Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/3598 · K. 2024/3814

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/3598 E.  ,  2024/3814 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3598 Karar No : 2024/3814 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Türkmenistan Bağlı İşletmesi adına Şirket Yetkilisi ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem: Davacı adına kayıtlı ... sayılı TIR karnesi muhteviyatı eşyayı taşıyan ... plakalı aracın yurtta kalış süresini mazeretsiz olarak aşarak geçici ithalat rejimi hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle gümrük ve katma değer vergileri hesaplanarak 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 238. maddesinin 1. fıkrası uyarınca gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, olayda, ticari kullanıma mahsus kara taşıtının geçici ithalat rejimi izin süresi içinde mazeretsiz olarak ihraç edilmemesi nedeniyle 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesi hükmünün ihlal edildiği sabit olmakla birlikte; anılan Kanun maddesi uyarınca, geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali nedeniyle eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı oranında yapılan hesaplamaya dayanılarak para cezası kararının verildiği, işleme dayanak teşkil eden maddede, 7190 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile yükümlüler lehine yapılan değişiklikle, gümrük vergileri ve rejime ilişkin beyannamenin tescil tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'da öngörülen gecikme zammı oranında faizin toplamı kadar idari para cezası verileceğine ilişkin değişiklik getirilerek ceza tutarlarının düşürüldüğü, bu durumda, gümrük mevzuatından kaynaklanan para cezaları bakımından da uygulanacağı kuşkusuz bulunan "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, ara kararıyla davalı idareden, davacının eylemine uyan ceza tutarının 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca yeniden hesaplanması ve buna ilişkin hesaplama tablosunun gönderilmesinin istenilmesi üzerine, davalı idarece tır gibi ticari kullanıma mahsus taşıtların yurtta kalış süre aşımlarında lehe bir düzenlemenin bulunmadığı ve uyuşmazlığa konu ceza tutarında bir değişiklik yapılmadığının bildirildiği, bu durumda, davacı şirket tarafından ticari kullanıma mahsus kara taşıtının geçici ithalat rejimi izin süresi içinde mazeretsiz olarak ihraç edilmemesi nedeniyle karara bağlanan para cezasında ve bu cezanın tutarında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ticari taşıtın getiriliş amacı dışında bir ticari işleme konu edildiği, dolayısıyla serbest dolaşıma giriş rejimine tabi olmasını gerektiren mahiyette bir işlem gördüğüne dair davalı idarece yapılmış bir tespitin bulunmadığı, sadece süre ihlali nedeniyle ceza kararının alınamayacağı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya uygun olan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 4458 sayılı Kanun'un 7190 sayılı Kanun ile değişik 238. maddesinde; geçici ithalat rejimi kapsamında ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının yurtta kalış süresinin ihlali halinde öncelikle 241. maddenin 3. fıkrasının (l), 4. fıkrasının (g) ve 5. fıkrasının (b) bentleri dikkate alınarak izin süresinin bitiminden itibaren üç ayı aşmayan süreler için anılan bentler uyarınca işlem yapılması, üç ay dolduktan sonra ise, eşya gümrük gözetimine sunulmuşsa, 238. maddenin 1. fıkrasının (d) bendine göre, tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma mahsus taşıtlar hariç olmak üzere, gümrük vergileri ile faizin toplamı kadar ceza kesilmesi, sunulmamışsa yapılacak tebligattan itibaren altmış gün içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde, ayrıca gümrük vergileri kadar ceza kesilmesi öngörülmüştür. Dosyanın incelenmesinden, Dairemizin 30/12/2021 tarih ve E:2019/3258, K:2021/6086 sayılı kararı ile, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, uyuşmazlığa konu ticari kullanıma mahsus kara taşıtının geçici ithalat izin süresi içinde mazeretsiz olarak ihraç edilmemesi nedeniyle, anılan madde hükmünün ihlal edildiği sabit olmakla birlikte, gümrük mevzuatından kaynaklanan para cezaları bakımından da uygulanacağı kuşkusuz bulunan "lehe olan kanun hükümlerinin geçmişe yürüyeceği" yolundaki ceza hukukunun temel ilkesi çerçevesinde, olayda, davacının eylemine uyan ceza tutarının 4458 sayılı Kanun'un 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında değerlendirilmesinin icap ettiği gerekçesiyle bozulduğu, vergi dava dairesince anılan lehe düzenleme esas alınmak suretiyle uyuşmazlık konusu cezanın tutarı hakkında karar verilmesi gerekirken, ara kararı verilerek davalı idareden lehe hüküm uygulanmak suretiyle yeniden hesaplama yapılmasının istenildiği ve davalı idarece gönderilen 14/07/2023 tarihli cevap yazısı ile, 7190 sayılı Kanun ile getirilen lehe düzenlenmenin tam muafiyet suretiyle geçici ithal edilen özel kullanıma mahsus kara taşıtlarını kapsadığı, ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının süre ihlali halindeyse gümrüklenmiş değerin iki katı tutarında para cezası kesileceği ve para cezası tutarında değişiklik yapan lehe hükmün bu taşıtlar için uygulanamayacağının bildirilmesi üzerine de davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, Dairece, davalı idare tarafından para cezası tutarında değişiklik olmadığının bildirildiği gerekçesiyle cezanın tamamı yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de; yukarıda bahsedilen madde metninde özel kullanıma mahsus taşıtlar ile ticari kullanıma mahsus taşıtlar arasında ayrım yapılmadığının anlaşılması karşısında, ticari kullanıma mahsus kara taşıtlarının da lehe düzenlemeden yararlanacağı sonucuna ulaşılmış olup, olayda, 4458 sayılı Kanun'un 7190 sayılı Kanun ile değişik 238. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, uyuşmazlığa konu cezanın gümrük vergileri ve rejime ilişkin beyannamenin tescil tarihinden tespitin yapıldığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı Kanun'da öngörülen gecikme zammı oranında faizin toplamı kadarlık kısmında hukuka aykırılık; aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlem hakkında yeniden bir karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulması gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4. Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 26/09/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.