Danıştay Kararı · E. 2023/3650 · K. 2024/815

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/3650 E.  ,  2024/815 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/3650 Karar No:2024/815 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Şehiriçi Minibüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi VEKİLLERİ : Av. ... Av.... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nce 02/05/2023 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile gerçekleştirilen "Diyarbakır Merkez Sur-Bağlar-Kayapınar ve Yenişehir ilçelerine hizmet vermek üzere 29 yıl süre ile 16+1 kapasiteli 100 adet M plaka verilmesi" ihalesinin, ihale şartnamesinin ve ihale ilanının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; ... tarih ve ... sayılı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Meclis kararı gereği gerçekleştirilen ihalenin, ihale şartnamesinin ve ihale ilanının incelenmesinden, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararı sonrası yapılan ihalenin 2886 sayılı Kanun'a uygun bir şekilde açık ve şeffaf bir şekilde yapıldığının tespit edildiği, ruhsat verilmesi planlanan M plakaların piyasa fiyat araştırmasına göre tahmini olarak belirlendiği ve her plaka için ayrı ayrı olmak üzere açık artırma usulüyle bedelinin tespit edildiği, verilen tekliflerin ve her bir plaka için ihale kesinleştirme belgelerinin tutanağa bağlandığı, İhale Şartnamesi'ndeki koşulların herkes için eşit olduğu, özel bir kesimi ya da kişiyi işaret eden ayırıcı bir koşulun bulunmadığı, her gerçek kişiye sadece 1 adet ruhsat alabilme koşulu getirilerek rekabetin sağlandığı, yapılan ihale ile yeni bir hat tahsis edilmediği, mevcut olan hatlara kentin artan nüfusu doğrultusunda ilave araç temininin planlandığı, dolayısıyla mevcut olan güzergâhlarda fiilen çalışan kooperatiflere üye olan kişiler arasından en idealinin bulunmaya çalışıldığı, İhale Şartnamesi'nde yer alan, "Diyarbakır kent merkezi içerisinde fiilen faaliyette bulunan Kooperatiflerden birine üye olmak ve üye olduğuna dair yeni tarihli (son 3 ay) belge sunmak ve minibüs işletmecisi olduğuna dair Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odasından alınacak (son 3 ay) belge" koşulunun da söz konusu ihalenin mevcut güzergâhta çalışan kooperatifler ve üyeleri arasından kişileri tespit etmek için hakkaniyetli olduğu, ihalenin 2886 sayılı Kanun'a uygun bir şekilde ilan edildiği, Belediye binasının duyuru tahtasına asılmak suretiyle ilan edildiği ve ilan askı ve kaldırma tutanaklarının da tutanağa bağlandığı, söz konusu merkez ilçe belediyelerine de ihalenin ilanı noktasında bilgilendirme yapıldığı ve ilgili merkez ilçe belediyeleri tarafından da söz konusu ihalenin ilan edildiği, ayrıca Basın İlan Kurumu tarafından da dava konusu ihalenin usulüne uygun bir şekilde yayımlanarak ilan edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ... tarihinde yapılacak olan ihalenin .... İdare Mahkemesi'nin K:... sayılı kararı ile iptal edildiği, davalı idare tarafından Mahkeme kararı yerine getirilmeden aynı ihaleye tekrardan çıkıldığı, yapılan ihalenin ilan edilmemesi nedeniyle ihaleden sonradan haberdar olunduğu, ihale mevzuatına ve yerleşik yargı kararlarına aykırı bir şekilde ihale işlemi tesis edildiği, 100 adet plaka hâlihazırda mevcut bulunan 4 kooperatife verilecekse diğer kooperatiflerin ihaleye katılmasının bir öneminin bulunmadığı, 2886 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer alan rekabet ilkesine aykırı hareket edildiği, meclis kararında kira süresinin belirtilmediği fakat ihale şartnamesinde 29 yıl olarak belirlendiği, kira süresinin 10 yıldan fazla olamayacağı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının temel unsurlarından biri de Anayasa’nın 141. maddesinde düzenlenen "yargılamanın açık ve duruşmalı" yapılması ilkesidir. Yargılamanın açıklığı ilkesinin amacı, yargısal mekanizmanın işleyişini kamu denetimine açarak yargılama faaliyetinin saydamlığını güvence altına almak ve yargılamada keyfiliği önlemektir. Bu yönüyle, hukuk devletini gerçekleştirmenin en önemli araçlarından biridir. Adil yargılanma hakkının düzenlendiği Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 6. maddesindeki "aleni yargılamanın" varlığı, zorunlu olarak "sözlü yargılama" hakkını da içerir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal ve yirmibeşbin Türk Lirasını aşan tam yargı davalarında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılacağı; üçüncü fıkrasında, duruşma talebinin, dava dilekçesi ile cevap ve savunmalarda yapılabileceği kurala bağlanmıştır. Anılan maddeye göre, taraflardan birinin isteği üzerine, duruşma yapıldıktan sonra uyuşmazlık hakkında karar verilmesi gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, davacı vekili tarafından verilen ve 04/09/2023 tarihinde Mahkeme kaydına giren dava dilekçesinde duruşma yapılması isteminde bulunulduğu hâlde, Mahkemece duruşma yapılmaksızın karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Mahkemece davacının duruşma istemi göz önünde bulundurulmadan karar verilmesi, hem Anayasa'nın 36. maddesinde yer alan adil yargılanma hakkına, hem de 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesinin açık ve emredici kuralına aykırı olduğundan, duruşma talebine rağmen duruşma yapılmaksızın verilen temyize konu Mahkeme kararında usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 15/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.