Danıştay Vergi Dairesi · E. 2023/3303 · K. 2024/2453

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/3303 E.  ,  2024/2453 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/3303 Karar No:2024/2453 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ...Nargile ve ... Tütün Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu (TAPDK) tarafından verilen 171.696,00-TL tutarındaki idari para cezasının şirketten tahsil edilememesi nedeniyle söz konusu amme alacağının anılan şirkette yönetim kurulu başkanı olarak görev yapan davacıdan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesi uyarınca tahsili için düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin ilgili kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu ödeme emrinin davacıya usulüne uygun tebliğ edilmediğinden öğrenme tarihine göre davanın süresinde açıldığının anlaşıldığı, uyuşmazlığın esası yönünden; asıl borçlu şirkete ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla toplam 171.696,00-TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, anılan kararın 06/08/2012 tarihinde şirketin daimi çalışanına tebliğ edildiği, kesinleşen idari para cezasının tahsili için şirket hakkında haciz işlemlerine başlandığı, ancak şirketin borca yeter miktarda haczi kabil malının bulunmadığından bahisle 6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35. maddesi uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin söz konusu idari para cezası yönünden iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; bu durumda, ilgili yasa hükümleri uyarınca asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen amme alacakları, kesinleştikten ve asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşıldıktan sonra şirketi temsil ve ilzama yetkili olan kişilerden tahsil edilebileceğinden, anılan dönemde yönetim kurulu başkanı olarak şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğu anlaşılan davacıdan idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce Dairemizin ...2 tarih ve E:..., K:... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; dava konusu ödeme emrinde belirtilen borcun ödenmesi gerektiği tarihte kanuni temsilci olan davacının söz konusu amme alacağının ödenmesinden sorumlu olduğu, zira kanuni temsilcinin 6183 sayılı Kanun'un Mükerrer 35. maddesi uyarınca sorumlu tutulması için, kamu alacağının doğduğu ya da ödenmesi gerektiği zamanda kanunî temsilci olarak görev yapmasının yeterli olduğu, ancak dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin ... kodlu ve TAPDK konulu 12. sırasında yazılı bulunan 171.696,00-TL amme alacağının dayanağı olan idarî para cezalarından 114.464,00-TL'lik kısmının mahkeme kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, iptal edilen bu tutarı da içerecek şekilde ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı; Dairelerinin 23/05/2023 tarihli ara kararıyla, davalı idareden, 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun uyarınca asıl borçlu şirket tarafından yapılandırıldığı ileri sürülen 57.232,00-TL tutarındaki borç özelinde (4733 sayılı Kanun'un 8/5-a bendi uyarınca verilen 57.232,00-TL idari para cezasından kaynaklanan borç) yapılandırma yapılıp yapılmadığı, yapılandırmanın devam edip etmediği hususlarını cevaplandırılmasının ve belirtilen hususlara ilişkin bilgi ve belgelerin onaylı ve okunaklı örneklerinin dava dosyasına sunulmasının istenildiği, ara kararına istinaden davalı idarece sunulan 12/06/2023 havale tarihli cevabi dilekçe ve eklerinden, 4733 sayılı Kanun'un 8/5-a bendi uyarınca verilen para cezalarının yapılandırma kapsamına girmediği, bu nedenle davacının temsilcisi olduğu şirkete anılan Kanun uyarınca verilen 57.232,00-TL idari para cezasının yapılandırılmadığı, söz konusu borç yönünden değişen bir hukuki durumun mevcut olmadığı, davacı tarafından da davalı idarece belirtilen durumun aksinin ortaya konulmasına yönelik herhangi bir bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulmadığının görüldüğü; Bu durumda, davacının temsilcisi olduğu asıl borçlu şirkete 4733 sayılı Kanun'un 8/5-a bendi uyarınca verilen 57.232,00-TL idari para cezasına karşı açılan davanın ... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği dikkate alındığında söz konusu idari para cezasından kaynaklanan borcun kesinleştiği, kesinleşen bu borcun 7143 sayılı Kanun uyarınca yapılandırılmasının da söz konusu olmadığı anlaşıldığından, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin ... kodlu ve TAPDK konulu 12. sırasında yazılı bulunan 171.696,00-TL amme alacağının, 4733 sayılı Kanun'un 8/5-a bendi uyarınca verilen 57.232,00-TL idari para cezasından kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığının anlaşıldığı; Bu itibarla; dava konusu...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin ... kodlu ve TAPDK konulu 12. sırasında yazılı bulunan 171.696,00-TL'nin, 114.464,00-TL'lik kısmında hukuka uygunluk, 57.232,00-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davacı tarafın istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İdare Mahkemesi kararının dava konusu ödeme emrinin 114.464,00-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin 114.464,00-TL'lik kısmının iptaline, 57.232,00-TL'lik kısım yönünden ise istinaf başvurusunun reddine reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu davanın tamamen reddi gerektiği; davacı tarafından (reddedilen kısım yönünden), dava konu ödeme emrinde yer alan diğer amme alacaklarının iptali için açılan davaların kabulüne karar verildiği, asıl borçlu şirkete gerekli işlemler yapılmadan söz konusu bedelin kendilerinden istenmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : ...Nargile ve Pipo Tütün San. ve Tic. A.Ş.'ye, 24/06/2009-04/10/2010 tarihleri arasında fabrika kurma izni bulunup üretim izni bulunmadan sarma sigara tütünü üretip satmak ve Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. (TEKEL)'nin kullandığı ambalajla ve söz konusu ambalaj aynı kalmak suretiyle poşet ağzında ''... İzmir 2009'' ibaresi bulunan "Türk Pipo" tütünü üretip satmak eylemleri nedeniyle 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 5. fıkrasının (c) bendini, ayrıca yapılan denetimlerde Kurum'a yanlış ve yanıltıcı bilgi veya belge verdiği tespit edildiğinden aynı Kanun'un 8/5-a maddesini ihlal ettiğinden bahisle Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (TAPDK) ... tarih ve ... sayılı kararı ile her bir eylemi için ayrı ayrı 57.232,00-TL olmak üzere toplam 171.696,00-TL idari para cezası uygulanmıştır. Bu karar Kurum'un 25/07/2012 tarihli yazısı ile 06/08/2012 tarihinde şirket daimi çalışanına tebliğ edilmiş, ... tarih ve ... sayılı yazısıyla da davalı idareye, anılan işlemin tebliği üzerine herhangi bir ödeme yapılmadığı ve itiraz yoluna gidildiğine dair herhangi bir bilgi ve belgeyede ulaşılamadığı belirtilerek idari para cezasının kesinleştiği ve 6183 sayılı Kanun uyarınca tahsil edilmesi gerektiği bildirilmiştir. Akabinde 28/01/2013 tarihinde anılan borç şirket adına tahakkuk ettirilerek aynı tarihli ve ... takip numaralı ödeme emri düzenlenmiş ve 08/02/2013 tarihinde şirkete tebliğ edilmiştir. Kesinleşen amme alacağının tahsili için farklı tarihlerde şirket adına haciz varakaları düzenlenerek şirketin il ve ülke çapında mal varlığı araştırması yapılmış, söz konusu alacağın tespit edilen mal varlığından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine, şirketin muhtelif kamu alacaklarının tahsili amacıyla 23/11/2012 tarihinden itibaren amme borçlusu şirketin yönetim kurulu başkanı olan davacı adına 10/12/2013 tarih ve ... takip numaralı ödeme emri düzenlenmiştir. Davacı tarafından, bahsi geçen kamu alacakları ile ilgili tebliğ edilen herhangi bir işlem veya ödeme emri olmadığı, 20/12/2016 tarihinde bankaya gittiğinde hesaplarına anılan haciz varakaları ile e-haciz konularak hesaplarının bloke olduğunun öğrenildiği belirtilerek e-haczin dayanağı idari para cezasından kaynaklı dava konusu ödeme emrinin, TAPDK'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile verilen 171.696,00-TL tutarındaki idari para cezasına ilişkin kısmının iptali istemine yönelik bakılan dava açılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işleme karşı açılan davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 08/11/2022 tarih ve E:2021/42, K:2022/4075 sayılı kararında yer verilen "Dava konusu ödeme emrinde belirtilen borcun ödenmesi gerektiği tarihte kanunî temsilci olan davacının söz konusu amme alacağının ödenmesinden sorumlu olduğu, zira kanunî temsilcinin 6183 sayılı Kanun'un Mükerrer 35. maddesi uyarınca sorumlu tutulması için, kamu alacağının doğduğu ya da ödenmesi gerektiği zamanda kanunî temsilci olarak görev yapmasının yeterli olduğu, ancak dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin ... kodlu ve TAPDK konulu 12. sırasında yazılı bulunan 171.696,00-TL amme alacağının dayanağı olan idarî para cezalarından 114.464,00-TL'lik kısmının Mahkeme kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, iptal edilen bu tutarı da içerecek şekilde davacı adına 171.696,00-TL tutarlı ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. Öte yandan, aynı bozma kararında, davacı tarafından 7143 sayılı Kanun uyarınca 26/06/2018 tarihinde asıl borçlu şirketin takip edilen ve kesinleşmiş bulunan tüm borçlarının yapılandırıldığı belirtildiği için, eğer herhangi bir yapılandırma işlemi yapılmış ise dava konusu ödeme emrinin iptal edilmeyen idari para cezasına ilişkin kısmının iptal gerekçesi yönünden farklılık arz edebileceği gözetilerek, Bölge İdare Mahkemesince yeniden yapılacak yargılamada bu durumun dikkate alınması ve açıklığa kavuşturulması suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Olayda, Bölge İdare Mahkemesi'nce Dairemizin bozma kararına uyulduğu belirtildikten sonra davacıya 4733 sayılı Kanun'un 8/5-a bendi uyarınca verilen ve Mahkemece iptal edilmemiş olan 57.232,00-TL idari para cezası yönünden 7143 sayılı Kanun uyarınca bir yapılandırma işlemi olup olmadığı sorulmuş, idarece bu kısma ilişkin herhangi bir yapılandırma işleminin bulunmadığının belirtilmesi üzerine istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ve dava konusu işlemin 114.464,00-TL'lik kısmının iptaline, 57.232,00-TL'lik kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bu durumda, Bölge İdare mahkemesi'nce dava konusu ödeme emrinin dayanağı idari para cezalarından 114.464,00-TL'lik kısmın Mahkeme kararıyla iptal edildiğinden, iptal edilen bu tutarı içerecek şekilde ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varıldıktan sonra, Dairemiz bozma kararında, dava konusu ödeme emrinde yapılandırmaya başvuru nedeniyle farklı bir hukuka aykırılık sebebi daha olup olmadığı hususunun araştırılması gerektiği gerekçesinden hareketle yapılan inceleme sonucunda ödeme emrinin kısımlara bölünmesi suretiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline kısmen davanın reddine yönelik temyize konu Bölge İdare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; davalının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Mahkeme kararının dava konusu ödeme emrinin ...TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmın kaldırılmasına, dava konusu işlemin ...'lik kısmının iptaline, ...TL'lik kısım yönünden istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 29/05/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.