Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/1933 · K. 2024/782

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/1933 E.  ,  2024/782 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/1933 Karar No : 2024/782 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden sözleşmeli avukat olarak görev yapan davacının, Trabzon Büyükşehir Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliği'nin 10. maddesinin ikinci fıkrasının (m) bendi uyarınca işe son verme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; disiplin soruşturma dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile ifadelerin ve savcılık soruşturmasının birlikte değerlendirilmesinden; … ile davacı arasında karşılıklı olarak hareketli sataşmanın olduğu, davacının yaralandığına ilişkin adli raporunun olduğu, ...'nin, aralarında 5 saatlik zaman farkı olan birbirleri ile çelişen iki raporunun bulunduğunun görüldüğü; hadisenin oluşumundaki karşılıklı darp unsurları gözetilmeksizin, davalı idarece olayın, yalnızca davacının diğer avukata karşı sataşması olarak nitelendirilip, diğer avukata bu hususta herhangi bir ceza teklifi ve disiplin cezası verilmediği, ...'nin davacıyı yaraladığına ilişkin adli raporun mevcut olduğu, ...'nin aldığı raporlarda ise çelişki bulunmasına rağmen davacının işine son verildiği dikkate alındığında, tesis edilen işlemlerde eşitlik ilkesine, hakkaniyete ve dolayısıyla hukuka uyarlık bulunmadığı; ayrıca, gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; Dairelerince verilen ara kararı gereği dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerden, disiplin cezasına konu fiillerle ilgili olarak yapılan ceza yargılamasında da, … Asliye Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla müşteki sanıklar … ve davacı hakkında, birbirlerine yönelik "basit yaralama" suçundan ayrı ayrı 56 gün adli para cezası ile cezalandırılmalarına, verilen adli para cezasının ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önünde bulundurularak 5237 sayılı Kanun'un 52. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca beher günün takdiren 20,00-TL hesabı ile 1.120,00-TL adli para cezasına çevrilmesine ve 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına itiraz yolu açık olmak üzere karar verildiği şeklindeki açıklama eklenerek istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Soruşturma esnasında ….'nin olay sırasında gerçekleştirdiği eylemlerin incelendiği ve olayın meydana gelmesindeki etkisinin tartışıldığı ancak ….'ye herhangi bir kusur atfedilmediği, bu nedenle Mahkeme kararının gerekçesindeki eşitlik ilkesine ve hakkaniyete aykırı olduğu şeklindeki tespitin yerinde olmadığı, Mahkemenin disiplin cezasının dayanağını, ceza yargılamasının konusu olan yaralama/darp eylemi gibi değerlendirdiği ancak işe son verme cezasının dayanağının kargaşa çıkarmak ve sebebiyet vermek şeklindeki eylem olduğu, yaralama olayı vuku bulmasa dahi onun dışındaki eylemlerin disiplin cezasının konusunu oluşturabileceği, sözleşme feshine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden sözleşmeli avukat olarak görev yapan davacının, Trabzon Büyükşehir Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliği'nin 10. maddesinin ikinci fıkrasının (m) bendi uyarınca işe son verme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Trabzon Büyükşehir Belediye Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile ilişiğinin kesinlemesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Sözleşmeli personel" başlıklı 4. maddesinde; "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir... Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler." hükmüne yer verilmiştir. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak çalıştırılanların, "hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi" sözleşmenin sona ermesi hali olarak düzenlenmiştir. Anılan Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise, sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin; a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi, ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.) d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması, f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması, hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anayasanın 128. maddesiyle memurlar ve diğer kamu görevlileri, özlük hakları bakımından yasal güvenceye kavuşturulmuştur. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin ve bu kapsamda yer alan belediyede görev yapan personelinin statü haklarını doğrudan etkileyen disiplin işlemlerinin "diğer özlük işleri" kavramı kapsamına girdiğine kuşku bulunmamaktadır. Kanuni düzenleme ilkesi, düzenlenen alanda temel ilkelerin kanunla konulmasını ve çerçevenin kanunla çizilmesini ifade etmektedir. Bu niteliği taşıyan bir yasal düzenleme ile uzmanlık ve teknik konulara ilişkin ayrıntıların belirlenmesi konusunda yürütme organına yetki verilmesi, kanuni düzenleme ilkesine aykırılık oluşturmaz. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde, sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanınca (değişiklikten önce Bakanlar Kurulu) belirleneceği hükme bağlanmış olup, bu hüküm uyarınca 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da, disiplin suç ve cezaları hakkında herhangi bir düzenleme yapılmamış, sözleşme fesih sebepleri Ek 6. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Davacıya atfedilen eylemler bu açıdan değerlendirildiğinde, Ek 6. maddede sayılan sözleşme fesih sebepleri arasında sayılmadığı görülmektedir. Bununla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan disiplin hukukuna ilişkin düzenlemelerin, Kanun'un 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personel hakkında referans norm olarak uygulanabileceği açıktır. Bu durumda, dava konusu uyuşmazlık bu yönüyle değerlendirildiğinde, isnat edilen eylemler nedeniyle davacı hakkında yürütülen soruşturmanın, "referans norm" olarak dikkate alınabilecek olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun disiplin usullerine uygun yapılıp yapılmadığı ve atfedilen eylemlerin 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde sayılan eylemler kapsamında olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu işin esası bağlamında yapılan değerlendirmeyle, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 21/02/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.