Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/2337 · K. 2024/3899

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/2337 E.  ,  2024/3899 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/2337 Karar No : 2024/3899 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Uluslararası Nakliyat ve Dış Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: ... no'lu TIR karnesiyle Muratbey Gümrük Müdürlüğünden yurda girişi yapılarak Kapıkule TIR Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen eşyanın yurt dışı edilmediğinden bahisle karne hamili sıfatıyla davacı adına tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, TIR karnesi muhteviyatı eşyanın sevk edildiği gümrük idaresinde işlem görmediğinin davalı idarece saptandığı ve serbest dolaşımda olmayan söz konusu eşyaya ait vergilerin "tır karnesi hamili" sıfatıyla davacıdan aranması gerektiği sonucuna ulaşılmakta ise de, eşyanın CIF kıymetinin, her kalem eşyanın kg başına 20 ABD doları/brüt kg gözetim kıymeti üzerinden hesaplanarak vergilerin tahakkuk ettirildiği, dolayısıyla gümrük kıymetinin 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. ve devamı maddelerine uygun olarak tespit edilmediği anlaşıldığından, eşyanın satış bedeli yerine gözetim kıymetinin esas alınması suretiyle yapılan tahakkukta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Uyuşmazlık konusu her kalem eşya için 20 ABD doları/brüt kg gözetim kıymetinin CIF kıymete dahil edildiği, Tır karnesine ilişkin ... tarihli, ... no'lu 9.3884 -USD 'lık fatura bilgileri dikkate alındığından, tahakkuka ilişkin hesaplamada hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Tır karnesi muhteviyatı eşyanın satış bedeli yerine gözetim kıymetinin esas alınması suretiyle yapılan tahakkukta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle tahakkukun tamamının iptaline karar verilmiş ise de, dosyada tır karnesi muhteviyatı eşyaya ilişkin ... tarihli ... nolu 9.3884 USD tutarında fatura bulunduğu anlaşılmış olup, dava konusu işlemin eşyanın kıymetinin fatura tutarına isabet eden kısmı yönünden davanın reddi gerekeceğinden, fatura kıymeti dikkate alınmadan verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : ... no'lu TIR karnesiyle Muratbey Gümrük Müdürlüğünden yurda girişi yapılarak Kapıkule TIR Gümrük Müdürlüğüne sevk edilen eşyanın yurt dışı edilmediğinden bahisle karne hamili sıfatıyla davacı adına tahakkuk ettirilen gümrük, ilave gümrük ve katma değer vergilerine vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 84. maddesinin 1. fıkrasında, ithalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmamış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınmasının, transit rejimi hükümlerine tabi olduğu; 2. fıkrasında, gümrük idarelerinin, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde; yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye'ye, Türkiye'den yabancı bir ülkeye veya bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınmasına izin verebileceği; 86. maddesinde, asıl sorumluların eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü oldukları, bu kişilerin yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, transit rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcının da, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere uymak suretiyle, varış yeri gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlü oldukları düzenlemesine yer verilmiştir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinde, ithal eşyasının kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu; satış bedelinin, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu; 25. maddesinin 1. fıkrasında, 24. madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymetinin, bu maddenin 2. fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bendlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirleneceği; eşyanın gümrük kıymetinin bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümlerinin uygulanmayacağı hükümlerine yer verilmiş; 26. maddesinde ise, 24 ve 25. madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymetinin, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın, Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII. maddesinin ve bu bölüm hükümlerinin prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirleneceği öngörülmüş; GATT'ın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşmanın 17. maddesinde de, bu Anlaşmada yer alan hiçbir hükmün, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veya beyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamayacağı ve bu hakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamayacağı hükme bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İthal edilen eşyanın gümrük kıymeti, eşyanın satış bedeli olduğundan, gümrük vergilerinin hesaplanmasında satış bedelinin esas alınması; satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde de sırasıyla diğer yöntemlere başvurulması gerekmektedir. Öte yandan; davalı İdarece belirlenen gözetim kıymeti, eşyanın 4458 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenmiş gerçek kıymeti olmadığından, gümrük kıymetinin tespitinde esas alınamayacağı, Dairemizin öteden beri istikrarlı biçimde uygulanagelen içtihadıdır. Temyize konu kararda belirtildiği üzere, TIR karnesi muhteviyatı eşyanın sevk edildiği gümrük idaresince işlem görmemesi nedeniyle serbest dolaşımda olmayan söz konusu eşyaya ait vergilerin "tır karnesi hamili" sıfatıyla davacıdan aranılacağı ve eşyanın satış bedeli yerine gözetim kıymetinin esas alınması suretiyle tahakkuk yapılamayacağı konusunda tereddüt bulunmamakla birlikte, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Tır karnesi kapsamında yurda getirilen ve serbest dolaşımda bulunmaması nedeniyle vergileri alınmayan eşyaya ilişkin ...tarihli, ...nolu ve 9.3884 USD tutarında fatura bulunduğu anlaşıldığından, tahakkukun fatura kıymetine isabet eden kısmının hukukiliğinin değerlendirilmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu vergi dava dairesi kararının yeniden bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 01/10/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.