca Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis ve teslim edildiği hususları ile turizm yatırımı gerçekleştirilmek amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığınca düzenlenen sözleşmelerin, başvuru üzerine ve Kültür ve Turizm Bakanlığınca yeniden sözleşme düzenlenmek suretiyle devralınmasını öngören ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin amacı dikkate alındığında söz konusu taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkının Kültür ve Turizm Bakanlığına geçmiş olduğunun kabulünün gerektiği sonucuna varılmıştır.Belirtilen nedenlerle, Mahkeme kararı bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.