Danıştay Kararı · E. 2023/13738 · K. 2024/1394

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/13738 E.  ,  2024/1394 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/13738 Karar No : 2024/1394 TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Bakanlığı VEKİLİ: Av. … KARŞI TARAF (DAVACI): … İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında turizm amaçlı yatırım yapmak üzere girişimcilere tahsis edilecek kamu taşınmazlarına ilişkin olarak 18/07/2022 tarihli ve 31896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Kamu Taşınmazı Tahsis Duyurusu 2022/1" başlıklı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin, Antalya İli, Kemer İlçesi, … Mahallesi, … özel parsel (… ada, … parsel; … ada, … parsel, DHTA) numaralı hazine taşınmazları yönünden iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu tahsis işleminin dayanağını oluşturan Güney Antalya Turizm Alanı sınırları içinde Antalya İli, Kemer İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel (eski … parsel) ve … ada, … parsel (eski … parsel) sayılı taşınmazlara ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme Değerlendirme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile uygun bulunarak Bakanlık makamının 12/10/2021 tarihli kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, 1/5.000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliklerinin iptali istemiyle açılan davalar neticesinde ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ve … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nu ve Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca bir taşınmazın turizm amaçlı yatırım yapmak üzere girişimcilere tahsis edilebilmesi için taşınmazın bulunduğu alanın imar planları ile turizme ayrılmış yerlerde bulunması gerektiği, uyuşmazlığa konu taşınmazların bulunduğu alanda yapılan 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, 1/5.000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliklerinin hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi nedeniyle, iptal edilen plan dayanak alınarak hazırlanmış bulunan tahsis işleminde de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, iptali istenilen işlem kapsamındaki Antalya İli, Kemer İlçesi, … Mahallesinde bulunan … özel parsel (... ada, ... parsel; ... ada ... parsel, DHTA) numaralı yaklaşık 50.261,87 m² yüzölçümlü Hazine taşınmazı üzerinde turizm tesisi gerçekleştirmek üzere ... Turizm İşletmeleri A.Ş. adına 15/12/2022 tarihinden itibaren bir yıl süre ile ön izin verildiği, Mahkemece dava konusu taşınmazların bulunduğu alana ilişkin imar planlarının iptal edilmiş olduğu, dolayısıyla işbu davada iptali istenilen işlemin dayanaksız kaldığından bahisle iptaline karar verilmiş ise de, imar planlarının iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararındaki iptal gerekçelerinin tamamını karşılayacak nitelikte gerekli değişiklikler yapılarak alana ilişkin imar planlarının Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca 14/07/2023 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığınca re'sen onaylandığı, ancak 14/07/2023 tarihinde onaylanan söz konusu plan değişikliklerinin iptali istemiyle … İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı, anılan davanın derdest olduğu, imar planlarının iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararının kesinleşmesinin bekletici mesele yapılması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: … DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava konusu taşınmazların bulunduğu alana ilişkin 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişiklikleri Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme Değerlendirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile uygun bulunarak Kültür ve Turizm Bakanlığı Makamının 12/10/2021 tarihli kararı ile onaylanmıştır. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında turizm amaçlı yatırım yapmak üzere girişimcilere tahsis edilecek kamu taşınmazlarına ilişkin olarak dava konusu "Kamu Taşınmazı Tahsis Duyurusu 2022/1" başlıklı duyuru 18/07/2022 tarihli ve 31896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Anılan duyuru içerisinde Antalya İli, Kemer İlçesi, Tekirova Mahallesinde bulunan … özel parsel (… ada, … parsel; … ada, … parsel, DHTA) numaralı yaklaşık 50.261,87 m² yüzölçümlü Hazine taşınmazı, üzerinde 500 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel + günübirlik tesis gerçekleştirmek üzere yer almıştır. Söz konusu taşınmaz üzerinde belirtilen turizm tesisini gerçekleştirmek üzere ... Turizm İşletmeleri A.Ş. adına, 15/12/2022 tarihinden itibaren bir yıl süre ile ön izin verilmiştir. ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Güney Antalya Turizm Alanı sınırları içinde Antalya İli, Kemer İlçesi, … Mahallesi'ne ilişkin yapılan Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme Değerlendirme Kurulunun 07/10/2021 tarih ve … sayılı kararı ile uygun bulunarak Kültür ve Turizm Bakanlığının 12/10/2021 tarihli kararı ile onaylanan 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliklerinin, dava konusu … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlar yönünden iptaline karar verilmiştir. 18/07/2022 tarihli ve 31896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Kamu Taşınmazı Tahsis Duyurusu 2022/1" başlıklı Kültür ve Turizm Bakanlığı işleminin; Antalya İli, Kemer İlçesi, Tekirova Mahallesi, ... özel parsel (… ada, … parsel; … ada, … parsel, DHTA) numaralı hazine taşınmazları yönünden iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 8. maddesinin (C) fıkrasında, "Bakanlığın tasarrufuna geçen taşınmazların yatırımcılara tahsisi, kiralanması ve bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisine ilişkin esaslar ile süreler, bedeller, hakların sona ermesi ve diğer şartlar, saydamlık, güvenilirlik, eşit muamele, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı ilkeleri doğrultusunda Bakanlık, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine bağlı olmaksızın müştereken tespit edilir." hükmüne, (L) fıkrasında; " Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar (C) fıkrasında belirtilen çerçevede ve doğrudan yabancı sermaye yatırımının teşvik edilmesi, uluslararası marka, zincir, teknoloji ve standartların ülkeye kazandırılması, etkin alan yönetimi, kalite denetimi ve sosyal, kültürel, fiziki çevreyle uyumlu sürdürülebilir turizm ilkeleri gözetilerek Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 8. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 21/07/2016 tarih ve 26235 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendinde, tahsis şartnamesi, Bakanlıkça her ilan döneminde tahsise konu taşınmazların özel şartlarını ve genel hükümlerini içeren şartname olarak tanımlanmış, "Turizme ayrılan alanlar için öncelikle yapılacak işlemler" başlıklı 5.maddesinde, (1) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri içinde ve dışındaki kamu taşınmazlarından tarihi, kültürel ve doğal değerler, turizm potansiyeli, altyapı kolaylığı, sektörel kalkınma, planlı gelişme, turizm çeşitliliği, mahalli özellikler gibi nedenlerle öncelikle turizm amaçlı değerlendirilmesinde yarar görülenler Bakanlıkça saptanır. (2) Bu gibi alanlara rastlayan taşınmazların mülkiyet durumları belirlenir. Kadastro çalışması yapılmamış ise öncelikle yaptırılabilir. İmar planları yapılmamışsa yapılır veya yaptırılır ve Bakanlıkça onaylanır. (3) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgesi ve turizm merkezi dışındaki alanların Bakanlığın tasarrufuna alınmasından sonra imar planları ilgili kuruma onay için sunulur." hükmüne, "Turizme ayrılan taşınmazların bakanlık tasarrufuna alınması işlemleri" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, "Kamu taşınmazlarından Bakanlık tasarrufuna alınması kararlaştırılanların Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen usul ve süreler içinde Bakanlığa tahsisleri sağlanır. Bu amaçla planlama, kamulaştırma, parselasyon, tapuya tescil, devir, tahsis ve benzeri işlemler Bakanlıkça ilgili mevzuata uygun olarak takip edilir ve sonuçlandırılır." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmeliğin "Taşınmazların Tahsis İlanı ve Taleplerin Değerlendirilmesi" başlıklı 3. bölümünde yer alan "Duyuru" başlıklı 9. maddesinde, "Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri içinde ve dışında, imar planları ile turizme ayrılmış yerlerde bulunan ve Bakanlık tasarrufuna alınmış olan kamu arazilerinden girişimcilere tahsisi uygun görülenlerin yeri, imar durumu, özellikleri, altyapı durumu, krokileri, yatırımın tamamlanma süresi ve tahsis için son başvuru tarihi de belirtilerek Bakanlıkça yapılacak ilan ile girişimcilere duyurulur." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazların üzerlerinde turizm tesisi gerçekleştirilmek üzere Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesine uygun olarak 18/07/2022 tarihli ve 31896 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Kamu Taşınmazı Tahsis Duyurusu 2022/1" başlıklı ilan ile girişimcilere duyurulduğu, ancak söz konusu taşınmazların bulunduğu alanı kapsayan ve duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan 12/10/2021 onay tarihli, 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliklerinin … İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararıyla iptaline karar verildiği, anılan tahsis duyurusunun iptali istemiyle açılan bu davada Mahkemece tahsis işlemine dayanak plan değişikliklerinin iptaline karar verilmesi karşısında, dayanağı ortadan kalkan dava konusu işlemde de hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle "Kamu Taşınmazı Tahsis Duyurusu 2022/1" başlıklı dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, davalı idarece sunulan temyiz dilekçesinde, imar planlarının iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararındaki iptal gerekçelerinin tamamını karşılayacak nitelikte gerekli değişiklikler yapılarak alana ilişkin imar planlarının, Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca 14/07/2023 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığınca re'sen onaylandığının ileri sürüldüğü görülmektedir. Bu durumda, Mahkemece, dava konusu taşınmazların bulunduğu alana ilişkin olarak onaylandığı ileri sürülen yeni imar planlarının kesinleşip kesinleşmediği, kesinleşti ise dava konusu taşınmazlara ilişkin kullanım kararlarının ve yapılaşma şartlarının ne olduğu, yeni kullanım kararları ve yapılaşma şartlarının dava konusu tahsis duyurusu ve bu duyuru kapsamında tahsis şartnamesinde belirtilen taşınmaza ilişkin kullanım kararları ile yapılaşma şartlarıyla aynı olup olmadığı, varsa farklılıkların duyuru kapsamında gerçekleştirilmek istenilen turizm tesisi projesinin gerçekleştirilmesine imkan tanıyıp tanımadığı hususları araştırılmak suretiyle, oluşan yeni hukuki duruma göre, bakılmakta olan davada işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Öte yandan, söz konusu taşınmaz üzerinde belirtilen turizm tesisini gerçekleştirmek üzere ... Turizm İşletmeleri A.Ş. adına, 15/12/2022 tarihinden itibaren bir yıl süre ile ön izin verilmiş olduğunun davalı idarece belirtildiği ve ön izin tesisine ilişkin işlemin dosyaya sunulduğu görülmüş olup, dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın sonucuyla yakından ilgili olması nedeniyle davanın anılan firmaya ihbar edilmesi gerekmektedir. Aynı işlemin iptali istemiyle açılan davalar neticesinde dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ve … tarih ve E:…, K:… sayılı kararlarının Dairemizin sırasıyla 02/11/2023 tarih ve E:2023/12421, K:2023/5920 sayılı ve 02/11/2023 tarih ve E:2023/12420, K:2023/5918 sayılı kararlarıyla ve yukarıda belirtilen aynı gerekçeyle bozulduğu görülmektedir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 29/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.