Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/2864 · K. 2024/1133
Danıştay 12. Daire Başkanlığı 2023/2864 E. , 2024/1133 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/2864 Karar No : 2024/1133 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 18/11/2021 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda teşekkül etmiş olan sınav komisyonu tarafından sözlü sınavın yapıldığı, sorulara verilen cevapların komisyon üyeleri tarafından değerlendirildiği ve değerlendirmeye ilişkin olarak her bir komisyon üyesi tarafından sözleşmeli öğretmen değerlendirme formlarına ayrı ayrı açıklama yazıldığı, davacıya hangi komisyon üyesinin hangi notu takdir ettiği hususunun tutanakta yer aldığı görüldüğünden, somut bilgi ve belgelere dayandırılması mümkün olan hususlar yönünden sınav komisyonu tarafından yapılan değerlendirme yönteminde ve sözlü sınavın yapılması usulünde hukuka aykırılık bulunmadığı, sözlü sınavın, 5 ayrı konu başlığı altında düzenlenen kriterler yönünden davacıya ilişkin yapılan değerlendirme ve puanlama kısmı hakkında ise; bahse konu kriterlerin aynı zamanda gözlem ve kanaate (iletişim becerileri, özgüven, temsil yeteneği gibi) dayalı olması, bu kriterler yönünden yapılacak değerlendirmenin ancak sınav anında ve komisyon üyelerinin takdiri ile şekillenebileceği ve anılan sözlü sınava ilişkin mevzuatta sınavın görüntülü veya sesli kayıt altına alınması gerektiğine dair bir düzenlemenin de bulunmadığı dikkate alındığında, sözü edilen kriterlerin her biri bakımından davacı hakkında idarenin takdir yetkisi kapsamında yapıldığı anlaşılan değerlendirme hakkında yapılacak denetimin, yerindelik denetimi niteliği taşıyacağı ve açık Anayasa hükmü karşısında yargı yetkisinin yerindelik denetimi şeklinde kullanılmasının hukuken olanaksız olduğu, sözlü sınavın kayıt altına alınması gerektiği yönündeki iddiaya ilişkin olarak ise, sınavda verilen yanıtların teknolojik imkanlardan yararlanılarak kayıt altına alınmasını öngören bir yasal düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, sözlü sınavda verilen yanıtların teknolojik imkanlardan yararlanılarak kayıt altına alınmadığından bahisle sözlü sınavın usule aykırı olarak yapıldığının kabulünün hukuken olanaklı olmadığı, bu durumda; davacının sözleşmeli öğretmenlik mülakat sınavı sonucunda (55) puanla başarısız sayılmasına ilişkin işleme yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Emsal niteliğindeki bir çok Danıştay kararında yazılı sınavda başarılı olan adayın sözlü sınavda bu denli başarısız sayılmasının hukuki olmaktan uzak olduğunun kabul edildiği, sınava giren bir çok adayın (55) puan üzerinden puanlamasının gerçekleştirildiği, farklı branştan, farklı illerde, farklı kişilerin sözlü sınav sonuçlarının aynı puanlama ile gerçekleştirilmiş olmasının, sözlü sınavın güvenilir olmadığını ortaya koyduğu, hiçbir gerekçeye dayanmayan, tamamen keyfi bir yaklaşımla meydana gelen bu sonucun hukuken kabul edilemez olduğu, idarenin gerçekleştirmiş olduğu bu keyfi işlemin iptali gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Adli yardım talebinin kabul edilmesi nedeniyle alınmamış olan temyiz giderlerinin davacıdan tahsili için İdare Mahkemesince vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak 06/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; davacının, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca 18/11/2021 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasanın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasanın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir. Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir. Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır. Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belge ile davacıya sorulan dört sorunun ikisi için cevap anahtarının dosyaya ibraz edildiği, diğer iki soruya ilişkin cevap anahtarının ise dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki karara katılmıyoruz.