Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/3142 · K. 2024/5349

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/3142 E.  ,  2024/5349 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3142 Karar No : 2024/5349 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Petrol Kimya Tarım Hayvancılık Ürünleri Madencilik Nakliye ve Madeni Yağ Üretim Pazarlama İthalat İhracat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı (... Vergi Daire Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı hakkında düzenlenen ... sayılı vergi inceleme raporuna istinaden, aldığı düşük tutarda özel tüketim vergisine tabi yağları, yüksek tutarda özel tüketim vergisine tabi akaryakıta ikame olarak sattığından bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 2015 yılının muhtelif dönemleri için re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve üç kat tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ile diğer firmalar hakkında düzenlenen raporların birlikte incelenmesinden; davacının üretimde kullandığını beyan ettiği emtiaları aldığı firmalar ile emtiaları sattığı firmaların tamamına yakını hakkında sahte fatura düzenleme yönünden vergi tekniği raporlarının bulunması nedeniyle, gerçek bir ticari faaliyetlerinin olmadığı, elektrik tüketiminin üretim verilerinin çok altında kaldığı, ürettiğini beyan ettiği müstahzarların ham maddesi olan hidrolik transmisyon yağlarının nihai bir ürün olduğu, başkaca ürünlerin üretiminde kullanılmasının mümkün olmadığı, özel tüketim vergileri beyanları ile üretime ait hesaplar, ödeme ve tahsilat kayıtlarının muhasebe kayıtlarıyla uyuşmadığı, özel tüketim vergisi iadesi alabilmek için ürettiğini beyan ettiği emtiaları gerçekten üretmediği, bu dönemde yurt içinden aldığı baz yağları basit bir karışımla değiştirerek motorin ikamesi olan ve piyasada 10 numara yağ olarak bilinen ürün olarak, esas faaliyet konusu şehir içi yolcu ve şehirler arası yük taşımacılığı olan kişi ve kurumlara motorin olarak sattığı böylelikle vergi kayıp ve kaçağına sebep olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşıldığından, yapılan tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Haklarında açılan ceza davasında beraat kararı verildiği, Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde yapılan bilirkişi raporunda üretimlerinin gerçekte yapıldığının görüldüğü, tarhiyatlara dayanak vergi incelemesinin eksik olduğu, Emniyet güçlerince ya da EPDK gibi kurumlarca yapılmış olumsuz bir tespite dayanılmadığı, konu hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği, tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 2. fıkrası kapsamında (I) sayılı listedeki malları teslim alan davacının, bu malları daha yüksek tutarda vergiye tâbi bir mal olarak kullanmak veya üçüncü kişilere satmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet verilip verilmediği hususunun değerlendirmesi suretiyle ulaşılacak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı hakkında düzenlenen ... sayılı vergi inceleme raporuna istinaden, aldığı düşük tutarda özel tüketim vergisine tabi yağları yüksek tutarda özel tüketim vergisine tabi akaryakıta ikame olarak satıldığının tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 2. fıkrası uyarınca re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi Kanunlarının Uygulanması ve İspat" başlıklı 3. maddesinin (B) bendinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu; gerçek mahiyetin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği; vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı; iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan ve olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia edilmesi halinde, ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu düzenlemesi yer almıştır. Vergi Usul Kanunu'nun 134. maddesinde, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu belirtilmiştir. 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, (I) sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dahil imal edenler tarafından tesliminin bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tabi olduğu, 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, Kanuna ekli (I), (III) ve (IV) sayılı listelerde yer alan mallar ile (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olmayanları imal, inşa veya ithal edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenlerin özel tüketim vergisinin mükellefi oldukları kurala bağlanmıştır. Anılan Kanun'un 13. maddesinin ikinci fıkrasında ise; (I) sayılı listedeki malları teslim alanların, bu malları daha yüksek tutarda vergiye tabi bir mal olarak kullanmak veya üçüncü kişilere satmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılan verginin bunlar adına tarh olunacağı ve tarhiyata 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesine göre vergi ziyaı cezası uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun yukarıda belirtilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; anılan Kanun'a ekli (I) sayılı listedeki malları düşük tutarlı vergiye tabi bir mal olarak kullanmak amacıyla satın alan mükelleflerin tarhiyata muhatap alınabilmesini, satın alınan bu malları daha yüksek tutarda vergiye tabi bir mal olarak kullanması veya satması koşuluna bağladığı anlaşılmaktadır. Re'sen vergi tarhı yoluna gidilirken, uyuşmazlık konusuyla ilgili gerekli inceleme ve araştırmanın idarenin yetkili ve görevli birimlerince yapılması ve matraha ilişkin verilerin varsayım ve kanaat yoluyla değil, somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerektiği tartışmasızdır. Kanun koyucu, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun "Müteselsil sorumluluk ve ceza uygulaması" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrası ile (I) sayılı listedeki malları satın alan mükelleflerin söz konusu fıkra uyarınca tarhiyata muhatap alınabilmesini, satın alınan bu malların daha yüksek tutarda vergiye tabi bir mal olarak kullanılması veya üçüncü kişilere satılması koşuluna bağlamış olduğundan, uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması için, davacı tarafından satın alınan madeni yağların motorin yerine ikame ürün olarak satıldığının tespiti gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında düzenlenen ... sayılı vergi tekniği raporunda; cıvata ve somun müstahzarı üretimi için sadece hidrolik transmisyon yağının kullanıldığı, üretim hattına dahil edilen başkaca bir ürüne rastlanılmadığı ve anılan ürünün üretimde kullanılamayacağı, hammadde alımları olan firmalara aldıklarını tekrardan sattığı, alıcı ve satıcı firmalar hakkında olumsuz tespit içeren vergi incelemelerinin bulunduğu, nakliye için ödeme yapılan firmanın akaryakıt giderine rastlanılmadığı, vergi beyanları ile üretime ait hesaplarının uyuşmadığı, üretim faaliyetinin olmadığı, ticari faaliyetinin olduğu, banka kanalıyla yapılan para hareketlerinin gerçek bir transfere dayanmadığı, alış ve satış yaptığı kişi/firmalara kendisinin düzenlediği faturaların sahte belge, diğer faturaların ise muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge niteliği taşıdığı, yurt içinden aldığı baz yağları basit bir karışımla esas faaliyet konusu yük/yolcu taşımacılık olan firmalara motorin olarak sattığı yönünde tespitler yapıldığı, ... sayılı vergi inceleme raporuyla da 4760 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı listede yer alan baz yağın motorin olarak satıldığından bahisle, anılan Kanun'un 13. maddesinin 2. fıkrası uyarınca özel tüketim vergisinin davacıdan aranması gerektiği sonucuna varılarak tarhiyat önerildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, bölge idare mahkemesince davacı hakkındaki raporlar ve dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelere ek olarak davacının alım ve satım yaptığı firmalar hakkında yapılan karşıt incelemeler üzerine düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitler de göz önüne alınarak 4760 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 2. fıkrası kapsamında (I) sayılı listedeki malları teslim alan davacının, bu malları daha yüksek tutarda vergiye tâbi bir mal olarak kullanmak veya üçüncü kişilere satmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet verilip verilmediğinin değerlendirmesi suretiyle ulaşılacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, maddi ve hukuki durumun yanlış nitelendirilmesi suretiyle verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 23/12/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyiz başvurusu, davacı hakkında düzenlenen sayılı vergi inceleme raporuna istinaden, aldığı düşük tutarda özel tüketim vergisine tabi yağları yüksek tutarda özel tüketim vergisine tabi akaryakıta ikame olarak satıldığının tespit edildiğinden bahisle, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 2015 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ve kesilen vergi ziyaı cezalarına yönelik davayı reddenen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istemiyle yapılmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesinin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı; iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan ve olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olacağı; 186. maddesinde de, envanter çıkarmanın, bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit etmek olduğu hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda; yurt içinden aldığı baz yağları basit bir karışımla esas faaliyet konusu yük/yolcu taşımacılık olan firmalara motorin olarak sattığı husularında tespitler yapıldığı dolayısıyla, satın aldığı düşük özel tüketim vergisine tabi madeni yağı, yüksek vergi oranına tabi motorine ikame olarak sattığı görüldüğünden, 4760 sayılı Kanun'un 13. maddesinin 2. fıkrası kapsamında (I) sayılı listedeki malları teslim alan davacının, bu malları daha yüksek tutarda vergiye tâbi bir mal olarak satmak suretiyle vergi ziyaına sebebiyet verdiği anlaşıldığından, temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.