Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/2989 · K. 2024/5500

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/2989 E.  ,  2024/5500 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/2989 Karar No : 2024/5500 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı 2- ...Genel Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem : Dava; polis memuru olarak görev yapmakta iken davacının, eski eşinin abisinin eşi olan ...'a yönelik ''yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek'' fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-aa maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tezciyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı, davalı idareler istinaf başvurusu kabul, kaldırma, gönderme kararı üzerine yeniden yapılan inceleme sonucunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının eski eşi ...'ın abisi ...'ın eşi ... hakkında yetkili olmadığı halde Pol-Net Bilgi sistemindeki değişik projeler üzerinden toplam 26 kez sorgulama yaptığı hususunun sübuta erdiği, davacıya isnat edilen "Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek." fiili 05/03/2018-23/09/2018 tarihleri arasında değişik zamanlarda ve zincirleme bir şekilde gerçekleştiğinden, davacının fiiline uygun olarak meslekten çıkarma cezası ile tezciyesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer yandan, davacı tarafından, ceza verme zamanaşımının dolduğu ileri sürülmüş ise de; davacının son fiilinin 23/09/2018 tarihli olduğu dikkate alındığında, Yüksek Disiplin Kurulunca davaya konu disiplin cezasının verildiği 23/08/2020 tarihi itibariyle ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğramadığı anlaşıldığından, ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı nedeniyle davacının bu iddiasına da itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararla; mahkeme kararı usul ve hukuka uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, davacının istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; ceza verme zaman aşımı süresinin dolması nedeniyle hakkında ceza verilemeyeceği, disiplin cezasının bakan onayı ile kesinleştiği, bakan onayının iki yıllık zaman aşımından sonra verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin ve 2577 sayılı Kanun'un 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği düşünüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacının; polis memuru olarak Mardin İl Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde, eski eşinin abisinin eşi olan ...'a yönelik ''yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek'' fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezasıyla tezciyesine dair Mardin İl Polis Disiplin Kurulu kararının uygun bulunmasına ilişkin... günlü, ...sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller " başlıklı 8. maddesinde;"... (6) Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır: ... aa) Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek..." düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; "(1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki; 1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını, 2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları, kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve adaylarına bütün disiplin cezalarını, ... verebilir." hükmü, "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla, kesinleşir. ... " hükmü "Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde, b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. (2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. (3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Dosyanın incelenmesinden; ... (...) isimli şahıs tarafından Mardin Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevli olan eski eşi polis memuru davacının kendisine hakarette bulunduğu ve tehdit ettiği, sosyal medya üzerinden iftira attığı, meslek kurallarına aykırı olarak aile fertlerinin GBT sorgusunu yaptığı, kendisine ve ailesine mail hesabından hakaretlerde bulunduğu, koruma kararını ihlal ettiği yönünde çeşitli iddiaların yer aldığı 03/102018 günlü CİMER müracaatında bulunulduğu, konu ile görevlendirilen muhakkik tarafından hazırlanan raporda araştırma/soruşturmanın müfettiş marifetiyle yapılması gerektiğine dair görüş ve kanaat belirtilmesi üzerine davacı hakkındaki iddiaların araştırılması ve bu kapsamda disiplin soruşturması icra edilmesi için 19/03/2019 tarihinde soruşturma onayı verildiği, akabinde ise 20/03/2019 tarihinde müfettiş görevlendirmesi yapıldığı, 25/03/2019 tarihinde başlatılan disiplin soruşturması sonucu düzenlenen ... günlü, ... sayılı soruşturma raporunda, eski eşi ...'ın abisi ...'ın eşi ... hakkında, aralarındaki ailevi sorunlar ve yaşananlar paralelinde yetkili olmadığı halde 05/03/2018-23/09/2018 tarihleri arasında değişik zamanlarda ve zincirleme bir şekilde normal sayılamayacak sayıda Pol-Net Bilgi sistemindeki değişik projeler üzerinden sorgulama yaptığı anlaşıldığından getirilen teklif doğrultusunda davacının 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-(aa) maddesinde yer alan "Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek." fiilini işlediğinden bahisle Mardin İl Polis Disiplin Kurulunun ... günlü, ...sayılı kararıyla, meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırıldığı, akabinde davacı hakkında nihai kararın tesis edilmesi amacıyla dosyanın gönderildiği Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı kararıyla, davacının üzerine atılı disiplin suçunu işlediği sübuta erdiğinden, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(aa) maddesi uyarınca, "Meslekten çıkarma" cezası ile tecziye edilmesine karar verildiği ve bu kararın da 21/12/2020 tarihinde Bakan onayıyla kesinleştiği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuatta, disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, davacıya isnat edilen disiplin cezasına konu eylemlerin 05/03/2018-23/09/2018 tarihleri arasında değişik zamanlarda ve zincirleme bir şekilde gerçekleştiği, fiilin son işleniş tarihinin 23/09/2018 olduğu dosya kapsamından anlaşılmakta olup, dolayısıyla fiilin son işlendiği bu tarihten itibaren en geç iki yıl içerisinde ve en son 23/09/2020 tarihinde disiplin cezasının verilmesi gerekirken, iki yıllık zaman aşımı süresi geçtikten sonra 21/12/2020 tarihli Bakan onayıyla dava konusu disiplin cezasının verildiği görülmektedir. Her ne kadar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca, fiilden itibaren 2 yıllık ceza zamanaşımı süresi içerisinde 27/08/2020 tarihli işlemle davacının meslekten çıkarılmasına karar verilmiş ise de; 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararlarının Bakanın onayıyla kesinleşeceğinin hükme bağlandığı görüldüğünden, dava konusu disiplin cezasının Bakan onayı tarihi itibarıyla verilmiş olduğu açıktır. Bu durumda davacıya isnat olunan fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda da hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 07/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (f) bendinde; "Disiplin Cezası : Disiplinsizlik nedeniyle disiplin amirleri veya kurulları tarafından verilen bu Kanunda gösterilen yaptırımları" ifade edeceği belirtilmiş, Kanun'un 17. maddesinde, Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar gösterilmiş; bunlar arasında meslekten çıkarma cezası verme yetkisinin disiplin kurullarına ait olduğu, "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde, disiplin kurullarınca verilen kararlardan; İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği, 29. maddesinin 2. fıkrasında da, disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı hükümlerine yer verilmiştir. Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde; "(...) Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." kuralına yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; disiplin cezasına konu eylemin en son 23/09/2018 tarihinde gerçekleştiği, bu tarihten itibaren iki yıllık zaman aşımı süreci içerisinde, Mardin İl Polis Disiplin Kurulunun 10/07/2020 günlü, 2020/209 sayılı kararı ile davacının meslekten çıkarılması teklifiyle dosyanın Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderildiği; Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun dava konusu ... günlü, ...sayılı kararıyla, davacının 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(aa) maddesi uyarınca, "Meslekten çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesine karar verildiği ve anılan kararın 21/12/2020 tarihinde Bakan tarafından onaylandığı görülmektedir. Yukarıda yer verilen Kanun maddeleri incelendiğinde; kanun koyucu tarafından Disiplin Kurulunca cezanın teklif edildiği ve Bakanlık makamınca cezanın verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak bu noktada sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül edilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde de: "Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir. Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir. Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edilmiş ve işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilerek, disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılması amaçlanmıştır. Bu durumda; yukarıda aktarılan mevzuatta, eylem tarihinden itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zaman aşımına uğrayacağı kuralına yer verilmiş olmakla birlikte, olayda disiplin cezası verilebilmesi için Kanun'da öngörülmüş olan iki yıllık zaman aşımı süresi içerisinde, ceza verme yetkisine sahip Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla davacıya disiplin cezası verilmiş olması karşısında; uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi gerektiği görüşüyle, uyuşmazlıkta zamanaşımı oluştuğu yönünde verilen bozma kararına katılmıyoruz.