Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/3768 · K. 2024/3964

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/3768 E.  ,  2024/3964 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3768 Karar No : 2024/3964 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : 1- ... Bakanlığı 2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Manisa İl Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Geçici 27. maddesi uyarınca re'sen emekli edilmesine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine emeklilik durumu yeniden değerlendirilen davacının, tekrar 2015 yılı itibarıyla emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ...sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve diğer özlük haklarının 17/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, emeklilikte geçirilen sürenin fiili hizmetinden sayılmasına karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararıyla; davacının 2015 yılı itibarıyla re'sen emekliye sevk edilmesine (re'sen emeklilik durumunun devamına) ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla iptal edilmesi sonrasında yeniden yapılan değerlendirmede re'sen emekliye sevk edilecek personelin seçiminde kullanılan ölçütlerin eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulandığının ortaya konulamadığı anlaşılmakta olup, re'sen emekliye sevk edilecek personelin seçiminde herhangi bir eşit, objektif kriter/ölçüt ortaya konulmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının, emeklilikte geçen sürenin fiili hizmetten sayılarak, re'sen emekliye sevk işleminden kaynaklanan maaş ve diğer ve özlük haklarının 17/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesinin kararıyla; davacının resen emekliliğe sevk edilmesine dair işlemin hukuka aykırı olduğuna ilişkin gerekçenin, davacının doğrudan görevine başlatılması sonucunu doğurmayıp, resen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda idare tarafından yeniden bir değerlendirme yapılmasını gerektirmesi nedeniyle, bu aşamada davacının parasal ve özlük hak kaybının varlığından söz edilemeyeceğinden, davanın bu talebe ilişkin kısmının reddi gerektiği gerekçesiyle parasal hak talebinin reddi kararı ile netice bulduğu, ancak yargılaması gerçekleştirilen bu davanın, Manisa 1. İdare Mahkemesi kararı gerekleri gözetilmeksizin işlem tesis edilmesi sebebiyle açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, parasal hak talebinin tekrardan reddine karar verilmesinin hukuk devleti ve temel hukuk ilkeleriyle bağdaşmayacağı, bu şekilde verilecek kararın, Mahkeme kararının gereği gibi uygulanması noktasında zaafiyetlere sebep olabileceği ve biçimsel uygulama yapılmasının ilanihaye önünü açabileceği değerlendirilmiş olup, bu itibarla, emeklilikte geçirilen sürenin fiili hizmetinden sayılarak parasal ve özlük hakları talebinin kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle, davalı idarelerin istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın, emeklilikte geçen sürenin fiili hizmetten sayılarak, parasal ve özlük haklarının tazmini talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair kısmının kaldırılmasına, davanın kabulüne; davacının, emeklilikte geçirdiği sürenin fiili hizmetinden sayılarak dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı haklarının davalı idarece, davacının ilk emekliliğe sevk edildiği 17/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 3201 sayılı Kanun'un Geçici 27. maddesinde emeklilik ve yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olan personelin resen emekliye sevk edilmesi konusunda idarelerine geniş bir takdir yetkisi tanındığı, ilgili personelin emekliliğine ilişkin değerlendirmenin Kanun'la belirlenmiş olan "rütbe" ve "emelilik/yaşlılık aylığı" bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olma haricinde başarısızlık, yetersizlik vb. herhangi bir özel şarta yer verilmediği, buna göre Emniyet Genel Müdürü başkanlığında Kanun'da sayılan kurul üyelerinin katılımıyla teşekkül ettirilen kurul tarafından Kanun'da belirtilen bahse konu iki şart dışındaki herhangi bir şarta bağlı kalınmaksızın personelin özlük kayıtlarına idari yönden yansıyan tüm bilgiler dikkate alınarak kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda işlem tesis edildiği, işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen reddi ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmın onanması, parasal haklara ilişkin kısmın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Manisa İl Emniyet Müdürlüğünde 3. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta iken, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Geçici 27. maddesi uyarınca re'sen emekliye sevk edildiği, bu işlemin ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile iptaline ve tazminat isteminin kabulüne karar verildiği, anılan kararın Danıştay Beşinci Dairesinin 16/05/2017 tarih ve E:2016/25401, K:2017/12836 sayılı kararıyla bozulduğu, davacının karar düzeltme başvurusunda bulunması üzerine ise, aynı Dairenin 08/07/2020 tarih ve E:2017/14533, K:2020/3395 sayılı kararıyla idare mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onandığı, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine yönelik kısmının ise bozulmasına karar verildiği, ... İdare Mahkemesini ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla bozmaya uyularak tazminat isteminin reddine ilişkin verilen karar üzerine davacının 2015 yılı itibariyle re'sen emekliye sevk edilmesine (re'sen emeklilik durumunun devamına) ilişkin olarak Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun 21/05/2021 tarih ve 2021/1-1 sayılı kararının alındığı, bu işlemin iptali ile işlemden kaynaklanan maaş ve diğer özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine, emeklilikte geçirilen sürenin fiili hizmetinden sayılmasına karar verilmesi istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile "dava konusu işlemin iptaline, emeklilikte geçen sürenin fiili hizmetten sayılarak, re'sen emekliye sevk işleminden kaynaklanan maaş ve diğer özlük hakların yasal faiziyle tazmini talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verildiği, yargı kararı üzerine davacının durumunun yeniden değerlendirildiği ve 2015 yılı itibarıyla re'sen emekliye sevk edilmesine (re'sen emeklilik durumunun devamına) ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği, bunun üzerine işlemin iptali ve işlemden kaynaklanan maaş farkı, ücret ve diğer özlük haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine, emeklilikte geçirilen sürenin fiili hizmetinden sayılmasına karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun (04/04/2015 tarih ve 29316 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6638 sayılı Kanun'un 32. maddesiyle eklenen) Geçici 27. maddesinde, " 01/01/2015 tarihi itibarıyla, Birinci Sınıf Emniyet Müdürü rütbesini ihraz edenlerden Emniyet Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı, Özel Güvenlik Denetleme Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, İl Emniyet Müdürü, Emniyet Müşaviri, Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürü, Akademi Başkan Yardımcısı, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürü, Teftiş Kurulu Başkan Yardımcısı, Teftiş Kurulu Grup Amiri, Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürü, Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürü ve Polis Eğitim Merkezi Müdürü kadrolarında bulunanlar dışında kalanlar ile 01/01/2015 tarihi itibarıyla İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü rütbesini ihraz edenlerden emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olanlar; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile resen emekliye sevk edilebilir. Bu şekilde emekliye sevk edilenler hakkında da 55 inci maddenin yirmi birinci fıkrası hükümleri uygulanır. " hükmü öngörülmüştür. Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde ise, "3201 sayılı Kanuna eklenen geçici 27 nci maddeyle; kıdeme dayalı otomatik terfi sistemi nedeniyle bozulan kadro piramidinin düzeltilmesi, kadro sayılarının 55 inci madde ile belirlenen oranlara çekilmesi için, özellikle yığılmalar meydana gelen emniyet müdürü rütbesinde bulunan personelden emeklilikle ilgili şartları haiz olanların resen emekli edilmesine yönelik düzenlemeye gidilmiştir. Bu şekilde emekli edilecek personelin mağdur edilmemesi bakımından, Türk Silahlı Kuvvelerinde olduğu gibi, bunlara belli bir miktar kadrosuzluk tazminatının yaş haddine kadar ödenmesi öngörülmüştür." açıklamasına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir. Kararın, davacının, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş farkı, ücret ve diğer özlük haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, emeklilikte geçen süresinin fiili hizmetinden sayılmasına ilişkin kısmı incelendiğinde; Davalı idarece, davacının re'sen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda yukarıda yer verilen gerekçeler dikkate alınarak yeniden bir değerlendirme yapılacağından, doğrudan görevine başlatılması söz konusu olmayan davacının, bu aşamada parasal ve özlük hak kaybının varlığından söz edilemeyeceği de açık olup; bu aşamada davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, davacının emeklilikte geçen sürenin fiili hizmetinden sayılarak, re'sen emekliye sevk işleminden kaynaklanan maaş ve diğer özlük haklarının 17/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesi yönünde hüküm kurulmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kısmen reddi ile, dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, davacının emeklilikte geçen süresinin fiili hizmetinden sayılarak resen emekliye sevk işleminden kaynaklanan maaş ve diğer özlük haklarının 17/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan davalı idarelerin istinaf başvurularının reddi, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın, emeklilikte geçen sürenin fiili hizmetinden sayılarak, parasal ve özlük haklarının tazmini talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair kısmının kaldırılması, davanın kabulü, davacının, emeklilikte geçirdiği sürenin fiili hizmetinden sayılarak dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı haklarının davalı idarece, davacının ilk emekliliğe sevk edildiği 17/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, 2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacının, emeklilikte geçirdiği sürenin fiili hizmetinden sayılarak dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı haklarının davalı idarece, davacının ilk emekliliğe sevk edildiği 17/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Dosyanın, bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 10/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının; "davacının, emeklilikte geçirdiği sürenin fiili hizmetinden sayılarak, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacının ilk emekliliğe sevk edildiği 17/04/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmının, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların, davacı tarafından ilk kez re'sen emekliye sevkine ilişkin işleme karşı açılan iptal davasının açıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği görüşüyle, Daire kararının parasal haklarla ilgili bozmaya ilişkin kısmına katılmıyoruz.